• Choć Polacy deklarują asertywność, w praktyce większość zgadza się na wszystkie zadania, nawet gdy wykraczają poza ich obowiązki lub możliwości, co prowadzi do nadmiernej presji i frustracji.
• Z danych InterviewMe.pl wynika, że tylko 12 proc. potrafi odmówić wykonania zadania mimo presji przełożonego.
• Nadmierne obciążenie, nieumiejętność stawiania granic i brak odpoczynku powodują przewlekłe zmęczenie oraz spadek motywacji w pracy.

Z danych serwisu kariery InterviewMe.pl wynika, że choć 55 proc. badanych uważa się za asertywnych, tylko 12 proc. potrafi odmówić wykonania zadania mimo presji przełożonego.

W praktyce najczęściej spotykane reakcje to:

• zgoda na wykonanie zadania mimo niechęci (27 proc.),
• tłumaczenie trudności zadania, lecz jego realizacja (26 proc.),
• udawanie, że nie ma problemu (24 proc.).

Analiza stylów reakcji wskazuje, że pasywne zachowania występowały w 86 proc. przypadków, reakcje unikowe w 22 proc., agresywna odmowa w 3 proc., a prawdziwie asertywne reakcje stanowiły zaledwie 42 proc. wszystkich zachowań. Niespełna 9 proc. ankietowanych przyznało, że nigdy nie znalazło się w sytuacji wymagającej asertywnej reakcji.

Z danych InterviewMe wynika, że badani najczęściej wskazywali zachowania uległe i trudno się temu dziwić. Wiele osób woli mówić „tak”, mimo że zadanie wykracza poza ich obowiązki i możliwości, bo boją się konfliktu, chcą dobrze wypaść przed szefem albo po prostu wolą uniknąć napięcia.

- To typowa reakcja w kulturze pracy, w której presja na wyniki jest wysoka, a środowisko zawodowe nie daje poczucia bezpieczeństwa. Ale ich frustracja i tak znajdzie ujście, np. w domu, wśród przyjaciół czy podczas pisania negatywnych komentarzy o firmie w internecie - mówi Wojciech Martyński, ekspert kariery i redaktor prowadzący InterviewMe.

- Prawdziwa asertywność w pracy to umiejętność balansowania między swoimi potrzebami a potrzebami i oczekiwaniami innych. Nie oznacza udawania, milczenia, kłótni ani buntu, tylko świadome i uprzejme wyrażanie swoich granic. Nasze dane pokazują, że choć Polacy deklarują dużą asertywność, w praktyce częściej wybierają kompromis kosztem siebie - dodaje.

Tylko co trzeci Polak uważa się za osobę asertywną

Warto w tym kontekście przytoczyć wyniki badania Fundacji WłączeniPlus. Zdaniem 61 proc. badanych asertywność jest cechą, która charakteryzuje osoby pewne siebie, jednak tylko co trzeci Polak uważa się za osobę asertywną. Także odporność na stres przychodzi z wiekiem, jak wskazują wyniki badania, dostrzega ją u siebie jedynie 21 proc. ankietowanych w wieku 18-24 lata i już 39 proc. w wieku 55-65 lat.

Wśród wszystkich cech wskazywanych w badaniu jako charakterystyczne dla osób pewnych siebie, badani w wieku 18-24 lat najczęściej widzą u siebie dystans do własnej osoby - wskazuje go aż 45 proc.

Z kolei co czwarta kobieta i co trzeci mężczyzna postrzegają siebie jako osoby odporne na krytykę. Najrzadziej tę cechę dostrzegają u siebie respondenci w wieku 18-24 lata (22 proc.) a najczęściej z grupy 55-65 lat (38 proc.).

Przewlekłe zmęczenie jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa pracy

Polacy nie potrafią stawiać granic i powiedzieć szefowi "nie" nawet, jeśli jest to uzasadnione. Nie dziwi więc fakt, że coraz więcej osób jest przemęczonych i odczuwa wypalenie zawodowe. 

Z raportu Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy (KBwP) „Zmęczony jak Polak w pracy: przyczyny, skutki i konsekwencje” wynika, że w Polsce blisko połowa osób aktywnych zawodowo jest zmęczona zarówno psychicznie (47 proc.), jak i fizycznie (42 proc.). Najczęściej są to osoby w wieku 25-34 lat. 

Najczęściej odczuwanym przez pracowników symptomem zmęczenia jest poczucie monotonii i znudzenia w pracy (45 proc. ankietowanych). Na drugim miejscu znajduje się brak motywacji (41 proc.).

Warto w tym kontekście przypomnieć dane z raportu przygotowanego przez LiveCareer.pl. Niemal połowa badanych deklaruje, że odczuwa wypalenie zawodowe głównie z powodu przeciążenia obowiązkami oraz zbyt niskiego wynagrodzenia. Mimo to aż 53 proc. ankietowanych zabiera obowiązki służbowe do domu, a 27 proc. przyznało, że zdarzyło im się pracować w trakcie urlopu.

Do tego nie każdy potrafi odpoczywać. Prawie co czwarty pracownik (23 proc.) nie ma poczucia, że może bez stresu wziąć urlop i nie martwić się obowiązkami. 27 proc. zadeklarowało, że zdarza im się pracować podczas wakacji - najczęściej z powodu zbyt dużego poczucia odpowiedzialności. Niestety nie tylko. 24 proc. wskazało, że takiej dostępności wymagają od nich sami przełożeni. 

Tylko 21 proc. respondentów wskazało, że zdecydowanie ma czas na prawdziwy odpoczynek i regenerację po pracy. Co ósmy ankietowany przyznaje natomiast, że nie potrafi się zregenerować. 

28 proc. ogółu respondentów przyznaje, że po godzinach nie potrafi odciąć się od pracy. Dlaczego? Oto główne przyczyny: 

• poczucie zbyt dużej odpowiedzialności za pracę - 49 proc.,
• obawy, czy wszystkie zadania wykonało się poprawnie - 44 proc.,
• lęk przed przeoczeniem ważnych spraw lub zapomnieniem o zadaniu - 30 proc.,
• automatyczne, nawykowe myślenie o pracy - 28 proc.,
• niedokończone obowiązki, które nie dają nam spokoju - 21 proc.,
• brak umiejętności skutecznego odpoczynku od obowiązków zawodowych - 18 proc., 
• trudności z odpuszczaniem i tendencja do perfekcjonizmu - 17 proc.,
• oczekiwanie przez firmę dostępności poza godzinami pracy - 17 proc.