Theo Thông báo số 621 của Văn phòng SPS Việt Nam gửi ngày 17/8, Hoa Kỳ đang dự thảo thay đổi cơ chế quản lý đối với các chất "được công nhận chung là an toàn" (Generally Recognized as Safe - GRAS) sử dụng trong thực phẩm cho người và thức ăn chăn nuôi.

Đây là một trong 4 thông báo đáng chú ý của Hoa Kỳ về quản lý phụ gia thực phẩm, chất tạo màu và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật được Văn phòng tổng hợp trong nửa đầu tháng 8/2026.

Nhân viên FDA đang kiểm tra, lấy mẫu thực phẩm. Ảnh: FDA.

Điểm thay đổi chính tại thông báo G/SPS/N/USA/3588 là đề xuất chuyển chương trình thông báo GRAS từ tự nguyện sang bắt buộc.

GRAS là cơ chế áp dụng với những chất mà việc sử dụng được xác định là "được công nhận chung là an toàn" trong những điều kiện nhất định. Theo cơ chế hiện hành, tổ chức, cá nhân có thể đưa ra kết luận một chất đáp ứng điều kiện GRAS mà không bắt buộc phải thông báo kết luận này cho Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).

Dự thảo mới đề xuất thay đổi điểm này. Theo đó, tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu đưa một chất vào thương mại dựa trên kết luận GRAS sẽ phải gửi thông báo tới FDA, trình bày cơ sở cho kết luận chất đó đáp ứng tiêu chuẩn GRAS, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

FDA thông báo, rằng phạm vi này gồm cả chất được đưa trực tiếp vào thực phẩm, như một thành phần, và cả một số chất có thể được đưa vào thực phẩm gián tiếp, chẳng hạn từ bao bì.

Đề xuất không loại bỏ cơ chế doanh nghiệp xác định một chất đáp ứng tiêu chuẩn GRAS, cũng không đồng nghĩa tất cả những chất này phải được FDA phê duyệt trước khi sử dụng. Thay đổi chính nằm ở việc thông báo. Từ chỗ doanh nghiệp có thể thông báo hoặc không, việc này sẽ trở thành bắt buộc đối với các trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh nếu dự thảo được thông qua.

FDA cho biết với cơ chế tự nguyện hiện nay, cơ quan quản lý không có đầy đủ thông tin về tất cả trường hợp doanh nghiệp xác định một chất là GRAS nhưng không gửi thông báo. Việc bắt buộc thông báo được đề xuất nhằm cung cấp đầy đủ hơn thông tin về những chất đang được sử dụng trong thực phẩm cho người và động vật.

Người thông báo sẽ phải cung cấp thông tin nhận diện chất, điều kiện sử dụng dự kiến và cơ sở cho kết luận GRAS. Đối với tài liệu bằng ngôn ngữ khác được sử dụng trong hồ sơ, FDA cũng đề xuất yêu cầu bản dịch tiếng Anh đầy đủ và chính xác.

Dự thảo hiện trong quá trình lấy ý kiến, do đó các nội dung trên chưa phải yêu cầu đang có hiệu lực. Nếu được hoàn thiện và ban hành thành quy định cuối cùng, nghĩa vụ thông báo mới sẽ áp dụng theo lộ trình được FDA quy định.

Đề xuất của FDA đang trong quá trình lấy ý kiến, đến hết ngày 9/12, trước khi xem xét ban hành quy định cuối cùng.

Ngoài GRAS, trong cùng kỳ, Văn phòng SPS Việt Nam lưu ý một số thay đổi khác tại thị trường Hoa Kỳ. Trong đó, quốc gia này giữ nguyên quy định cấm sử dụng chất tạo màu tổng hợp FD&C Red No.3 (còn gọi là Erythrosine, E127 hay Đỏ số 3), trong thực phẩm. Lệnh cấm có hiệu lực từ ngày 15/1/2027.

Hoa Kỳ cũng ban hành các mức dư lượng tối đa đối với hoạt chất isofetamid trên một số nông sản và permethrin trên tiêu đen.

Tổng cộng, từ ngày 1 đến 15/8, Văn phòng SPS Việt Nam ghi nhận 23 thông báo SPS của các thành viên WTO, gồm 6 dự thảo lấy ý kiến và 17 thông báo có hiệu lực