• Autor: Adam Tubilewicz Data: 28-05-2026, 06:00

• Dino wydało komunikat o czasowym wprowadzaniu do oferty jaj pochodzących od kur z chowu klatkowego.
• Pod koniec 2019 roku polska sieć ogłosiła plan wycofania jaj "trójek" ze sprzedaży do 2025 roku.
• Producenci jaj oceniają krok Dino jako racjonalny "z korzyścią dla producentów i klientów"
• Choć, jak udało nam się dowiedzieć, także co najmniej jedna z dużych sieci sonduje rynek pod kątem wznowienia dostaw jaj z chowu klatkowego, detaliści pytani oficjalnie gorąco zaprzeczają.
• O komentarz do sytuacji na rynku jaj poprosiliśmy Grzegorza Rykaczewskiego, eksperta analiz sektora rolno-spożywczego w Banku Pekao S.A.

Grzegorz Rykaczewski, ekspert analiz sektora rolno-spożywczego w Banku Pekao S.A. w rozmowie z Portalem Spożywczym wskazuje, że sytuacja podażowa na krajowym rynku jaj pozostaje bardzo napięta.

- Jest to przede wszystkim efekt ognisk grypy ptaków. W 2025 i 2026 roku segment produkcji jaj, obok indyków oraz kur hodowlanych należy do najbardziej poszkodowanych przez straty w bazie produkcyjnej. Od początku 2026 roku do połowy maja liczba kur niosek utrzymywanych w gospodarstwach, w których wystąpiły ogniska wirusa, wyniosłą prawie 5 mln szt. Po zaledwie 4,5 miesiącach straty przewyższyły poziom z całego 2025 roku. Ta luka w bazie produkcyjnej odpowiada prawie 10% łącznej liczby niosek utrzymywanych w Polsce. Mamy więc do czynienia z istotnym zaburzeniem krajowej podaży - wskazuje.

Ekspert wskazuje, że na tę sytuację należy nałożyć strukturę produkcji jaj w Polsce – pomimo trwającego procesu rozwoju chowu w systemach alternatywnych nadal ponad 60% niosek jest utrzymywanych w klatkach.

- Mamy więc straty produkcyjne w całym sektorze, a równolegle wysoki popyt detalistów na jaja pochodzące z systemów alternatywnych, których cały czas jest za mało - dodaje.

Branża wskazuje, że obecna sytuacja rynkowa jest efektem tego, że z uwagi na grypę ptaków polskich jaj w systemach alternatywnych zrobiło się na rynku bardzo mało - sieci muszą je importować lub stawiać na jaja klatkowe. Grzegorz Rykaczewski przytacza dane świadczące o dużym wzroście importu jaj do Polski.

- Zmiany w handlu zagranicznym Polski są widoczne. W styczniu i lutym 2026 r. eksport jaj z Polski był niższy o 33%, zaś import do Polski wzrósł o 67%. Nadal jednak Polska jest eksporterem netto jaj. Wyzwania podażowe nie powodują więc braków na rynku krajowym, ale windują ceny jaj. Jeśli chodzi o możliwość powrotu do sprzedaży „trójek", w mojej ocenie mówimy raczej o działaniach ad hoc w związku z trudną sytuacją podażową i wysokim cenami, a nie z trwałą zmianą polityki sieci handlowych. Impuls do powrotu do sprzedaży „trójek" będzie tym silniejszy, im większe będą straty w produkcji. Jeśli natomiast presja wirusa w środowisku spadnie, to sytuacja zacznie się normalizować. Wiele lat krajowych lat doświadczeń z grypą ptaków pokazuje, że sytuacja epizootyczna może się bardzo różnić w kolejnych latach. Teoretycznie mamy więc do czynienia z czymś przejściowym, choć okresy spadku podaży na skutek wirusa mogą być długie. Należy też pamiętać, że krajowa branża jest w trakcie procesu zmian. Obecnie w całym kraju prowadzonych jest wiele inwestycji w kurniki, w których nioski będą utrzymywane w systemie ściółkowym lub z dostępem do wolnego wybiegu. Jest to proces długotrwały, głównie z uwagi na kapitałochłonność oraz czas niezbędny do realizacji budynków, ale ten proces się toczy. W kolejnych latach udział systemów alternatywnych w krajowej produkcji jaj będzie wiec rósł, kosztem systemu klatkowego. Będziemy więc obserwowali stopniowy wzrost podaży jaj „dwójek", „jedynek", a nawet ekologicznych - wskazuje.

Jak rysują się perspektywy branży na kolejne miesiące? W ocenie eksperta Banku Pekao z jednej strony producenci jaj korzystają z poprawy relacji kosztów pasz do cen sprzedaży jaj (pasze dla niosek pozostają nieco tańsze, niż rok wcześniej). Z kolei jaja wyraźnie podrożały na skutek zaburzeń krajowej podaży.

- Sytuacja poszczególnych producentów jest jednak zróżnicowana, zaś kluczową kwestią wydaje się, to czy dany region był poszkodowany prze wirus grypy ptaków. Podmioty, w których nie wystąpił straty w produkcji oraz funkcjonują na obszarach wolnych od ograniczeń powinny korzystać z obecnych uwarunkowań rynkowych. Sytuacja poszkodowanych przez grypę producentów wygląda jednak inaczej, szczególnie gdy w okolicy jest więcej ognisk wirusa, ponieważ jest to w praktyce istotne ograniczenie na drodze powrotu do produkcji - dodaje.

Jeśli chodzi o wpływ umowy handlowej z blokiem Mercosur, to w ocenie analityka, nie będzie to miało większego znaczenia.

- Bezcłowy kontyngent przyznany krajom Ameryki Południowej to zaledwie 500 ton w pierwszym roku od wejścia w życie umowy. W ciągu kolejnych 6 lat ta ilość ma wzrosnąć do 3 tys. ton. Dla porównania cały wewnątrzwspólnotowy obrót jajami w ubiegłym roku to prawie 2,2 mln ton. Polska na rynku unijnym ulokowała 217 tys. ton. Podsumowując, nawet docelowy kontyngent przyznany krajom Mercosur stanowi tylko marginalną część nie tylko unijnego handlu, ale nawet polskiego eksportu na rynek UE - podsumowuje Rykaczewski.