Proefschrift van Eline Punt (Faculteit Geowetenschappen / departement Sociale Geografie en Planologie)
Zeehavens, zoals de Rotterdamse haven, zijn cruciaal voor onze economie. Via zeehavens worden voedsel, medicijnen, energie en goederen vervoerd naar miljoenen mensen. Wanneer een zeehaven wordt verstoord, kunnen de gevolgen zich snel verspreiden tot ver buiten de haven en invloed hebben op de samenleving. Risico’s, zoals cyberaanvallen, overstromingen en de COVID-19-pandemie, laten zien hoe kwetsbaar zeehavens kunnen zijn voor complexe en onderling samenhangende dreigingen. In dit proefschrift is onderzocht hoe zeehavens hun weerbaardheid kunnen versterken. Weerbaarheid verwijst naar het vermogen om risico’s te voorzien, schokken op te vangen, te reageren op verstoringen en zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. Dit vraagt om samenwerking tussen overheden, het havenbedrijf, ondernemingen en andere betrokken partijen. Het onderzoek laat zien dat het versterken van weerbaarheid niet alleen een technische uitdaging is. Het vraagt ook om goede samenwerking, duidelijke verantwoordelijkheden, passende wet- en regelgeving en het vermogen om zich aan veranderende omstandigheden aan te passen. Verschillende risico's vragen om verschillende aanpakken en geen enkele organisatie kan deze uitdagingen alleen het hoofd bieden. Hoewel de Rotterdamse haven de afgelopen jaren belangrijke stappen heeft gezet om haar weerbaarheid te vergroten, blijven versnipperde verantwoordelijkheden en bestuurlijke fragmentatie effectieve samenwerking belemmeren. Het versterken van de weerbaarheid van zeehavens vraagt om voortdurende samenwerking, leren en aanpassingsvermogen. Dit proefschrift laat zien dat weerbaarheid geen eindpunt is, maar een continue proces om voorbereid te zijn op steeds complexere en onderling samenhangende risico’s.