• Od ponad roku obowiązuje specustawa o inwestycjach obronnych. Na jej mocy Ministerstwo Obrony Narodowej w połowie września po raz pierwszy nadało status inwestycji kluczowych dla potrzeb obrony państwa. Otrzymały go cztery spółki należące do państwowej Polskiej Grupy Zbrojeniowej.
• W rozmowie z WNP prezes PGZ Adam Leszkiewicz zapowiedział, że spółki grupy oraz jej centrala będą korzystać z tego mechanizmu i przygotowują kolejne wnioski.
• - Będziemy bardzo aktywnie z tego korzystać, ponieważ cały czas przygotowujemy, a potem będziemy przechodzić fazę decyzyjną i wdrożeniową dla kolejnych projektów inwestycyjnych - mówił Leszkiewicz w wywiadzie przeprowadzonym podczas konferencji "Przemysł dla obronności" w Katowicach.

W połowie września Ministerstwo Obrony Narodowej po raz pierwszy przyznało wybranym inwestycjom status kluczowych z punktu widzenia potrzeb obronności państwa. To w praktyce oznacza skrócenie procedur administracyjnych potrzebnych do rozpoczęcia robót. Decyzja MON obejmowała cztery spółki należące do państwowej Polskiej Grupy Zbrojeniowej – Mesko ze Skarżyska-Kamiennej, PIT-Radwar z Warszawy, OBR CTM z Gdyni i Nitro-Chem z Bydgoszczy.

Prezes PGZ Adam Leszkiewicz powiedział WNP, że spółki grupy oraz jej centrala będą korzystać z tego mechanizmu i przygotowują kolejne wnioski.

– Bardzo się cieszymy, że mamy pierwsze decyzje. Na pewno nie ostatnie, dlatego że my będziemy jako grupa kapitałowa aplikować o kolejne tego typu decyzje – powiedział Leszkiewicz, który wziął udział w konferencji "Przemysł dla obronności" w Katowicach.

Ustawa daje nam takie możliwości, w związku z tym my będziemy bardzo aktywnie z tego korzystać, ponieważ cały czas przygotowujemy, a potem będziemy przechodzić fazę decyzyjną i wdrożeniową dla kolejnych projektów inwestycyjnych - mówił rozmówca WNP.

Podkreślił, że istotny jest każdy tydzień czy miesiąc, który skraca procedurę inwestycyjną.

Ani Leszkiewicz, ani resort obrony w komunikacie z połowy września nie podali, jakim inwestycjom przyznano status kluczowych dla obrony państwa. Prezes PGZ ujawnił natomiast, że w przypadku poszczególnych spółek chodzi o więcej niż jedną inwestycję.

To nie jest tak, że to są cztery decyzje, bo w przypadku niektórych spółek tych projektów jest po prostu więcej, jak w przypadku Nitro-Chemu, to mogę powiedzieć, bo tam jest kilka kluczowych inwestycji. Kluczowych już w takim sensie nie ustawowym, tylko istotnych dla Polskiej Grupy Zbrojeniowej i dla polskiego bezpieczeństwa – poinformował prezes PGZ.

– Na bazie tych decyzji możemy szybciej realizować projekty inwestycyjne – dodał. Jako potencjalny przykład podał budowę przez Mesko w Kraśniku fabryki korpusów do pocisków artyleryjskich kalibru 155 milimetrów, podstawowego w NATO. – Gdyby ta inwestycja była na liście, to pozwoliłoby szybciej realizować kluczowe zadanie – znów: słowo kluczowe nie w znaczeniu ustawowym – dla polskiego bezpieczeństwa, bo budujemy suwerenność produkcji w zakresie pocisku 155 mm – wyjaśniał Leszkiewicz.

Przyznanie statusu inwestycji kluczowej wynika z uchwalonej w lipcu 2025 r. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych. Ustawa obowiązuje od 7 września 2025 r. Status inwestycji kluczowych przyznano po raz pierwszy w połowie września 2026 r.

W pierwszej kolejności beneficjentem ustawy miało być wojsko, bo to ono na państwowych gruntach buduje Tarczę Wschód wzdłuż granicy z Białorusią i Rosją – te inwestycje niemal automatycznie otrzymały status kluczowych. Potencjalnie jednak z przepisów mógł skorzystać także przemysł obronny. Jego przedstawiciele przed rokiem mówili WNP, że liczą, iż dzięki specustawie przyspieszą procesy inwestycyjne i na przykład łatwiej im będzie o budowę nowych zakładów.

Ustawa wyróżnia trzy rodzaje inwestycji – strategiczne i kluczowe w zakresie potrzeb obronnych państwa oraz kluczowe w zakresie potrzeb bezpieczeństwa publicznego. W ramach inwestycji kluczowych dla obronności możliwe jest budowanie potencjału przemysłowego, a inwestorami mogą być spółki.

Inwestycje kluczowe będzie można realizować tylko na nieruchomościach, które już są własnością państwa lub znajdują się w trwałym zarządzie albo użytkowaniu wieczystym podmiotów takich jak resorty obrony i spraw wewnętrznych, jednostki im podległe lub służby specjalne.

Do rozpoczęcia robót budowlanych wystarczy zawiadomić wojewodę i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Inwestor będzie musiał ewentualnie poczekać na decyzję regionalnej dyrekcji ochrony środowiska, ale dotyczy to tylko takich sytuacji jak na przykład negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 (podobnie jest z inwestycjami strategicznymi).

Ustawa wprost stanowi, że inwestycjami kluczowymi są te, które są realizowane w ramach "Narodowego Programu Odstraszania i Obrony – Tarcza Wschód", czyli planu rozbudowy infrastruktury obronnej przy granicy z Rosją i Białorusią.

Największą swobodę administracja państwowa ma przy inwestycjach strategicznych. Tu możliwe są nawet wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie. Jednocześnie wojsko stara się uspokajać obawy przed ewentualnymi wywłaszczeniami i podkreśla, że w pierwszej kolejności sięga po tereny z zasobów własnych, Skarbu Państwa i samorządu terytorialnego.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin