Hai nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh đều có chỗ đứng riêng của mỗi người. Tuy gốc gác khác nhau, Bùi Hải Sơn (sinh năm 1957) quê quán An Giang còn Hoàng Tường Minh (sinh năm 1962) quê quán Tuyên Quang, nhưng hai nhà điêu khắc lại có điểm chung là đều tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM, đều chọn con đường vừa sáng tác vừa giảng dạy, và đều thành danh tại đô thị phương Nam.

Nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn (trái) và nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh. Ảnh: P.V.

Dù thân thiết với nhau mấy chục năm, nhưng đây là lần đầu tiên hai nhà điêu khắc phối hợp tạo ra một triển lãm, chứng tỏ sự đắn đo và nghiêm túc trong nghề. Dù họ có hai phong cách sáng tạo không thể trộn lẫn, nhưng lại tương hỗ nhất quán trong sự chuyển hóa ý niệm "vượt qua" bằng ngôn ngữ tạo hình điêu khắc (sculpture) và sắp đặt không gian (installation art).

Cách đây 3 năm, hai nhà điêu khắc đã triển lãm cá nhân. Triển lãm của nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn có tên gọi “Khải huyền” còn triển lãm của nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh có tên gọi “Áp lực ngược” đều gây ấn tượng mạnh mẽ cho giới chuyên môn và giới thưởng lãm.

Bây giờ, triển lãm “Vượt qua” của hai nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh không chỉ mang tính chất hoành tráng của hàng tấn vật liệu và hàng nghìn giờ lao động sáng tạo, tư tưởng nghệ thuật sâu sắc của nó cũng là những giá trị rất đáng ca ngợi trong bối cảnh đời sống xã hội và nghệ thuật Việt Nam hiện nay.

Tác phẩm "Trầm tích" của nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn.

Tại không gian Hội Mỹ thuật TP.HCM, 5 tác phẩm của Bùi Hải Sơn và 5 tác phẩm của Hoàng Tường Minh được sắp đặt theo đặc điểm kiến trúc (site-specific installation), trên một mặt bằng chỉ khoảng 450m2, chia làm 2 khu vực, 10 tác phẩm có trọng lượng trên 2.200 kg lấp đầy khối tích không gian 750m3 bằng sự kết hợp đặc biệt của kim loại, gỗ, thủy tinh, phế liệu, ánh sáng và các tấm lưới plastic.

Năm tác phẩm của Bùi Hải Sơn vẫn sử dụng dạng thể “hạt mầm” - biểu tượng nghệ thuật xuyên suốt sự nghiệp sáng tác; thủ pháp tách lớp, điêu khắc “giải phẫu” phối hợp tạo hình đa chất liệu của ông đã đề xuất cách nhìn theo hướng khái niệm hóa, từ hiện thực vật chất “trầm tích” dẫn đến phạm trù thời gian, bản chất và biến dịch, hủy diệt và tái sinh.

Năm tác phẩm của Hoàng Tường Minh là hình ảnh biểu tượng hiện thực về ý chí sức mạnh. Các biến điệu của sức căng, sự tương phản của trọng lực vừa là hình thức, vừa mang tính nội dung đã được Hoàng Tường Minh thể hiện trong nhiều tác phẩm, nhưng lần này là sự tập trung vào tâm điểm của lực kéo, nơi xuất hiện điểm giới hạn bền của quá khứ và tương lai.

Tựa đề triển lãm nghệ thuật “Vượt qua” của hai nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh mang tinh thần triết học và tôn giáo sâu sắc về sự sống mới và hành trình chuyển dịch từ bóng tối ra ánh sáng. Quan niệm chung được họ giải bày: “Triển lãm “Vượt qua” hình thành từ hai trục suy tưởng “Trầm tích” và “Không giới hạn”. Nếu “Trầm tích” gợi lên những lớp ký ức lắng đọng của lịch sử và đời sống, nơi các dấu vết của chiến tranh, chia cắt và trải nghiệm cá nhân tích tụ như những tầng địa chất của thời gian, thì “Không giới hạn” mở ra một chuyển động khác: khả năng vượt qua các ranh giới vật chất và tinh thần để tái cấu trúc không gian.

Tác phẩm "Không giới hạn" của nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh.

Giám tuyển Vũ Huy Thông nhận định: “Đặt cạnh nhau, hai dòng ý niệm này tạo nên một hành trình chuyển hóa. Từ những lớp ký ức trầm lắng đến mong muốn phá vỡ rào cản, các tác phẩm trong triển lãm gợi ra câu hỏi về cách con người đối diện với quá khứ để mở ra những khát vọng mới. Triển lãm “Vượt qua” vì thế không chỉ là hành động đi qua một giới hạn, mà còn là quá trình biến chính những giới hạn ấy thành điểm khởi đầu của tự do.

Sự kết nối giữa hai ý niệm này tạo nên hành trình chuyển hóa từ ký ức đến hy vọng. Thông qua các tác phẩm với chất liệu mang hơi thở đương đại, triển lãm mời người xem nhìn lại quá khứ như một nguồn chất liệu cho sáng tạo, nuôi dưỡng sức mạnh nội tâm và mở ra những góc nhìn mới về cuộc sống”.