གསར་འགོད་པ། བདེ་སྐྱིད་ཀུན་སྒྲོལ།

2026.08.19

བོད་ཀྱི་ས་ཡོམ་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ས་ཚིཊ་སུ་ཆུ་མཛོད་འཛུཊ་སྐྲུན་ཐད་རྒྱ་རིཊ་ས་ཁམས་རིག་པ་བས་ཉེན་བརྡ་བཏང་པ།

རྒྱ་ནག་གི་ས་གཤིས་རིག་པ་བ་ཁག་ཅིག་གིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་དུ་འཛུཊ་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་དེ་ནི་ (paizhen) ཞེས་ས་འགུལ་འབྱུང་སླ་བའི་ས་གཞིའི་སྟེང་ཐད་ཀར་ཡོད་པ་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག་ལ། ས་གཤིས་དེས་བོད་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་དུ་ད་ལྟ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆུ་མཛོད་ཆེན་པོ་ཙམ་མ་ཟད། ཉེ་འགྲམ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཆ་ཚང་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག མ་ཟད་ས་ཁུལ་དེའི་ས་ཆའི་ཚགས་ལྷོད་ཅིང། འབྱར་ཤུགས་ཞན་པོ་ཡོད་པ་དེས། ཡུན་རིང་ཆུའི་ནང་ཐིམ་པ་དང་། ས་ཡོམ་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་གས་ཆག་བྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆུ་རགས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆུ་གློག་གི་ལས་འཆར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་རྨང་གཞིའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་རེད་ཅེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ཞིག་འདོན་སྤེལ་བྱས་འདུག

གནད་དོན་དེ་འབྲེལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་ (Institute of Chinese Studies) གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ས་ལོ་ནི་ཤར་མ་ (Saloni Sharma) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༥ ནས་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་དང་བྲམ་མ་པུ་ཏྲའི་ཆུ་ཚན་གྱི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་གསལ་བ་དེ་ནི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་དེ། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་དེ་བཞིན། གོང་གི་ཆུ་བོ་རྒྱུག་སའི་ས་ཁུལ་ཏེ། གང་ཞིག་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུག་ཚད་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་སོགས་ལ་ཚོད་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་ཚེ། རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཐོག་ནས་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་ཛ་དྲག་གི་འབྲེལ་གཏུག་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ཉེན་སྲུང་ཆེད་སྔ་ས་ནས་གྲ་སྒྲིག་དགོས་གལ་ཆེ་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ།

རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sriparna Pathak) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་བདེ་འཇགས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་དུས་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ། ས་རྡོ་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ་སོགས་ཆུ་བོའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་གི་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་དེས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་གི་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་གནད་དོན་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པར། དེ་ནི་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཐོག་ནས་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱ་དགོས་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཟུང་དྲུང་དང་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་འཛམ་ལྷ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གི་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་དེས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་ཆུ་རགས་རྒྱག་བཞིན་པ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་ཐེར་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་ཁོང་གིས། སྤྱིར་བོད་དང་རྒྱ་གར། བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས། དེ་བཞིན་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་དག་ཡོངས་གྲགས་སུ་ས་ཡོམ་ཡང་སེ་རྒྱག་སའི་ས་ཚིགས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་ཡོམ་མང་པོ་རྒྱག་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆུ་རགས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱག་བཞིན་པ་དེས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་བོད་ནང་གི་ཉེན་ཁར་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཁག་གཅིག་གིས་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་རྒྱུ་དེས་གཡས་གཡོན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་དེས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་རགས་རྒྱག་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཁག་གཅིག་གིས་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་གྲུབ་དོན་དེའི་བརྒྱུད་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ཅེས་དངོས་སུ་བརྗོད་མེད་ཀྱང་། དེ་ནི་ཟུར་ཟའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཁྲེན་ཏུའུ་འཕྲུལ་རིག་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དང་། རྒྱ་ནག་ས་གཤིས་རིག་པའི་ (Civil-Military Integration Centre) ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དབུས་ཀྱི་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ལྟ་སྲུང་དང་ཉམས་ཞིབ་ལྟེ་གནས་ཁང་ (Middle Yarlung Zangbo River Natural Resources Observation and Research Statio) གི་ཉམས་ཞིབ་པ་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། ཉམས་ཞིབ་པས་ཤར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་འོག་གི་ཕད་གས་ཆག་ (The Paizhen Fault) དེ། གནའ་བོའི་འཁྱག་རོམ་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཡོ་འགུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང། དེས་ས་བབ་དེ་དག་སྟེང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག

ཕད་གས་ཆག་ (The Paizhen Fault) ཟེར་བ་དེ་ས་གཤིས་རིག་པ་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཤར་ཁུལ་དུ་ཆགས་པའི་ཕད་གྲོང་རྡལ་འོག་ཏུ་ས་ཤུན་འགུལ་སྐྱོད་དེ་བྱུང་གི་ཡོད་སྟབས། མིང་ལའང་ཕད་གས་ཆག་ཅེས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུ་ཅིང་། ཕད་གྲོང་རྡལ་དེ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཡོད་པ་སོགས་བཀོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔ་ལོར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་དེ་བརྒྱབ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་དེ་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་དེ་ནས་ཆུ་གློག་གྷི་ག་ཝཊ་ ༦༠ ལྷག་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།