Đã qua rồi một thời hò hẹn si mê, vậy mà hôm nay lòng lại nôn nao như buổi đầu biết nhớ. Có những nỗi nhớ không hề cũ, chỉ lặng im nằm đâu đó giữa tầng tầng trầm tích của ký ức, đợi một buổi gió sông thổi qua là bỗng thức dậy, da diết, mênh mang.

Hoàng hôn sông Lam. Ảnh: Đậu Hà.

Ta nhớ Lam giang một chiều in bóng. Con nước lững lờ trôi về xuôi, bên bồi, bên lở. Bãi dâu xanh mướt, con tằm bao vòng đời nhả tơ ươm kén, cần mẫn và nhẫn nại. Nhưng tơ lòng thì khác - đã vương là vương suốt một đời trai phiêu bạt. Đi qua bao giông gió, gót phong trần đã mòn theo năm tháng, vậy mà cơn gió sông chiều năm nào vẫn trinh nguyên như thuở em giấu hạ trong suối tóc, hương hoa dẻ nồng nàn say đắm thoảng thơm giữa môi mình.

Thế gian vô thường, yêu thương cũng vô thường. Ta hiểu điều đó sau bao cuộc bể dâu. Nhưng hiểu là một chuyện, còn trái tim lại là chuyện khác. Nó vẫn muốn trở về bến cũ, để được nghe tiếng lòng xốn xang như buổi ban đầu. Được ngồi lặng nhìn những vỉa trầm tích của thời gian - nơi ký ức đã hóa thành những vết thương cũ ngọt ngào. Mỗi sáng hè, khi nắng rót mật xuống mặt sông, những vết thương ấy lại ngân lên như tiếng tơ chùng.

Có khi nào em về với dòng sông? Lam giang vẫn thế, đôi bờ cô đơn thao thiết chảy. Bãi bồi ven sông giờ vẫn nương dâu, bãi ngô xanh ngút ngát. Con nước vẫn miên du như ngàn năm trước. Nơi ấy, ta từng trong nhau, nghe dòng sông thì thầm khúc tình ca của sóng. Vậy mà rồi em như con sáo sổ lồng, bay đi trong một chiều nắng vội. Để khúc sông quê hờn dỗi, để ta một mình dắt nỗi nhớ đi hoang.

Sáng nay trở lại, ta ngồi thẫn thờ bên bến cũ. Sóng lao xao như tiếng thở dài của sông. Mới đó thôi mà tóc đã bạc, đời đã qua bao phen dâu bể. Chuyện cũ ai còn gợi lại để làm gì? Ta chỉ về thăm mùa hoa dẻ vàng, thăm dòng Lam giang vẫn miệt mài trôi về phía mịt mù thương nhớ.

Sóng lao xao như tiếng thở dài của sông... Ảnh: Đậu Hà.

Em!

Mỗi lần qua núi Cẩm, nhìn dốc Bồng uốn cong như eo thiếu nữ lượn bên dòng sông êm đềm, lòng ta lại chợt thức. Hoa trinh nữ Cẩm Sơn vẫn tím dọc triền sông. Nhìn những chiếc lá khép mình khi có bàn tay chạm nhẹ, ta lại nhớ đôi mắt em khép mộng năm nào. Bến cũ còn đây mà con nước đã thay dòng. Bãi bồi, bến lở vẫn mang trong mình đầy trầm tích của một thuở hoa niên.

Phải chăng ta và em là hai bờ của một dòng sông? Chung một nguồn chảy, mà chẳng bao giờ chạm được vào nhau.

Ta chợt nhớ một mùa say xa lắm. Phố núi Con Cuông sóng sánh rượu. Ngàn chén cạn, sông Lam hóa thành đáy mắt. Chuếnh choáng rồi dắt nỗi nhớ đi hoang. Ánh trăng gầy rơi vỡ đêm, như giọt rượu rơi xuống lòng người, loang ra thành những vệt buồn không thể gọi tên.

Hương ngâu ướp mùa thu tóc buông. Khật khưởng dốc Bồng, núi Cẩm căng tràn như vồng ngực đại ngàn. Say rồi, ta ngồi khóc với sông, tự kể chuyện đời mình. Thương đôi bờ để lỡ một dòng trôi. Thương giấc mơ đại ngàn đánh rơi mùa thiếu nữ. Ta nhặt lại, tưởng chỉ là chiếc lá khô, ai ngờ hóa thành cơn say kéo dài trăm năm.

Vạn nương dâu đâu hiểu hết ruột tằm. Nên tơ vương cứ lướt khướt qua bao mùa mưa nắng. Mưa ngâu buồn, ướt rượu chảy thành sông. Ta uống cạn đêm nồng phố núi, uống đến khi trăng rơi xuống đáy lòng, khi sông ngủ vùi trong tiếng vạc kêu chiều.

Bến cũ vẫn đó. Dòng sông vẫn đó. Chỉ có tuổi trẻ là đã lặng lẽ đi qua như một vầng trăng gầy rơi vỡ giữa đêm Con Cuông năm nào. Ta ngồi bên Lam giang, nghe nước chảy mà ngỡ thời gian đang trôi. Nhưng rồi chợt hiểu, có những điều thời gian chỉ có thể phủ lên một lớp phù sa mới, chứ không thể vùi lấp. Chúng lặng im nằm lại giữa tầng tầng trầm tích của ký ức, đợi một buổi gió sông, một mùa hoa dẻ hay một ánh trăng cũ đi qua là bỗng thức dậy, nguyên vẹn như chưa từng cách xa. Hóa ra, có những nỗi nhớ suốt một đời vẫn không chịu hóa thành quá khứ. Và dòng Lam cũng thế, không chỉ chảy giữa đôi bờ quê, mà còn miệt mài chảy trong nỗi nhớ.