“Thả gió qua sông” là tập thơ thứ tư của nhà thơ Trương Minh Hiếu (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) sau các tập thơ “Cội”, “Đi qua mỗi ngày tôi” và “Ru mình”. Say mê thể loại lục bát và rèn luyện với thể loại lục bát, nhà thơ Trương Minh Hiếu dần dần hướng sở trường thi ca vào lối thơ truyền thống dân tộc Việt Nam, dù bản thân thấu hiểu “Tôi như kẻ lạc tìm đường/ Mà biển chỉ lối lại thường bỏ qua”.

Nhà thơ Trương Minh Hiếu, một gương mặt thi ca Hải Phòng. Ảnh: TL.

Nhà thơ Trương Minh Hiếu tuổi Bính Ngọ, sinh năm 1966 tại Hưng Hà, Thái Bình (nay là Hưng Yên). Tốt nghiệp Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, ông gắn bó với Hải Phòng và cảm nhận được sự mênh mang của một thành phố cảng, từ cảnh vật “Tàu đi biển vắng chênh chao/ Khói xanh chới với tầng cao mây chìm” đến con người “Nhớ nguồn sóng thức thâu đêm/ Đợi người lỡ hẹn đò quên lối về”.

Khác với tác giả vùng đất sông Cấm, cầu Rào, chùa Vẽ, chợ Sắt thường bộc lộ ưu điểm phản ánh những rung lắc dữ dội của đời sống đô thị hóa, nhà thơ Trương Minh Hiếu khai thác những khuất lấp âm thầm và nhẹ nhàng hơn, vừa tự tại vừa khoan hòa: “Một mình với một café/ Một đi giọt giọt, một về dửng dưng/ Nhấc lên, đặt xuống ngập ngừng/ Lời nào vừa giữ nửa chừng lại buông”.

Thơ lục bát Trương Minh Hiếu không sa đà kể lể dông dài và cũng không lạm dụng mỹ từ diêm dúa. Ông vẫn tuân thủ niêm luật và vần điệu, nhưng nén những dòng lục bát thành những đoản khúc tâm tư. Đôi lúc chỉ là một nỗi xào xạc của ngày trôi vô định. Đôi lúc chỉ là một niềm bâng khuâng của người đi lỡ hẹn. Vì vậy, thơ lục bát Trương Minh Hiếu ít đắc dụng để ngâm vịnh, mà thích hợp để đọc chậm rãi, như một chia sẻ tri kỷ, như một thì thầm tri âm.

So với những tập thơ trước của nhà thơ Trương Minh Hiếu, tập thơ “Thả gió qua sông” chắt lọc hơn. Nhiều bài thơ lục bát gọn gàng và gợi mở. Nhà thơ Trương Minh Hiếu không chủ đích tìm kiếm cái thoáng qua nông nổi và ồn ào, mà chọn lựa cái chìm xuống, chọn lựa cái lắng sâu, chọn lựa cái bền chặt. Thái độ chọn lựa ấy có vẻ rất mong manh mà cũng rất kiên định, dẫu để mơ màng “Lặng nhìn theo phía xa vời/ Quãng sông vắng bến, khung trời vắng mây”, dẫu để nuối tiếc “Bến xưa giờ đã bắc cầu/ Đò xưa gác mái còn câu thơ buồn/ Mải mê theo cánh chuồn chuồn/ Bây giờ lỡ chuyến lạc nguồn sông ơi”.

Thơ lục bát trật tự sáu tám, luôn đặt ra áp lực sáng tạo cho người viết. Sự nhịp nhàng dễ kéo nhà thơ miên man với bao nhiêu trầm bổng ngân nga. Nhà thơ Trương Minh Hiếu đủ tỉnh táo để giúp mỗi bài thơ lục bát của ông không mang bóng dáng một cuộc trình diễn hời hợt về sự xúc động nhất thời.

Cho nên, đọc thơ Trương Minh Hiếu có thể cảm nhận được những bịn rịn trước từng mong ngóng trớ trêu và những yếu mềm trước từng rạn nứt lặng lẽ. Ông thao thức “Một lần đủ một đời nhau/ Ta dù cách biệt kiếp sau vẫn chờ”, ông hồi hộp “Có trời và có nắng mưa/ Có em nên cỏ bao mùa vẫn xanh” và ông ngỡ ngàng “Có tường tận mặt nhau đâu/ Chỉ nghe giá buốt phía sau gió lùa”, để còn lại sự an ủi “Soi làm chi mảnh trăng suông/ Hình hài ta với nỗi buồn thành hai/ Đã quên tháng rộng năm dài/ Sao còn day dứt những ngày có nhau”.

Tập thơ "Thả gió qua sông" do Nhà xuất bản Văn học ấn hành. Ảnh: TL.

Thử truy vấn, nhà thơ Trương Minh Hiếu “thả gió qua sông” để làm gì? Để thấy một se lạnh bẽ bàng ư? Không phải! Để được một buốt giá xót xa ư? Không phải! Để nghe một hồi âm trống vắng ư? Cũng không phải! Ông “thả gió qua sông” để dò mong nhớ! Đó là những mong nhớ không chờ đền đáp. Đó là những mong nhớ không đợi tạ ơn. Đó là những mong nhớ không cầu trùng phùng. Ông dò mong nhớ để đo lường trái tim mình còn biết trìu mến, còn biết âu lo: “Phía đi giữ lại vấn vương/ Nẻo về lặng lẽ lời thương vịn vào”.

Tập thơ “Thả gió qua sông”  do Nhà xuất bản Văn học ấn hành, có thể xem như một hành trình bộc bạch của nhà thơ Trương Minh Hiếu trước thời gian thăm thẳm và không gian bộn bề. Ông nhận diện được bất trắc khó lường “Mải mê đãi cát tìm vàng/ Nhọc nhằn đổi lại ngỡ ngàng đồng thau”, để có thêm khung trời độ lượng “Thôi đừng im lặng chiều ơi/ Ta xin một tiếng gọi nơi tìm về” cho thơ trú ngụ, cho mình bình yên.