Zgodnie z poselskim projektem nowelizacji tzw. ustawy przestrzennej strefy z zabudową zagrodową będą mogły być tworzone na obszarach wiejskich bez ograniczeń powierzchniowych. - Takie rozwiązanie pozwoli na uwzględnienie potrzeb rolników - zaznaczają autorzy zmian. Przebieg konsultacji społecznych zapowiada gorący sejmowy etap prac nad tymi przepisami.

• Zniesienie barier utrudniających rozwój zabudowy służącej działalności rolniczej - to najważniejszy cel poselskiego projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
• Projekt skierowany do Sejmu przez posłów klubu PSL-TD ma też umożliwić wyznaczanie stref zabudowy mieszkaniowej w ramach gospodarstw rolnych.
• Zakończone właśnie konsultacje społeczne projektu dowodzą, że planowane rozwiązania wzbudzają spore kontrowersje.
• - Projekt jest krokiem w dobrym kierunku, gdyż obecne przepisy grożą paraliżem jakiegokolwiek rozwoju polskiego rolnictwa i uderzają w polską demografię - zaznacza Marcin Kawko ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.
• - Planowana nowelizacja jest bublem prawnym, który pozwoli na budowanie przemysłowych hodowli zwierząt w obszarach zabudowy mieszkalnej na wsi. W projekcie brakuje legalnej definicji "zabudowy zagrodowej", co wiąże się z różnymi interpretacjami sądów - wytykają przeciwnicy projektu.

Projekt przewiduje ułatwienia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy zagrodowej

21 sierpnia br. zakończyły się konsultacje społeczne projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - skierowanego do Sejmu w lipcu przez posłów klubu PSL-TD. Kluczowym celem planowanych przepisów jest zniesienie barier utrudniających - zdaniem projektodawców - rozwój zabudowy służącej działalności rolniczej.

Zgodnie z projektem strefy wielofunkcyjne z zabudową zagrodową byłyby wyznaczane bez konieczności uwzględniania posiadanych już rezerw terenów budowlanych w gminie

- informują autorzy nowelizacji.

Ponadto przygotowana regulacja umożliwiałaby między innymi wydawanie decyzji o warunkach zabudowy zagrodowej (powiązanej z prowadzonym gospodarstwem), również poza obszarami uzupełnienia zabudowy (OUZ) - pod warunkiem spełnienia ustawowych przesłanek dotyczących:

• statusu rolnika;
• ładu przestrzennego;
• dostępu do drogi publicznej;
• uzbrojenia terenu;
• kontynuacji funkcji i parametrów zabudowy wynikających z analizy urbanistycznej.

Projektodawcy przypominają, że obecnie obowiązujące przepisy określają kluczowe zasady wyznaczania stref planistycznych dopuszczających funkcję mieszkaniową - w tym stref wielofunkcyjnych z zabudową zagrodową - w nowym instrumencie planistycznym gminy, jakim jest plan ogólny (samorządy muszą przyjąć taki dokument do 31 sierpnia 2026 r.).

Obecne procedury uniemożliwiają wyznaczanie stref zabudowy mieszkaniowej w ramach gospodarstw rolnych

Przypomnijmy, że znowelizowana w 2023 r. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła między innymi matematyczne ramy dla bilansowania terenów.

Tzw. suma chłonności terenów niezabudowanych (maksymalna ilość budynków, jakie można postawić) w strefach mieszkaniowych dla całej gminy nie może być niższa niż 70 proc. oraz nie może przekraczać 130 proc. wartości zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową w danej gminie.

Przepis ten miał na celu przede wszystkim przeciwdziałanie niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy mieszkaniowej.

Jednak w przypadku stref wielofunkcyjnych z zabudową zagrodową powoduje, że strefy mogą być tworzone w sposób bardzo ograniczony. W niektórych przypadkach strefy te nie mogą być tworzone w ogóle, co utrudnia lub wręcz uniemożliwia tworzenie i rozwój gospodarstw rolnych, w tym gospodarstw rodzinnych

- czytamy w uzasadnieniu poselskiego projektu nowelizacji ustawy przestrzennej.

- Planowana zmiana przepisów pozwoli na wyznaczanie stref wielofunkcyjnych z zabudową zagrodową bez konieczności uwzględniania posiadanych już rezerw terenów budowlanych w gminie. Oznacza to, że strefy z zabudową zagrodową będą mogły być tworzone na obszarach wiejskich bez ograniczeń powierzchniowych, dając możliwość uwzględnienia potrzeb lokalnych rolników - argumentują projektodawcy.

Podkreślają, że obecne procedury wyznaczania stref powodują, że na obszarach wiejskich - na których nie ma obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - praktycznie niemożliwe jest wyznaczanie nowych stref umożliwiających zabudowę mieszkaniową w ramach gospodarstw rolnych (strefy SZ).

Planowane rozwiązania wzbudzają spore kontrowersje

Zakończone właśnie konsultacje społeczne projektu dowodzą, że planowane rozwiązania wzbudzają spore kontrowersje, co może być zapowiedzią gorącego sejmowego etapu prac nad tymi przepisami.

Co do zasady zgadzamy się z przedstawioną w projekcie ustawy oceną skutków społecznych proponowanych zmian, ponieważ ograniczenie barier planistycznych może pozytywnie wpłynąć na rozwój działalności rolniczej, zwiększenie przewidywalności procesu inwestycyjnego oraz poprawę warunków prowadzenia produkcji rolnej

- wylicza w opinii dotyczącej projektu Aleksander Dargiewicz, prezes Krajowego Związku Pracodawców - Producentów Trzody Chlewnej POLPIG.

Jednocześnie zaznacza, że oczekiwane społeczne skutki projektu „będą pełne tylko wtedy, gdy rozwiązania obejmą nie wyłącznie zabudowę zagrodową rolników indywidualnych, lecz także inwestycje służące prowadzeniu działalności rolniczej przez inne podmioty, w tym uznane organizacje producentów rolnych i ich zrzeszenia”.

Również Marcin Kawko, ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego podkreśla w uwagach do planowanych zmian, że projektowane zmiany są krokiem w dobrym kierunku.

Obecna ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma wiele niedoskonałości, grożących paraliżem jakiegokolwiek rozwoju polskiego rolnictwa, a jednocześnie uderzających w polską demografię

- wskazuje ekspert.

Dodaje, że rozwiązania proponowane w projekcie nowelizacji można udoskonalić między innymi poprzez liberalizację/zwiększenie limitu powierzchni dla obiektów związanych z produkcją rolną.

"To jest bubel prawny, a nie model zrównoważonego rozwoju wsi"

Opinie wśród prywatnych respondentów ankiet konsultacyjnych opublikowanych na stronie Sejmu są już zdecydowanie bardziej krytyczne.

Ustawa w proponowanym kształcie nie rozwiązuje problemów związanych z regulacją zabudowy rolniczej w oparciu o ustalenia zawarte w planie ogólnym. W szczególności w projekcie brakuje legalnej definicji "zabudowy zagrodowej", co wiąże się z różnymi interpretacjami sądów

- czytamy w jednej z opinii dotyczących projektu.

Jego zdaniem regulacja "będzie martwa w szczególności w odniesieniu do już uchwalonych planów ogólnych, gdzie strefy z zabudową zagrodową były związane z bilansem terenów".

- Tak więc premiowane będą gminy, które nie spieszyły się z uchwalaniem planów ogólnych, natomiast istniejące plany ogólne będą musiały być dostosowane do proponowanych przepisów - zaznacza autor uwag.

- Projekt jest bublem prawnym, który pozwoli na budowanie przemysłowych hodowli zwierząt w obszarach zabudowy mieszkalnej na wsi. Nie jest to model zrównoważonego rozwoju wsi - stwierdza inny krytyk rozwiązań przewidzianych w poselskim

Projekt ustawy, jej uzasadnienie i przebieg konsultacji społecznych dostępny jest pod tym adresem.