• Od soboty 28-ego lutego trwa militarna wymiana ciosów na Bliskim Wschodzie. 
• Kraje regionu – m.in. Iran, Izrael, Irak, Jordania, Kuwejt, Katar, Syria i Zjednoczone Emiraty Arabskie – od razu zamknęły swoją przestrzeń powietrzną.
• To sparaliżowało funkcjonalnie globalnie kluczowego korytarza lotniczego. Uziemione zostały praktycznie całe floty takich potęg jak jak Emirates, Etihad czy Qatar. Na lotniskach utknęły tysiące ton towarów. Reszta lata okrężną drogą. 
• - Jeżeli ta sytuacja potrwa kilka dni, to wpływ na branżę będzie ogromny. Jeśli potrwa to tygodnie, to nie jestem w stanie sobie nawet wyobrazić, jak bardzo będzie to odczuwalne dla gospodarki - ocenia Tomasz Buraś, prezes firmy DHL Express Polska, która jest potentatem w sektorze lotniczego transportu przesyłek ekspresowych.

Ponowny wybuch wojny między Izraelem a Iranem spowodował, że większość państw Bliskiego Wschodu zamknęła swoje przestrzenie powietrzne - w tym Iran, Izrael, Irak, Jordania, Kuwejt, Katar, Syria i Zjednoczone Emiraty Arabskie. To doprowadziło do niemal całkowitego wstrzymania ruchu lotniczego nad regionem, który jest jednym z najważniejszych korytarzy łączących Europę z Azją i Afryką. 

Największe porty lotnicze regionu - w Dubaju, Abu Dhabi czy Dosze - zostały zamknięte lub mocno ograniczyły operacje z powodu ataków rakietowych i dronów oraz ryzyka dla cywilnych samolotów. W efekcie tysiące osób zostało uziemionych. 

Z niedokładnych na ten moment branżowych szacunków wynika, że przez weekend odwołano i zawieszono ponad 1800–2000 lotów. Dotknęło to zarówno przewoźników z tamtego regionu tj. Emirates, Etihad, Qatar Airways, ale i czołowych europejskich graczy np. Lufthansę, czy British Airways. Swoje operacje w tamtym regionie wstrzymał też Polskie Linie Lotnicze LOT. Nie lata tam też popularny w Polsce Wizz Air. 

Los podróżnych przebija się do światowych mediów. W większości sytuacja ogranicza się po prostu do – mniej lub bardziej wygodnego - czekania. 

Podobna ale jednak bardziej odczuwalna finansowo jest sytuacja towarzyszącemu pasażerom (w lukach bagażowych pasażerskich samolotów) lub podróżującym na pokładach frachtowców – ładunkom cargo. 

Przez ogromne huby krajów Zatoki Perskiej przechodzą codziennie ładunki przeznaczone na te najbogatsze na świecie rynki. Jest to też najlepsza dla sektora trasa, by transportować i przeładowywać towary między Europą, a Azją i Afryką. 

- Jeśli to nie potrwa tygodniami, to ten impakt będzie, ale on nie będzie trwały. Dzisiaj jest zamknięte najważniejsze lotnisko w regionie, gdzie "przesiada się" bardzo dużo cargo - w Dubaju. To jest główne belly cargo (czyli transportowane w ładowniach pasażerskich samolotów – red.), ale będzie to odczuwalne globalne. Rolę Dubaju są w stanie przejąć obecnie inne porty lotnicze, a przede wszystkim port w tureckim Stambule - mówi Tomasz Buraś, prezes firmy DHL Express Polska. 

DHL Express jest światowym potentatem w sektorze lotniczego transportu przesyłek ekspresowych, z własną flotą frachtowców i z szeregiem potężnych hubów na całym świecie. 

DHL-owy hub w Bahrajnie oraz potężne obiekty w Dubaju, Arabii Saudyjskiej czy Katarze są operacyjnie mocno dotknięte przez skutki wojny, która ponownie rozgorzała między Izraelem a Iranem. 

- Nie bez znaczenia dla lotniczego cargo jest to, że została uziemiona flota takich czołowych linii jak Emirates, Etihad czy Qatar. Jest też część towarów, która tam po prostu utknęła - dodaje prezes Buraś.

Z naszych informacji wynika, że w segmencie cargo Emirates i Qatar nie przyjmują rezerwacji i nie robią wycen swoich usług.

Zamknięcie podstawowego korytarza powietrznego w regionie zmusza linie do wydłużania tras, co generuje większe zużycie paliwa i wyższe koszty operacyjne.

- Pozostałe linie będą tworzyły trasy alternatywne, z pominięciem krajów Zatoki. DHL na pewno tak się przeorganizuje i jak zawsze znajdziemy rozwiązanie. Przygotowywany jest także alternatywny plan pracy dla każdego kraju, w tym Izraela. Wydłuży się czas tranzytu, a za tym będzie musiał pójść także wzrost stawek za fracht - ocenia prezes DHL Express Polska.

Dodatkowym czynnikiem niepewności pozostaje pozycja przewoźników chińskich, którzy nadal korzystają z korytarzy powietrznych nad Federacją Rosyjską.

- Zapewnia im to uprzywilejowaną pozycję kosztową zarówno w imporcie, jak i eksporcie, co przekłada się na większą konkurencyjność cenową i operacyjną względem przewoźników omijających tę przestrzeń. W krótkiej perspektywie należy spodziewać się presji na wzrost stawek oraz ograniczenia elastyczności operacyjnej - uzupełnia Olga Palec-Furga, COO w 4RCargo.

Lukę po przewoźnikach z Zatoki Perskiej częściowo wypełniają już inne linie azjatyckie, m.in. Cathay Pacific z Hongkongu, która zmodyfikowała siatkę połączeń, omijając region objęty konfliktem, i operuje obecnie z portów we Frankfurcie, Monachium i Londynie.

PLL LOT poinformowały, że zawieszają swoje rejsy w sporne rejony. Dubaj nie będzie obsługiwany co najmniej do 4 marca, w przypadku Rijadu zawieszenie potrwa do 8 marca. Loty do Izraela zawieszone są na dłużej, bo do 15 marca.

PLL LOT jest czołowym przewoźnikiem w Polsce pod względem ilości transportowanego cargo (import/eksport). Wszystko jednak transportuje w lukach bagażowych swoich pasażerskich samolotów (belly cargo).

Skontaktowaliśmy się z Michałem Grochowskim, dyrektorem Biura Cargo w LOT, a także – równolegle – z biurem prasowym naszego przewoźnika. Chcieliśmy się dowiedzieć: jak sytuacja związania z konfliktem między Iranem a Izraelem wpływa na ciągłość usług cargo tego przewoźnika; co „zostało” na lotniskach Zatoki, jaka to ilość; a także – jak dużo ładunków muszą transportować drogą okrężną.

- Bezpośredni wpływ konfliktu Iran–Izrael na nasze operacje cargo pozostaje ograniczony. Ze względów bezpieczeństwa czasowo wstrzymano rejsy do Tel Awiwu, Rijadu i Dubaju, obsługiwane samolotami wąskokadłubowymi o niewielkiej pojemności cargo. Pośrednio zmiany dotyczą połączeń do Azji, gdzie konieczne były korekty tras samolotów dalekodystansowych. Nie przewidujemy jednak istotnych ograniczeń udźwigowych. Analizujemy jedynie ewentualną potrzebę dodatkowych zezwoleń przelotowych. Poza tym operacje realizowane są zgodnie z procedurami i bez większych zakłóceń – odpowiada nie całkiem wprost Michał Grochowski z LOT-u.

Jednak od firm współpracującymi z PLL LOT przy ładunkach cargo usłyszeliśmy, że jest "spore zamieszanie z towarem, który był w samolotach, które zawróciły". Poza kierunkami, które zostały zawieszone, reszta rezerwacji jest jednak normalnie wykonywana.