• Narastająca susza w regionach o wysokiej produkcji mleka w UE, m.in. we Francji i Niemczech, może ograniczyć podaż surowca także z perspektywą dla Polski.
• Mleczarnie coraz częściej premiują jakość mleka, zwłaszcza niższą liczbę komórek somatycznych, a za słabszy surowiec stosują potrącenia.
• Jeśli zabraknie pasz i ruszy redukcja pogłowia krów, ceny mleka w skupie mogą odbić gwałtownie, choć straty suszowe nie wszędzie to zrekompensują.

Zdaniem Martina Ziai wyjście z obecnego kryzysu na rynku mleka może przebiegać inaczej niż podczas wcześniejszych okresów dekoniunktury. Jednym z ważnych elementów zmian będzie rosnące znaczenie jakości surowca.

Jak wskazuje ekspert, kolejne mleczarnie zaczynają premiować mleko o lepszych parametrach jakościowych, przede wszystkim pod względem liczby komórek somatycznych. Jednocześnie surowiec słabszej jakości jest coraz częściej objęty potrąceniami.

– Kolejne mleczarnie zaczynają premiować mleko o wyższych parametrach jakościowych, a potrącać za surowiec słabej jakości. Od tego trendu nie będzie odwrotu, gdyż chcąc zdobywać rynek, musimy zaoferować konsumentowi atrakcyjny produkt o doskonałej jakości – podkreśla Ziaja.

Oznacza to, że w przyszłości sama ilość dostarczanego mleka może w coraz mniejszym stopniu decydować o jego wartości. Dla gospodarstw będzie to oznaczało konieczność jeszcze większego zwracania uwagi na zdrowotność wymienia, higienę doju oraz ograniczanie liczby komórek somatycznych.

Drugim czynnikiem, który może znacząco wpłynąć na rynek, jest pogoda. Według eksperta obecna sytuacja klimatyczna może doprowadzić do gwałtownej zmiany warunków funkcjonowania europejskiego sektora mleczarskiego. Szczególne znaczenie ma zasięg suszy. Dotyka ona bowiem regionów będących jednymi z najważniejszych obszarów produkcji mleka w Unii Europejskiej.

– Spoglądając na mapę suszy, widzimy, że jej zasięg jest ogromny i dotyka regionów o wysokiej produkcji mleka: Francję, połowę Niemiec oraz częściowo Polskę. Te trzy kraje to główny motor napędzający produkcję mleka w UE – zauważa Ziaja.

Kluczowe pytanie dotyczy tego, jak długo gospodarstwa będą w stanie utrzymywać produkcję przy ograniczonej dostępności pasz. Jeżeli zapasy pasz objętościowych okażą się niewystarczające, rolnicy mogą zostać zmuszeni do ograniczenia produkcji, a w konsekwencji również do redukcji pogłowia krów.

Ograniczenie produkcji w kilku najważniejszych krajach mleczarskich UE mogłoby szybko przełożyć się na sytuację na rynku surowca. Jeżeli podaż mleka zacznie spadać, presja na ceny może się odwrócić.

– Pytanie, na ile zapasy paszy wystarczą i kiedy zacznie się redukcja pogłowia krów i produkcji, która prawdopodobnie przełoży się na wzrost cen mleka w skupie, a ten może być niespodziewany i gwałtowny – prognozuje ekspert.

To scenariusz, który może oznaczać zmianę sytuacji obserwowanej obecnie na rynku. Spadek produkcji mleka może bowiem ograniczyć dostępność surowca dla mleczarni i stworzyć warunki do szybkiego odbicia cen.

Jednocześnie wyższe ceny mleka nie będą dla wszystkich producentów oznaczały poprawy sytuacji ekonomicznej. Gospodarstwa położone na terenach dotkniętych suszą ponoszą bowiem już teraz konkretne straty związane z niższymi plonami i problemami z zabezpieczeniem pasz.

– Marne to jednak pocieszenie dla tych, którzy prowadzą hodowlę właśnie na terenach objętych suszą, gdyż wzrost ceny surowca na pewno nie zrekompensuje strat z tytułu suszy – zaznacza Ziaja.

W opinii przewodniczącego Rady Ekonomicznej ds. Produkcji i Rynku Mleka problemy z dostępnością wody będą miały dla rolnictwa coraz większe znaczenie. Dlatego, jego zdaniem, konieczne jest zdecydowanie większe skupienie się na retencji wody.

Ekspert zwraca uwagę, że zmiany klimatu powodują coraz częstsze występowanie skrajnych zjawisk pogodowych. Jednocześnie w czasie intensywnych opadów ogromne ilości wody bardzo szybko odpływają z terenów rolniczych i zurbanizowanych do rzek, a następnie do morza.

– Powstrzymania wzrostu średniej temperatury może dla nas być niemożliwe, ale powstrzymanie wody tak! I powinniśmy wszyscy razem – UE, rząd, rolnicy – pilnie się tym zająć – apeluje Ziaja.

Jego zdaniem szczególną rolę powinny odegrać działania związane z małą retencją, rozproszone na terenie całego kraju. Konieczne mają być nie tylko środki finansowe, ale również wsparcie merytoryczne i uproszczenie procedur, tak aby rolnicy byli zainteresowani tworzeniem systemów zatrzymywania wody na swoich gruntach.

Dla producentów mleka oznacza to, że sytuacja rynkowa będzie w coraz większym stopniu zależna nie tylko od podaży i popytu na mleko, ale również od warunków pogodowych i dostępności pasz.

Jeżeli susza będzie się pogłębiać w kluczowych regionach produkcji mleka w Europie, ograniczenie podaży surowca może stać się realnym scenariuszem. Wówczas dzisiejsza presja na ceny mleka może ustąpić miejsca niedoborowi surowca i wzrostom cen skupu.

Jednocześnie – jak wskazuje Martin Ziaja – dla przyszłości europejskiego rolnictwa kluczowe będzie nie tylko reagowanie na skutki suszy, ale przede wszystkim zatrzymywanie wody tam, gdzie spada. Bez zwiększenia retencji ryzyko kolejnych problemów z produkcją pasz, a w konsekwencji również z produkcją mleka, będzie rosło.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.