Promotie van D.J. Postma (Faculteit Bètawetenschappen / Pharmacoepi & Clinical Pharmacology)
LET OP: De kandidaat houdt een lekenpraatje, hierdoor start de livestream een kwartier eerder.
Geneesmiddelentekorten zijn in de afgelopen decennia uitgegroeid van incidentele verstoringen tot een structureel probleem binnen de gezondheidszorg. Dit proefschrift onderzoekt geneesmiddelentekorten vanuit drie perspectieven: identificatie, de farmaceutische toeleveringsketen en de impact op patiënten. Het doel is bij te dragen aan het beter begrijpen, beperken en uiteindelijk voorkomen van tekorten.
Uit onderzoek naar de identificatie van tekorten bleek dat Nederlandse autoriteiten en de farmaceutische praktijk verschillende signalen van potentiële tekorten waarnemen. De overlap tussen beide informatiebronnen was beperkt en signalen werden vaak op verschillende momenten gedetecteerd. Een combinatie van gegevens uit beide bronnen is daarom noodzakelijk voor een volledig nationaal overzicht. Analyse van berichten op Twitter (tegenwoordig X) liet zien dat sociale media nauwelijks geschikt zijn als vroegtijdig waarschuwingssysteem, omdat zij vooral al bekende informatie verspreiden.
De analyse van de farmaceutische toeleveringsketens van tien veelgebruikte generieke geneesmiddelen in Nederland liet zien dat sommige geneesmiddelen sterk afhankelijk zijn van een beperkt aantal producenten, vaak buiten Europa. Ook bleek dat geneesmiddelen met tekorten niet per definitie minder leveranciers hebben. Deze bevindingen zetten vraagtekens bij de aanname dat diversiteit van leveranciers en nabijheid van productie automatisch leiden tot een betere leveringszekerheid.
Om de gevolgen voor patiënten in kaart te brengen, werd een beoordelingskader ontwikkeld op basis van vijf elementen: beschikbaarheid van alternatieven, de aandoening waarvoor het geneesmiddel wordt gebruikt, patiëntgevoeligheid, kosten en het aantal getroffen patiënten. Toepassing van dit kader toonde aan dat de impact van tekorten sterk varieert en zowel klinische, economische als menselijke gevolgen kan hebben.
De resultaten onderstrepen de complexiteit van geneesmiddelentekorten en het belang van samenwerking tussen alle betrokken partijen om de beschikbaarheid van geneesmiddelen voor patiënten te waarborgen.