Marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa apeluje, by administracja publiczna traktowała cyberbezpieczeństwo jak element obronności - bo ataki na szpitale, energetykę czy wodociągi mogą realnie zagrozić życiu i bezpieczeństwu kraju.

• Wojciech Saługa podkreśla, że cyberbezpieczeństwo powinno być traktowane jak obronność, bo zagrożenia cyfrowe dotykają państwa, samorządów i infrastruktury krytycznej.
• Marszałek wskazuje na potrzebę edukacji i prostych instrukcji dla obywateli, bo codzienne nawyki - linki, hasła i udostępnianie danych - zwiększają ryzyko cyberataków.
• Administracja ma inwestować w specjalistów i przygotować stałe budżety na cyberbezpieczeństwo, a rozwój AI i dezinformacji dodatkowo podnosi poziom ryzyka.

Technologie coraz mocniej wpływają na funkcjonowanie państwa, samorządów, infrastruktury krytycznej i codzienne życie mieszkańców. Zdaniem Wojciecha Saługi, marszałka województwa śląskiego, administracja publiczna musi znacznie poważniej potraktować cyberbezpieczeństwo, bo zagrożenia cyfrowe nie są już abstrakcją, ale realnym wyzwaniem dla bezpieczeństwa kraju, szpitali, energetyki czy systemów wodociągowych.

Marszałek województwa śląskiego podkreśla, że technologie rozwijają się szybciej niż społeczna świadomość ich działania. Jak mówi, większość użytkowników nie wie, jak skonstruowane są systemy cyfrowe, z których korzystają każdego dnia, a przez to nie zawsze rozumie skalę możliwych zagrożeń.

- Technologie napędzają świat, jest ich coraz więcej. My często nie zdajemy sobie sprawy, gdzie one są i jak nas otaczają. Nie wiemy, jak są skonstruowane, więc nie czujemy, jak działają i gdzie mogą nam zagrozić - mówi Wojciech Saługa.

Edukacja i komunikacja są kluczowe. Skuteczna komunikacja powinna być prosta i bezpośrednia

W ocenie marszałka jednym z najważniejszych zadań jest edukowanie społeczeństwa i jasne komunikowanie zagrożeń. Jak zaznacza, cyberbezpieczeństwo nie dotyczy wyłącznie specjalistów, informatyków czy instytucji państwowych. Dotyczy także codziennych decyzji obywateli: klikania w linki, akceptowania komunikatów, udostępniania danych czy podawania haseł.

- Ciągle słyszymy, że ktoś został oszukany, ktoś stracił hasło, ktoś coś udostępnił. Wydaje nam się, że nas to nie dotyczy. A dotyczy - i to wszędzie - przyznaje Saługa.

Jak dodaje, skuteczna komunikacja powinna być prosta i bezpośrednia. Nie wystarczy mówić ogólnie o zagrożeniach. Potrzebne są konkretne instrukcje: na co uważać, jakich danych nie podawać, jak reagować na podejrzane telefony czy wiadomości.

Cyberbezpieczeństwo jako element bezpieczeństwa państwa

Wojciech Saługa zwraca uwagę, że cyberzagrożenia należy rozpatrywać nie tylko w kontekście prywatnych użytkowników, ale także infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwa państwa.

Kiedy słyszymy, że te przestrzenie to również bezpieczeństwo kraju, atakowanie ujęć wody, energetyki, obronności, to zaczyna się bardzo poważna dyskusja. Dojrzałem do tego, że to jest tak ważne jak czołgi. To jest tak ważne jak samoloty

- podkreśla marszałek.

Jak mówi, współczesne konflikty nie zaczynają się wyłącznie na lądzie. Coraz częściej poprzedza je aktywność w świecie cyfrowym: próby przejęcia danych, wpływania na opinię publiczną, dezinformacja czy ataki na systemy informatyczne.

- Wojna, zanim dzieje się na lądzie, dzieje się w świecie cyfrowym, w umysłach ludzi, w wykradaniu informacji - wskazuje Saługa.

Cyberprzestępcy nie śpią. Zagrożenia dla infrastruktury i szpitali

Marszałek województwa śląskiego zaznacza, że szczególnie wrażliwe są systemy związane z infrastrukturą krytyczną, ochroną zdrowia, energetyką i wodociągami. Jego zdaniem atak na takie obszary może mieć bezpośrednie konsekwencje dla życia i zdrowia mieszkańców.

Wyłączenie prądu w szpitalu, zakłócenie działania urządzeń, wejście w sieć informatyczną w taki sposób, że przestaną działać instrumenty - to są już bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia

- mówi Saługa.

W jego ocenie cyberbezpieczeństwo wymaga więc nie tylko inwestycji w sprzęt i oprogramowanie, ale także w ludzi: dobrze przygotowanych specjalistów, którzy będą potrafili rozpoznawać zagrożenia i odpowiednio na nie reagować.

Administracja musi inwestować w specjalistów. "Potrzebujemy takich ludzi"

Saługa przyznaje, że dla wielu polityków i samorządowców cyberbezpieczeństwo pozostaje obszarem trudnym do zrozumienia. Łatwiej ocenić jakość chodnika, drogi czy placu zabaw niż poziom zabezpieczeń systemu informatycznego.

- Jak popatrzę na przysłowiowy chodnik, to widzę, czy jest prosty, czy krzywy, z jakiej jest kostki. Jesteśmy w stanie o nim rozmawiać. Natomiast o tym, co dzieje się w sieci, mało kto potrafi prowadzić dyskusję - zauważa marszałek.

Jak dodaje, język cyberbezpieczeństwa bywa hermetyczny, pełen specjalistycznych pojęć i zapożyczeń. To sprawia, że decydenci muszą w dużym stopniu ufać ekspertom. Jednocześnie administracja powinna tworzyć warunki do zatrudniania dobrze wykształconych i odpowiednio wynagradzanych specjalistów.

Potrzebujemy takich ludzi: dobrze wykształconych, dobrze opłacanych. Muszę wierzyć, że oni wiedzą, co robić

- mówi Wojciech Saługa.

Sztuczna inteligencja otwiera nowy obszar ryzyka

Marszałek zwraca też uwagę na rozwój sztucznej inteligencji, który dodatkowo komplikuje sytuację. Jak mówi, technologia wyprzedza możliwości jej pełnego zrozumienia przez przeciętnego użytkownika, a nawet przez wielu decydentów.

Technologia wyprzedza nasze umysły. Ona jest szybsza niż my. Jako ludzie nie jesteśmy w stanie nadążyć za tym, co się dzieje, a co dopiero to zrozumieć

- ocenia.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera zdolność odróżniania prawdy od dezinformacji. Saługa wskazuje, że także w obszarze bezpieczeństwa cyfrowego mogą pojawiać się fake newsy, które będą uspokajać użytkowników albo przeciwnie - wywoływać nieuzasadnioną panikę.

Cyberbezpieczeństwo będzie stałym wydatkiem publicznym

Zdaniem Wojciecha Saługi administracja publiczna musi przygotować się na to, że cyberbezpieczeństwo stanie się stałą pozycją w budżetach - podobnie jak wydatki na obronność. Nie będzie to jednorazowa inwestycja, lecz długofalowy proces.

Marszałek wskazuje, że pomocne mogą być środki europejskie, w tym programy finansowane z KPO, ale skala wyzwań jest znacznie większa.

- Być może część budżetu, tak jak na zbrojenia, będziemy musieli w przyszłości stale wydawać na cyberbezpieczeństwo. Tak długo, jak będzie istniał świat cyfrowy - podsumowuje Wojciech Saługa.

***

Nagranie zrealizowane podczas konferencji Cybersec Expo & Forum 2026 w ramach współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Śląskiego