Saudi Aramco zapewniło europejskie rafinerie o realizacji pełnych wrześniowych przydziałów ropy. Decyzja ogranicza ryzyko nagłego niedoboru surowca. Jednak konflikt i zagrożenia dla żeglugi na Bliskim Wschodzie nadal podnoszą koszty oraz komplikują logistykę.

Co najmniej trzy europejskie rafinerie otrzymały informację, że ich kontraktowe wolumeny zostaną dostarczone w całości. Dwie z nich mają odebrać ładunki w egipskim porcie Sidi Kerir nad Morzem Śródziemnym.

Trzeci odbiorca dostał do wyboru przeładunek w Sidi Kerir, odbiór w saudyjskim porcie Janbu nad Morzem Czerwonym albo transfer statek–statek w rejonie Malty.

Dla Europy wybór Sidi Kerir ma znaczenie większe niż czysto operacyjne. Ropa znajduje się już po śródziemnomorskiej stronie najbardziej wrażliwych punktów regionalnej żeglugi. To pozwala ominąć zarówno cieśninę Ormuz, jak i Bab al-Mandab — trasę zagrożoną atakami Huti.

Aramco wznowiło w ubiegłym tygodniu załadunki w terminalach Ras Tanura i Juaymah w Zatoce Perskiej po trzytygodniowej przerwie. Między 12 a 16 sierpnia trzy tankowce klasy VLCC załadowały po około 2 mln baryłek każdy.

Spółka oferuje także ładunki z przeładunkiem statek–statek w pobliżu Soharu w Zatoce Omańskiej. Taki model sugeruje, że największy eksporter ropy na świecie szuka dodatkowych sposobów na wyprowadzenie części wolumenów z rejonu Zatoki Perskiej. Dodatkowo, ogranicza to ryzyko związane z przejściem przez Ormuz.

Jednocześnie logistyka pozostaje trudna. Część azjatyckich klientów niechętnie odbiera ropę w Janbu, ponieważ armatorzy ostrożniej podchodzą do rejsów przez Morze Czerwone. To wpływa na dostępność statków, stawki frachtowe i terminy dostaw, nawet jeśli sama podaż saudyjskiej ropy pozostaje zabezpieczona.

Zapewnienie pełnych przydziałów pojawia się w szczególnie wrażliwym momencie dla europejskiego rynku. Rafinerie już mierzą się z ograniczeniem dostaw CPC Blend — istotnej mieszanki ropy z regionu Morza Kaspijskiego. Wynika to z ataków dronowych na infrastrukturę na Morzu Czarnym w poprzednim miesiącu.

W tym otoczeniu elastyczność Aramco ma znaczenie systemowe. Nie usuwa geopolitycznego ryzyka ani nie gwarantuje niskich cen. Jednak zmniejsza prawdopodobieństwo fizycznego braku surowca w europejskich rafineriach na początku jesieni.

Saudi Aramco weszło na polski rynek najpierw jako dostawca ropy dla Grupy LOTOS, a następnie — po fuzji LOTOS-u z PKN Orlen — jako inwestor strategiczny. Kluczowa transakcja została sfinalizowana w 2022 r. Wtedy Saudi Aramco objęło 30 proc. udziałów w Rafinerii Gdańskiej, obecnie działającej w strukturach Grupy ORLEN.

Porozumienie było częścią środków zaradczych związanych z przejęciem Lotosu przez Orlen i wymagało zgody Komisji Europejskiej. W jego ramach saudyjski partner uzyskał także dostęp do części aktywów logistycznych i handlowych. Z kolei polska strona zabezpieczyła długoterminową współpracę dostawczą oraz miejsce dla własnych produktów na wybranych rynkach koncernu.

Dla Polski układ jest korzystny przede wszystkim z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. Aramco należy do największych, najbardziej stabilnych producentów ropy na świecie i dysponuje istotnymi wolnymi mocami wydobywczymi. Partnerstwo wzmacnia dywersyfikację po odejściu od rosyjskiego surowca. Ponadto zwiększa przewidywalność dostaw do rafinerii w Gdańsku i Płocku oraz daje Orlenowi możliwość budowania relacji handlowych poza tradycyjnym rynkiem europejskim.

W obecnych warunkach najważniejsza pozostaje jednak praktyczna lekcja: bezpieczeństwo dostaw nie zależy wyłącznie od producenta, lecz także od zdolności do elastycznego kierowania ładunków, dostępu do portów i dostępności floty. Właśnie na tych elementach przewaga dużego, zintegrowanego partnera takiego jak Aramco staje się najbardziej widoczny.

BA/S