Afganistan stendur frammi fyrir einni stærstu flóttamannakreppu heims vegna fátæktar, þurrka og jarðskjálfta, vöruðu stofnanir Sameinuðu þjóðanna við á mánudag.

Veikt efnahagslíf, fjögurra áratuga stríð, 2,7 milljónir heimfluttra, versnandi loftslagsáföll og minni þátttaka kvenna auka álag á lífsviðurværi og þjónustu, samkvæmt nýjustu félags- og efnahagslegu úttekt skrifstofu Þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UNDP) í Afganistan.

„Í Afganistan koma kreppur sjaldan einar og sér,“ sagði framkvæmdastjóri UNDP, Alexander De Croo, sem er nú í sameiginlegri heimsókn til landsins með flóttamannastjóra Sameinuðu þjóðanna, Barham Salih. Þeir hafa hitt flóttamenn sem snúið hafa heim, samstarfsaðila og yfirvöld víðs vegar um landið.

Á síðasta ári einu saman eyðilagði jarðskjálfti mörg heimili og lífsviðurværi, á meðan fátækt er ennþá nístandi veruleiki fyrir flesta.

WFP, Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna sinnir skólamáltíðum í Zabul-héraði. Mynd: Sayed Abidullah Sadat Þrjá fjórðu skortir grunnþarfir

Á sama tíma og 74 prósent íbúa, eða 29 milljónir manna, geta ekki uppfyllt grunnþarfir sínar, styður UNDP nú „samfélög á flótta og gistisamfélög við að endurbyggja saman og færast frá heimflutningi yfir í raunverulegan bata.“

Sameiginlega heimsóknin fór með yfirmenn stofnana SÞ til að sjá hluta af þeirri vinnu sem er í gangi í Jalalabad, þar sem þeir hittu samfélög sem urðu fyrir áhrifum af jarðskjálftanum.

Þeir tveir ferðuðust einnig inn í Sutan-dalinn, þar sem sjá má merki um bata að sögn De Croos.

Endurvinnsla múrsteinn fyrir múrstein

Sutan-dalurinn varð fyrir mikilli eyðileggingu í jarðskjálfta. Í verkefnum um flóðavarnir og áveitu fól eitt verkefni í sér að konur bjuggu til vírnet og karlar bjuggu til múrsteina til að skapa varnargarð til að draga úr hamfaraáhættu, vernda ræktarland og skapa tekjur.

„Neyðaraðstoð bjargar mannslífum,“ sagði De Croos. „Þróun gefur fólki líf sitt aftur.“

Framfarir sem stuðla að breytingum

Stofnanir SÞ vinna saman að þessum og öðrum sameiginlegum markmiðum. Frumkvæði sem stutt er af Sérstökum sjóði Sameinuðu þjóðanna fyrir Afganistan og hófst á síðasta ári hefur hjálpað til við að leggja grunn að sjálfbærum lausnum í norðausturhluta Afganistan, undirbúa samfélög, styðja við heimflutta og skapa skilyrði fyrir langtímabata.

Verkefnið Þátttökuaðgerðir fyrir samþætta þróunaraðstoð á svæðum heimfluttra miðar að því að bæta aðgang að húsnæði, grunnþjónustu, efnahagslegum tækifærum og lífskjörum fyrir gistisamfélög, heimflutta og fólk á flótta innanlands (IDPs) í 69 samfélögum á flótta í þremur héruðum Kunduz- og Baghlan-sýslna.

Verkefnið hefur þegar:

• Hreinsað 6.478 fermetra af jarðsprengjusvæðum í 11 samfélögum
• Forgangsraðað 28 smærri innviðaverkefnum, þar á meðal stoðveggjum, endurbótum á áveitukerfum og aðgengisverkefnum fyrir samfélög
• Tilgreint 425 heimili fyrir varanlegt húsnæði á svæðum með miklum íbúafjölda heimfluttra

Á sama tíma beitir Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna, UNHCR, heildrænni nálgun til að draga úr áhættu á blönduðum flutningsleiðum og styrkja hæliskerfi.

Þar sem búist er við að yfir 570.000 Afganar muni þurfa á endurbúsetu að halda árið 2026, mun stofnunin beita sér fyrir því að auka tækifæri og fjölga leiðum eins og menntun, atvinnuhreyfanleika og sameiningu fjölskyldna.

Lestu skýrsluna um verkefnið í heild sinni hér.

Lestu meira um starfsemi SÞ í Afganistan hér.