Heimsmarkmiðin. Innan við fimm ár eru eftir til að ná Heimsmarkmiðunum um sjálfbæra þróun. Í nýrri framvinduskýrslu er komist að þeirri niðustöðu að fjárfestingar og alþjóðlegt samstarf hafi bætt líf milljarða manna.

Varað er við því að stjórnvöld verði að flýta aðgerðum ef markmiðunum á að ná fyrir frestinn árið 2030.

Í skýrslunni eru heimsmarkmiðin kölluð „sameiginleg áætlun um frið.“  Viðurkennt er að ryðja þarf úr vegi verulegum pólitískum og fjárhagslegum hindrunum til að hin17 metnaðarfullu markmið verði að veruleika.

Öll 193 aðildarríki Sameinuðu þjóðanna samþykktu heimsmarkmiðin árið 2015. Í þeim felst brýnt kall til aðgerða til að stuðla að friði og velmegun. Með heimsmarkmiðin að leiðarljósi í svokallaðri Áætlun 2030 (2030 Agenda) stefna ríki heims að því að ná markmiðunum fyrir það ár.

Skólabörn í austurhluta Kongó (DRC) þvo hendurna í átaki til að stemma stigu við útbreiðslu ebólu. Mynd: UNICEF/Karin Schermbrucker Flest heimsmarkmiðin enn ekki á áætlun

Frá árinu 2015 hefur náðst mikilvægur árangur, þar á meðal:

• Nærri einn milljarður manna hefur fengið aðgang að öruggu neysluvatni
• 1,2 milljarðar manna hafa fengið aðgang að öruggri hreinlætisaðstöðu
• Nýjum HIV-smitum fækkaði um 30 prósent á milli áranna 2015 og 2024
• Rafmagn nær nú til 92 prósenta jarðarbúa
• Aðgangur að internetinu hefur aukist úr 40 í 74 prósent
• Félagsleg vernd nær nú til meira en helmings jarðarbúa
• Heimsmarkmið um Sjálfbæra þróun
• Þróunin of hæg

Þrátt fyrir þennan árangur er niðurstaða skýrslunnar sú að heildarframvindan sé enn allt of hæg:

• Einn af hverjum 10 býr enn við sára fátækt
• Fæðuóöryggi hefur áhrif á 2,3 milljarða manna
• Mæðradauði er enn næstum þrefalt hærri en heimsmarkmiðið gerir ráð fyrir
• Árið 2025 náði hitastig jarðar 1,43°C yfir meðalhita fyrir iðnbyltingu
• 273 milljónir barna og ungmenna eru enn utan skóla
• Fjöldi flóttamanna í heiminum hefur meira en tvöfaldast á síðasta áratug
• Aðeins 36% viðunandi

Af þeim 139 undirmarkmiðum heimsmarkmiðanna sem til eru þróunargögn um eru aðeins 36 prósent á áætlun eða sýna hóflegar framfarir. Á meðan miðar 49 prósentum þeirra of hægt áfram og 15 prósent hafa farið aftur fyrir viðmiðunarárið 2015.

Heimsmarkmiðin

Aukin átök, loftslagsbreytingar, hægari hagvöxtur, vaxandi skuldir og metlækkun á opinberri þróunaraðstoð hafa hægt á framförum í átt að heimsmarkmiðunum og haft óhófleg áhrif á viðkvæmustu íbúa heims, samkvæmt skýrslunni.

Í höfuðstöðvum SÞ á þriðjudag kallaði aðstoðarframkvæmdastjórinn Amina Mohammed eftir umbótum sem myndu gera alþjóðlegum þróunarbönkum kleift að veita skuldaniðurfellingu og langtímafjármögnun til verkefna sem myndu stuðla að heimsmarkmiðunum.

„Æltast er til að mörg lönd standi við loforð án þess að hafa úrræði til þess,“ sagði frú Mohammed.

Amina Mohammed vara-aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna. Mynd: UN Photo/Alban Mendes de Leon Nálgast 2030

Nokkrir embættismenn Sameinuðu þjóðanna viðurkenndu erfiðleikana við að ná heimsmarkmiðunum fyrir árið 2030, en þeir ítrekuðu mikilvægi markmiðanna til að sameina heiminn um sameiginlega framtíðarsýn.

Aðstoðarframkvæmdastjóri efnahags- og félagsmála, Li Junhua, sagði að afgerandi aðgerðir varðandi skuldaniðurfellingu, þróunarfjármögnun, matvæla- og vatnskerfi, grunnþjónustu og ójöfnuð gætu enn haldið heimsmarkmiðunum innan seilingar.

„Áherslan verður að færast frá skuldbindingum yfir í framkvæmd,“ sagði  Junhua.

Amina Mohammed sagði fréttamönnum á þriðjudag að verulegar hindranir væru enn á vegi framkvæmdar heimsmarkmiðanna – fjármögnun fremst meðal þeirra – en að Sameinuðu þjóðirnar hætti aldrei að vinna að hinum 17 markmiðum.

„Daginn eftir 2015 var 2030,“ sagði Mohammed. „Daginn eftir 2030 verður örugglega önnur dagsetning sem aðildarríkin munu lofa, því heimurinn hefur ekki lokið störfum sínum enn.“