Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało przewodniki po przepisach zakazujących korzystania z telefonów w szkołach. Są one dostępne w trzech wersjach - dla przedszkoli, dla szkół podstawowych i dla szkół ponadpodstawowych. To bardzo przydatne kompendium wiedzy.

• Ministerstwo edukacji postanowiło pomóc szkołom i przedszkolom wdrożyć zakaz używania smartfonów. 
• W tym celu wydało trzy poradniki: dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych, w których wyjaśnia przepisy.    
• Publikacja rozwiewa szereg wątpliwości i pokazuje możliwe rozwiązania. Ale to szkoły będą musiały zdecydować o zmianach.

Nowy rok szkolny rozpoczął się kilkoma nowymi rozwiązaniami, które mają obowiązywać w szkołach i przedszkolach. Jednym z nich jest całkowity zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu czy dźwięku i przez dzieci, i młodzież w przedszkolach, i szkołach podstawowych oraz w szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.

Zakaz korzystania z urządzeń do komunikacji ma wiele wyjątków

Zakaz ten obowiązuje podczas pobytu uczniów na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły.

Natomiast w przypadku szkół ponadpodstawowych może być wprowadzony zmianami w statucie szkoły. Szkoła może też określić dodatkowo przypadki, w których korzystanie przez uczniów z telefonów i urządzeń podczas wycieczek jest zakazane - z uwzględnieniem wyjątków, które w ustawie przewidziano.

Jak już chyba powszechnie wiadomo, do takich wyjątków należą sytuacje, gdy:

• korzystanie z tego telefonu lub urządzenia służy:

- realizacji programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych;

- sprawdzeniu wiedzy uczniów;

- zapewnieniu kontaktu ucznia z rodzicami w nagłej sytuacji;

• uczeń ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby musi korzystać z telefonu lub innego urządzenia (np. monitorując stan zdrowia);
•  na terenie szkoły czy podczas zajęć organizowanych na jej terenie wystąpi:

- zagrożenie dla zdrowia lub życia osób przebywających na terenie szkoły lub uczestniczących w zajęciach edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły (np. pożar, zalanie budynku, bójka czy groźby z użyciem niebezpiecznego narzędzia);

- zagrożenie dla mienia ww. osób lub szkoły (np. bycie świadkiem kradzieży).

Każda szkoła musi znaleźć swój sposób na zakaz używania smartfonów. Możliwości jest wiele

Przewodniki MEN opisują dokładnie te sytuacje, wskazując jednocześnie, co powinien zrobić rodzic, żeby dziecko w tych sytuacjach mogło skorzystać z telefonu, a co nauczyciel i co dyrektor szkoły, którzy będą w tych sprawach podejmowali decyzje.

Poradniki wskazują też m.in., jakie rozwiązania są możliwe, jeśli chodzi o sposoby deponowania smartfonów i innych urządzeń służących komunikacji, a także wskazują dobre praktyki w tym zakresie.

Wśród możliwych rozwiązań znajdują się:

• przegródki lub koszyki na urządzenia w salach lekcyjnych,
• szafki dla uczniów,
• indywidualne etui lub saszetki magnetyczne,
• miejsca przechowywania urządzeń (np. sekretariat lub pokój nauczycielski),
• ale również przechowywanie urządzeń w plecakach podczas pobytu w szkole.

Poprawnie sprawowany nadzór wyklucza odpowiedzialność szkoły za sprzęt uczniów

Ustawa pozostawia każdej szkole możliwość wyboru rozwiązania, które będzie dla niej najbardziej efektywne. Przestrzegają jednocześnie, że tym sposobem nie może być wprowadzenie zakazu wnoszenia urządzeń do szkoły.

"Wprowadzenie takiego zakazu spowodowałoby odebranie m.in. uczniom dojeżdżającym do szkoły możliwości kontaktu z rodzicami w trakcie drogi do szkoły i domu" - czytamy w poradniku dla SP.

Publikacja rozwiewa też wątpliwości dotyczące odpowiedzialności za urządzenia, które zostały zdeponowane w miejscu wyznaczonym przez szkołę, tłumacząc, że w takim przypadku mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego, co oznacza, iż za szkodę odpowiadał będzie ten, kto ją wyrządzi.

"Gdy zatem mowa np. o kradzieży, odpowiedzialność cywilną i karną będzie ponosiła ta osoba, która urządzenie ukradła" - czytamy w poradniku.

I dalej:  

Odpowiedzialność szkoły jest ograniczona tylko do sytuacji, gdy będzie można wykazać, że nie dochowała obowiązku bezpiecznego przechowywania urządzeń. Jeśli nadzór będzie sprawowany poprawnie albo szkoda nastąpi w wyniku zdarzenia losowego, to szkoła nie będzie odpowiadać za takie szkody.

Zakaz powinien służyć bezpiecznemu rozwojowi uczniów, a nie ich ograniczać.

Poradniki MEN zwracają też uwagę na rolę rodziców w tworzeniu w szkole przestrzeni bezpiecznej, wolnej od nieustannych bodźców cyfrowych i od ekspozycji na hejt - a jednocześnie umożliwiającej uczniom skupienie się na procesie uczenia, bezpośrednich relacjach społecznych i aktywnościach rozwijających kompetencje poznawcze.

W dokumencie podkreśla się, że włączanie rodziców, uczniów i nauczycieli w tworzenie zasad. To jedna z najważniejszych dobrych praktyk związanych z wdrażaniem ograniczeń dotyczących korzystania z telefonów komórkowych. Sugeruje też, jakie kwestie muszą się znaleźć w zmienianych statutach.

Poradniki podpowiadają, jak zapełnić lukę po smartfonach, które teraz są na przerwach bezużyteczne, oraz - co niestety równie ważne - jakie konsekwencje mogą spaść na ucznia za nieprzestrzeganie zakazu korzystania ze smartfonów.

Osobnym i bardzo przydatnym narzędziem wydają się instrukcje one-page, w których dyrektorzy przedszkoli, szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych mogą zobaczyć całą ścieżkę działań mających doprowadzić do wypracowania z rodzicami, uczniami i nauczycielami optymalnych rozwiązań dotyczących zakazu i ostatecznie wprowadzenia takich zmian w statucie szkoły czy przedszkola, które pozwolą na skuteczne wdrożenie przepisów ustawy.

Szkoły mają jeszcze trochę czasu na zmiany w statutach

Ustawa jednoznacznie wskazuje, że szkoły mają czas do 31 grudnia 2026 r. na dostosowanie statutów do nowych przepisów, w tym na określenie zasad stosowania i egzekwowania wprowadzonych ograniczeń.

W okresie od dnia 1 września 2026 r. do dnia dostosowania statutu do zmian wynikających z niniejszej ustawy pozostają w mocy dotychczasowe postanowienia statutu szkoły w zakresie warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

- precyzuje.

Nie oznacza to jednak, że szkoły muszą czekać z wprowadzeniem zmian do końca 2026 r. Żaden przepis nie wyklucza wcześniejszego dostosowania statutu.

W praktyce może to być wręcz wskazane. Czasu wymaga bowiem nie tylko przygotowanie nowych zasad, ale także ich wyjaśnienie uczniom i przekonanie do nich rodziców. W tym procesie pomocne mogą być również wspomniane wcześniej przewodniki.

DO POBRANIA

20260827_Lista_kroków_dla_dyrektora_szkoły_podstawowej-1.pdf

366.16 KB format pliku: PDF

20260827_Przewodnik_o_ustawie_dla_szkół_podstawowych-1.pdf

1.1 MB format pliku: PDF

TAGI