Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" lần thứ tư do Bộ VHTTDL phối hợp tổ chức, giao Báo Văn Hóa làm cơ quan thường trực. Giải nhằm tôn vinh các tác phẩm báo chí xuất sắc, phản ánh chính xác, kịp thời những tấm gương người thật việc thật, mô hình tiên tiến, đồng thời phê phán các hành vi tiêu cực trong xã hội.

Theo thể lệ, nội dung giải tập trung tuyên truyền việc triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Các tác phẩm cũng phản ánh nỗ lực hoàn thiện thể chế, cơ chế kiến tạo nguồn lực cho ngành, tiêu biểu như Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa 2025 - 2035, các quy hoạch phát triển không gian văn hóa, thể thao, du lịch và các dự thảo luật sửa đổi.

Chương trình nghệ thuật tại Giải Báo chí toàn quốc 'Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam' lần thứ ba. Ảnh: Trần Huấn (Báo Văn Hóa).

Bên cạnh đó, giải hướng tới các chủ đề về xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới, bảo tồn di sản, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và thu hẹp khoảng cách thụ hưởng giữa các vùng miền. Đáng chú ý, các vấn đề thời sự như phát triển văn hóa đọc, chuyển đổi số ngành thư viện, giải pháp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, ngăn chặn thông tin xấu độc trên không gian mạng... cũng là những mảng đề tài trọng tâm được khuyến khích khai thác.

Bên cạnh các chủ đề trọng tâm, thể lệ giải cũng khuyến khích các mảng đề tài về thể thao, du lịch, gia đình và các mô hình điển hình tiên tiến. Trong đó, tập trung phản ánh các bài học kinh nghiệm để thể thao Việt Nam vươn tầm, những dấu ấn và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cùng công tác xây dựng, phát huy giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ hiện đại.

Đặc biệt, giải đề cao tính phản biện xã hội và đề xuất giải pháp. Ngoài việc tôn vinh gương người tốt, việc tốt, các tác phẩm dự thi được kỳ vọng sẽ chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc và bất cập về cơ chế, chính sách trong toàn ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch; từ đó kiến nghị các giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương.

Để nâng tầm quy mô và sức lan tỏa, Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" lần thứ Tư đã điều chỉnh cơ cấu giải thưởng theo hướng tinh gọn số lượng nhưng tăng mạnh giá trị. Theo đó, số lượng giải Nhì, Ba và Khuyến khích ở mỗi loại hình đều giảm, song giá trị tiền thưởng lại tăng lên đáng kể (giải Nhất trị giá 50 triệu đồng kèm một chuyến du lịch, giải Nhì 25 triệu đồng, giải Ba 15 triệu đồng). Đáng chú ý, mùa giải năm nay lần đầu bổ sung giải Đặc biệt trị giá 100 triệu đồng dành cho tác phẩm xuất sắc nhất, có giá trị kiến tạo vượt trội; đồng thời tiếp tục duy trì giải “Cảm hứng Việt” nhằm tôn vinh các sản phẩm truyền thông lan tỏa giá trị tích cực trong năm 2026.

Song song với việc nâng cao chất lượng giải thưởng, Thể lệ năm nay siết chặt quy định về bản quyền và tính chân thực, đặc biệt là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Ban Tổ chức tuyên bố loại bỏ các tác phẩm do AI tạo ra hoàn toàn, yêu cầu ghi nhãn minh bạch đối với nội dung có sử dụng AI, đồng thời cấm tuyệt đối ảnh báo chí do AI tạo ra hoặc can thiệp làm sai lệch bản chất sự việc. Các tác phẩm vi phạm bản quyền hay các quy định pháp luật liên quan sẽ bị thu hồi giải và xử lý theo quy định.