• Nie ma jeszcze oficjalnej propozycji rządu ws. płacy minimalnej, a negocjacje dopiero się zaczynają.
• Pracodawcy chcą jedynie ustawowego wzrostu, natomiast związki zawodowe postulują znacznie wyższy wzrost - do 5200 zł.
• Rząd przedstawi propozycję do 15 czerwca, negocjacje potrwają do 15 lipca, a jeśli nie będzie porozumienia - ostateczną stawkę do 15 września ustali rząd, biorąc pod uwagę spór między stronami.

Nie padła jeszcze oficjalna propozycja nowej płacy minimalnej ze strony Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a temat już budzi duże emocje. Negocjacje dopiero się rozpoczynają, a różnice między stronami są wyraźne. 

Punkt wyjścia to ustawowe minimum, czyli najniższa możliwa kwota, poniżej której rząd nie może zejść przy ustalaniu wynagrodzenia. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oszacowało, że najniższa krajowa w 2027 roku nie powinna być niższe niż 4927 zł. 

Swoją propozycje przedstawiły związki zawodowe. Forum Związków Zawodowych (FZZ), Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) oraz NSZZ "Solidarność" uważają, że płaca minimalna w 2027 roku powinna wzrosnąć minimalnie o 8,2 proc. - o 394 zł i wynosić 5200 zł brutto.

Dyrektor ds. komunikacji w FZZ Grzegorz Sikora podkreśla, że projekcja inflacyjna, która wynika z wieloletnich założeń makroekonomicznych, jest zaniżona - przyjęto 2,5 proc. Jego zdaniem nie wzięto pod uwagę sytuacji na Bliskim Wschodzie. Nie ujęto czynników ryzyka wynikających z sytuacji w cieśninie Ormuz, związanej z wojną amerykańsko-izraelską z Iranem.

- Naszym zdaniem inflacja w przyszłym roku będzie wyższa od prognoz. W związku z tym uważamy, że płaca minimalna powinna pójść w górę. Uważamy, że trzeba utrzymywać – wynika to między innymi z dyrektywy o minimalnym wynagrodzeniu – referencyjność w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W związku z tym nominalnie ta podwyżka może się wydawać duża, ale systemowo oparta jest na pewnych korelacjach. Propozycja rządu - naszym zdaniem – jest oparta na niewłaściwie przyjętej projekcji - komentuje.

Jakiej podwyżki oczekują pracodawcy? Przedsiębiorcy postulują, aby płaca minimalna w 2027 roku została podniesiona zgodnie z mechanizmem ustawowym, czyli w oparciu o prognozowaną inflację i obowiązujące wskaźniki makroekonomiczne. 

Według Konfederacji Lewiatan, wzrost wynagrodzenia minimalnego powinien wynikać wyłącznie z ustawowego mechanizmu, a nie decyzji politycznych czy presji społecznej.

- W przypadku 2027 r., ten wzrost jest wyliczony na niewiele ponad 100 zł , tj. 2,1 proc. w skali roku. Analogicznie powinna zostać podniesiona stawka godzinowa - komentuje główny ekonomista Konfederacji Lewiatan Mariusz Zielonka.

- Oferta związków zawodowych nie ma uzasadnienia w rozwoju wskaźników makroekonomicznych w naszej gospodarce. Jednocześnie trzeba pamiętać o tym, że rząd nie zgodzi się na taką podwyżkę, ponieważ ona też dotyka budżet państwa - dodaje.

Z drugiej strony Mariusz Zielonka zwraca uwagę, że 2027 r. będzie rokiem wyborczym, co - według niego - może zwiększać presję na przekroczenie symbolicznej granicy 5000 zł brutto, niezależnie od ekonomicznych podstaw takiej decyzji.

Główny ekonomista Pracodawców RP Kamil Sobolewski wskazuje, że zgodnie z ustawową metodologią płaca minimalna w 2027 roku powinna wynieść około 4861 zł brutto. Tłumaczy to korektą wcześniejszych prognoz inflacyjnych oraz potrzebą ich urealnienia w stosunku do obecnej sytuacji gospodarczej.

Również BCC opowiada się za wzrostem minimalnego wynagrodzenia w oparciu o mechanizm wynikający z ustawy. Organizacja podkreśla, że aktualna relacja płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia z I kwartału 2026 r. wynosi 50,3 proc., nie ma więc - jej zdaniem - potrzeby wykroczenia poza gwarancję określoną w ustawie.

- Zaprezentowane publicznie wspólne stanowisko związków zawodowych wykracza znacząco powyżej ustawowe wyliczenia i oznacza kontynuację nieodpowiedzialnych podwyżek minimalnego wynagrodzenia, jakie miało miejsce w poprzednich latach, wyznaczanych przez stronę rządową - ocenia wiceprezes BCC, minister ds. procesu stanowienia prawa Gospodarczego Gabinetu Cieni BCC Witold Michałek.

Jak zaznacza, podwyżki płacy minimalnej, w wyniku których płaca minimalna przekroczyła 50 proc. średniego wynagrodzenia, mogą osłabiać konkurencyjność małych firm i zmniejszać liczbę miejsc pracy, zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach z wysokim bezrobociem i odpływem ludności.

- Ponadto nadmierne dalsze podwyższanie minimalnego wynagrodzenia pogarsza i tak trudną sytuację płacową w sektorze publicznym, powodując m.in. nieracjonalne spłaszczenie siatki wynagrodzeń – a w konsekwencji - odpływ kompetentnych pracowników (w szczególności urzędników) do sektora prywatnego - sugeruje Witold Michałek.

Federacja Przedsiębiorców Polskich nie przedstawiła jeszcze oficjalnego stanowiska, jednak skłania się ku podobnemu podejściu - ograniczeniu wzrostu do poziomu wynikającego z mechanizmu ustawowego.

- Płaca minimalna utrzymuje się w dalszym ciągu powyżej granicy 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia i uważamy, że w tych warunkach jej dalszy dynamiczny wzrost nie byłby uzasadniony. Należy zwrócić uwagę w szczególności na związany z tym problem wypłaszczenia struktury wynagrodzeń w zakładach pracy - mówi główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich Łukasz Kozłowski.

Jednocześnie - jak dodaje - płaca minimalna w Polsce już obecnie należy do najwyższych w regionie. Jest wyższa niż w m.in. Czechach, Słowacji, Estonii, czy na Węgrzech.

- Konieczne jest również uwzględnienie wpływu proponowanych podwyżek na te regiony kraju, gdzie sytuacja na lokalnych rynkach pracy nie przedstawia się tak korzystnie, jak na obszarach największych metropolii. Szybkie podwyżki płacy minimalnej przekładają się również na wyższą inflację w usługach, co w kontekście aktualnej sytuacji stanowiłoby dodatkowy czynnik ryzyka. Mając na uwadze powyższe względy odpowiednie wydaje się ukształtowanie przyszłorocznego wzrostu płacy minimalnej w oparciu o mechanizm określony w ustawie - twierdzi Łukasz Kozłowski.

Ostateczna decyzja zapadnie dopiero po negocjacjach między rządem, związkami zawodowymi i pracodawcami. Do 15 czerwca poznamy rządową propozycję płacy minimalnej, która zostanie przedstawiona Radzie Dialogu Społecznego. 

Przedstawiciele pracodawców i związków zawodowych do 15 lipca mają czas, aby wypracować wspólne stanowisko w tej sprawie, czego nie udawało się osiągnąć w ciągu ostatnich lat. Jeśli ich stanowiska są rozbieżne, to rząd ustala wysokość płacy minimalnej. Ma na to czas do 15 września.