Hoewel vrouwengezondheid vaker op de politieke agenda staat, blijft vooruitgang vooralsnog steken in goede bedoelingen. Beleidsplannen zijn er genoeg, maar de uitvoering blijft achter. De vraag is nu welke politieke combinatie daadwerkelijk het verschil kan maken.

Rachel van den Kieboom, Pleun Graven en Anna van Duijvendijk, allen adviseur bij Zorgvuldig Advies

Nog te vaak lopen vrouwen vast in een zorgsysteem dat hun klachten niet herkent of onvoldoende serieus neemt met als gevolg een jarenlange zoektocht naar een diagnose, onbehandelde gezondheidsproblemen en persoonlijke schade. En de impact is breder: hogere zorgkosten, meer ziekteverzuim en minder maatschappelijke participatie.

Er is geen minister die expliciet verantwoordelijk is voor vrouwengezondheid en budgetten gaan vooral naar meer onderzoek. Dat onderzoek is waardevol, maar pas effectief als uitkomsten daadwerkelijk landen in beleid en praktijk. De behoefte aan politieke daadkracht is daarmee urgenter dan ooit.

Verschillende partijen, zoals WOMEN Inc. en Zorgvuldig Advies, analyseerden eerder hoe politieke partijen vrouwengezondheid positioneren in hun verkiezingsprogramma’s. Nu ligt de vraag voor: wat betekenen mogelijke coalitiecombinaties voor de toekomst van vrouwengezondheid?

De verschillende mogelijke coalities bieden verschillende vooruitzichten.

• Coalitie-optie 1: D66, VVD, CDA en GroenLinks-PvdA

Deze combinatie biedt de stevigste basis voor vooruitgang op het gebied van vrouwengezondheid. Alle vier de partijen noemen vrouwengezondheid expliciet en erkennen de noodzaak van gendersensitieve zorg. Het CDA noemt het thema wel, maar nog niet helemaal concreet. De andere partijen hebben de contouren al wel scherp staan. Hier ligt de grootste kans op samenhangend beleid.

• Coalitie-optie 2: D66, VVD, CDA en JA21

In deze variant is het draagvlak minder breed. D66, VVD en CDA onderschrijven het belang van vrouwengezondheid, maar JA21 doet dat niet. Dit vraagt om extra politieke inzet en een duidelijke lobby om vrouwengezondheid op de agenda te krijgen én te houden.

• Coalitie-optie 3: minderheidskabinet van D66, VVD en CDA

Wendbaar, maar maakt vrouwengezondheid afhankelijk van wisselende meerderheden. De drie partijen zien het belang, maar zonder een vierde partij die het thema versterkt, hangt de voortgang volledig af van oppositiepartijen. De sleutel ligt hier in het smeden van wisselende meerderheden en het strategisch verbinden van progressieve partijen, zoals Volt, SP en PvdD, aan dit thema.

De richting is goed, maar er blijven blinde vlekken. Heeft een nieuwe coalitie de ambitie én het lef om de Nationale Strategie Vrouwengezondheid daadwerkelijk om te zetten in tastbare maatregelen, met duidelijke verantwoordelijkheden, structureel budget en meetbare doelen? Die maatregelen zijn geen luxe, maar noodzaak. Betere vrouwenzorg kan jaarlijks 7,6 miljard euro besparen, aldus VWS. Toch is er nog geen budget vrijgemaakt. Ondertussen wachten tienduizenden vrouwen jarenlang op passende zorg.

De feiten zijn helder. De urgentie staat buiten kijf. Nu is het aan de politiek om te bewijzen dat vrouwengezondheid geen randonderwerp is, maar een prioriteit die eindelijk wordt omgezet in daden.

Door Rachel van den Kieboom, Pleun Graven en Anna van Duijvendijk, allen adviseur bij Zorgvuldig Advies