Mannréttindastjóri Sameinuðu þjóðanna hefur gefið út brýna viðvörun um að yfirvofandi sókn gegn El Obeid, höfuðborg Norður-Kordofan-héraðs í Súdan, feli í sér hættu á alvarlegum alþjóðlegum glæpum. Hætta sé á að sóknin auki enn frekar mannúðarkreppu sem þegar er skelfileg.

Mannréttindastjórinn, Volker Türk, gaf út viðvörun í kjölfar frétta af umtalsverðum liðssafnaði hersveita RSF (Rapid Support Forces) og bandamanna þeirra í kringum borgina, samhliða aukinni notkun drónaárása og stórskotaliðsárása.

Stríð hefur geisað í Súdan síðan í apríl 2023, þegar bardagar brutust út milli súdanska hersins og RSF, sem áður voru bandamenn. Ástandið þar er nú talið versta mannúðarkreppa heims.

Fólk á flótta í hinu stríðshrjáða Súdan. Mynd UN Photo/Mona Elfateh

Samkvæmt mannúðarmálaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna, OCHA, hefur stríðið hrakið meira en 13 milljónir manna á flótta innanlands. Auk þess ramba milljónir til viðbótar á barmi hungursneyðar, en aðgangur að mannúðaraðstoð er verulega takmarkaður víðast hvar í landinu.

Guterres: komið í veg fyrir blóðsúthellingar

Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, António Guterres, lýsti á fimmtudag yfir áhyggjum sínum í gegnum talsmann sinn vegna mögulegrar „yfirvofandi landárásar“.

„Allt of oft í þessum átökum hafa skýrar viðvaranir ekki leitt til samræmdra aðgerða af hálfu alþjóðasamfélagsins,“ segir ennfremur í yfirlýsingunni.

„Aðalframkvæmdastjórinn hvetur alla þá sem hafa áhrif á deiluaðila til að beita þeim til að koma í veg fyrir frekari blóðsúthellingar. Við megum ekki leyfa að hryllingurinn í El Fasher endurtaki sig í El Obeid.“

700.000 manns hafa hrakist á flótta vegna ofbeldis í Darfúr í Súdan. Ljósmynd: © UNICEF/Mohammed Jamal Drónaárásum fjölgar

Tugir drónaárása hafa verið gerðar á El Obeid undanfarnar tvær vikur, einkum á eldsneytisstöðvar og flutningabíla, sem hafa leitt til dauða almennra borgara og hindrað aðgang að grunnþjónustu.

„Yfirvofandi sókn gegn El Obeid felur í sér hættu á alvarlegum alþjóðlegum glæpum og dýpkar skelfileg áhrif á almenna borgara sem þegar eru í erfiðri stöðu,“ sagði Türk.

„Þau ríki sem hafa áhrif hafa skyldu til að beita þeim núna til að stöðva þessa brjálsemi.“

Íbúar El Obeid hafa búið við umsátursástand  í meira en 18 mánuði.

Hætta á fjöldamorðum

Türk varaði við því að ástandið líktist aðdraganda að grimmdarverkum sem framin voru í El Fasher og Zamzam-flóttamannabúðunum í Norður-Darfúr á síðasta ári og varaði við því að sama mynstur væri nú að þróast í Norður-Kordofan.

„Við höfum séð þetta leikrit áður,“ sagði hann. „Við getum ekki leyft endurtekningu á þeim grimmdarverkum sem hægt var að koma í veg fyrir og við skrásettum í El Fasher og Zamzam-flóttamannabúðunum í Norður-Darfúr á síðasta ári.“

Mannréttindastjórinn hvatti einnig alla deiluaðila til að tryggja örugga för almennra borgara sem hafa ítrekað neyðst til að flýja ofbeldi í leit að grunnþjónustu.

Türk var tæpitungulaus:  „Látum þetta vera skýra viðvörun til heimsins um yfirvofandi mannréttindahamfarir og versnandi mannúðarástand,“ sagði hann. „Heimurinn fylgist með og þeir sem bera ábyrgð á brotunum verða að sæta ábyrgð.“