In een prima column in de Volkskrant levert Danka Stuijver een scala aan argumenten en inzichten waarom ongecontracteerde zorg ons zorgsysteem belast en frustreert. Helaas trekt ze níet de conclusie dat we in ons collectief gefinancierde stelsel zowel patiënten als uitvoerende zorgverleners allemaal in dezelfde positie moeten brengen en ongecontracteerde zorg dus snel moeten beëindigen of alleen voor exceptionele omstandigheden (collectief) beschikbaar moeten maken.

Martien Bouwmans. Foto: Eigen beeld

Een selectie uit de argumenten in de column: zorgverleners die zich onttrekken aan een contract doen aan “selectie aan de voordeur”, kiezen voor een aantrekkelijker verdienmodel, leveren teveel zorg, méér zorg dan nodig, trekken personeel weg, jagen de zorgproductie op, wakkeren de zorgvraag aan, voegen diagnostiek toe, enz, enz.

Helaas trekt Danka Struijver níet de conclusie dat we in ons collectief gefinancierde stelsel zowel patiënten als uitvoerende zorgverleners allemaal in dezelfde positie moeten brengen en ongecontracteerde zorg dus snel moeten beëindigen of alleen voor exceptionele omstandigheden (collectief) beschikbaar moeten maken.

Stuijver hecht daarvoor meer belang aan vrije artsenkeuze. Ongecontracteerde zorg biedt patiënten de ruimte om “uit te wijken als het reguliere systeem tekortschiet”. Maar wie bepaalt of de zorg tekortschiet? Waarom mag iedere patiënt, maar ook iedere hulpverlener die zich aan het regulier zorgsysteem wil onttrekken (omdat dat tekortschiet), dat zélf en voor zichzelf bepalen? Is dat in ons collectieve zorgstelsel niet een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid?

Denken we werkelijk dat het beëindigen van ongecontracteerde zorg óók initiatieven om goede, zorgvernieuwende zorg te bieden belemmert? Kiest niet het merendeel van de hulpverleners gewoon voor het geld, voor een slim verdienmodel met weinig risico? Psychologen en psychotherapeuten die de ggz-instelling verlaten om zich in een overzichtelijke eigen praktijk meer eenvoudiger problematiek te behandelen en daarvoor in ieder geval 70 procent van het reguliere tarief mogen declareren – wat nou zorgvernieuwing? – waardoor de wachtlijsten in de instellingen voor complexere ggz-problematiek almaar oplopen.

“Niet de patiënten corrigeren, maar prikkels corrigeren is wat er wel moet gebeuren”, schrijft Stuijver. We moeten gaan “toetsen” wat er door ongecontracteerde zorgverleners geleverd wordt. Ook deze hulpverleners moeten gaan bijdragen aan de minder rendabele zorg. “Grenzen stellen.” Eigenlijk precies, zou ik willen zeggen, dat wat in een regulier contract geregeld wordt. Zodat niet langer publieke zorg naar de markt verschuift. Klopt. Dat willen we toch niet? Danka Stijver levert een scala aan argumenten waarom de “ongecontracteerde zorgverleners” snel weer het reguliere circuit in getrokken moeten worden. Een contract tot norm verheffen vóórdat verleende zorg vergoed wordt, maakt een zorgverlener niet een speelbal van de “macht van de zorgverzekeraar”. Ook het contracteren door zorgverzekeraars kan – desgewenst – gereguleerd worden als dat de spuigaten zou uitlopen. Dat is veel logischer dan het koste wat kost de vrije artsenkeuze in stand houden.