Nýlegur dómur Landsréttar í máli nr. 276/2026 markar tímamót í réttarstöðu launafólks á íslenskum vinnumarkaði. Dómurinn staðfestir að vanræki atvinnurekandi skyldu sína til að halda utan um vinnutíma starfsfólks getur það haft afgerandi áhrif á sönnunarstöðu hans ef ágreiningur rís um launakröfur eða yfirvinnu. Niðurstaðan styrkir verulega stöðu háskólamenntaðra sérfræðinga, sem oft starfa í sveigjanlegu umhverfi þar sem skil vinnu og einkalífs geta hæglega runnið saman.

Í umræddu máli var deilt um kröfur starfsmanns í þrotabú fyrrverandi atvinnurekanda síns vegna umtalsverðrar yfirvinnu sem hann taldi sig ekki hafa fengið greidda. Engin formleg tímaskráning lá fyrir af hálfu fyrirtækisins.

Landsréttur mat það svo að starfsmaðurinn hefði leitt nægar líkur að vinnuframlagi sínu með eigin framburði og öðrum tiltækum gögnum. Þar sem atvinnurekandinn braut gegn skyldu sinni og gat ekki lagt fram gögn sem hnekktu frásögn starfsmannsins, ákvað rétturinn að atvinnurekandinn skyldi bera hallann af sönnunarskortinum.

Dómurinn dregur fram þrjár mikilvægar meginreglur:

• Sönnunarbyrðin flyst til: Ef starfsmaður sýnir fram á líkur og tilgreinir umfang yfirvinnu sinnar þarf atvinnurekandi að hnekkja þeirri staðhæfingu með óyggjandi hætti.
• Tímaskráning er skýr lagaskylda: Samkvæmt 57. gr. a laga nr. 46/1980 ber atvinnurekendum að halda úti hlutlægu, áreiðanlegu og aðgengilegu kerfi sem skráir daglegan og vikulegan vinnutíma ásamt hvíldartíma. Starfsfólk á jafnframt rétt á að nálgast þessi gögn 12 mánuði aftur í tímann.
• Almennar reglur vinnuréttar gilda: Landsréttur undirstrikaði að reglan byggist einnig á því að atvinnurekanda standi jafnan nær að tryggja sönnun um skipulag vinnunnar. Starfsfólk á því ekki að bera hallann af því að atvinnurekandi sinni ekki þeirri skyldu.

Þessi niðurstaða er fagnaðarefni fyrir félagsfólk aðildarfélaga BHM. Margir sérfræðingar og háskólamenntaðir starfsmenn búa við ríkan sveigjanleika, mikla ábyrgð og vinna oft ómælda vinnu utan hefðbundins vinnutíma sem ekki hefur verið haldið til haga.