Wat gebeurt er wanneer mensen door de politie staande worden gehouden? Zorgt een eerlijke behandeling ervoor dat mensen zich eerder aan de wet houden? Voorkomt een waarschuwing of dreiging met een straf dat mensen opnieuw de fout ingaan? Of kan politiecontact er juist voor zorgen dat mensen negatiever over de politie gaan denken en hun gedrag voor zichzelf gaan rechtvaardigen? Met haar proefschrift onderzoekt Amina op de Weegh deze vragen aan de hand van een overzicht van bestaand onderzoek, een longitudinale studie en twee experimenten die zijn uitgevoerd in samenwerking met twee Nederlandse politie-eenheden.

Haar resultaten laten zien dat de op basis van bestaande literatuur geen duidelijke uitspraken gedaan kunnen worden over oorzaak en gevolg. Op de Weegh: “Wanneer deze relatie op een grondigere manier wordt onderzocht, stellen de resultaten de veelvoorkomende aanname ter discussie dat een eerlijke behandeling en vertrouwen in de politie automatisch leiden tot meer naleving van de wet. Meer vertrouwen in de politie, en geloof in hun legitimiteit, leiden niet tot minder strafbaar gedrag.”

Waarschuwingsbrieven van de politie aan verkeersovertreders leidden niet tot minder nieuwe verkeersovertredingen.

Bovendien laten de experimenten zien dat waarschuwingsbrieven van de politie aan verkeersovertreders niet leidden tot minder nieuwe verkeersovertredingen. De resultaten wijzen er juist op dat mensen die strafbare feiten plegen negatiever over de politie kunnen gaan denken om hun gedrag voor zichzelf te rechtvaardigen. Deze bevindingen betekenen niet dat een eerlijke behandeling door de politie onbelangrijk is. Mensen met respect en eerlijkheid behandelen kan wel invloed hebben op hoe zij tegen de politie aankijken en hoeveel vertrouwen zij in de politie hebben. Deze positieve opvattingen leiden echter niet vanzelf tot ander gedrag.

Met haar proefschrift laat Op de Weegh zien dat de relatie tussen politie, opvattingen en gedrag complexer is dan vaak wordt aangenomen. “In plaats van alleen te vragen óf de aanpak van de politie werkt, moeten we begrijpen wanneer, hoe en voor wie politiecontact daadwerkelijk gedrag kan veranderen.”

Begindatum en -tijd

30 oktober 2026 12:15

Einddatum en -tijd

30 oktober 2026 13:15

Locatie

Academiegebouw en online

Promovendus

Amina op de Weegh

Proefschrift

From police stop to real-world consequences: Police contact and its influence on criminal behavior

Promotor(es)

prof. dr. S. Ruiter

Co-promotor(es)

dr. A.E. Nivette

Voeg toe aan agenda