• Gigafabryka AI, o której budowę zabiega Polska, to element unijnego projektu infrastruktury cyfrowej, w ramach którego w państwach członkowskich powstanie siedem takich obiektów.
• Jeśli polskie zgłoszenie zostanie wybrane w unijnym przetargu, po 17 procent mocy obliczeniowych produkowanych przez gigafabrykę AI kupią Komisja Europejska i polski rząd.
• Ponadto swoje zapotrzebowanie oficjalnie zadeklarowała Litwa, a najprawdopodobniej w jej ślady pójdzie Chorwacja. Polska planuje też współpracę z Czechami, lecz w innej formule.

Jak informuje wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, Chorwacja najprawdopodobniej zadeklaruje gotowość zaopatrywania się w gigafabryce sztucznej inteligencji, jeżeli taki obiekt powstanie w Polsce.

To będzie jednostronna deklaracja o korzystaniu z polskiej infrastruktury, podobna do tej, jaką formalnie zgłosiła już w Brukseli Litwa. Do grona klientów polskiej gigafabryki AI prawdopodobnie dołączy jeszcze trzecie, a może i czwarte państwo z Unii Europejskiej.

Porozumienie rządów i wspólny biznesplan przedsiębiorców

Planowana jest ponadto współpraca z Czechami, jednak w tym wypadku na zasadach wzajemności. Jak pisaliśmy, chodzi tu nie tylko o porozumienie rządów. Niezbędny dla polsko-czeskiej kooperacji będzie też wspólny biznesplan firm, które zaangażują się w unijny przetarg na gigafabrykę AI.

- Porozumienie z Czechami planowane jest zaraz po wakacjach – mówi Dariusz Standerski.

Kluczowe będzie to, żeby dogadały się firmy. Jeżeli my się porozumiemy na poziomie rządowym (z czeskiej strony rozmowy prowadzi wicepremier, minister przemysłu i handlu Karel Havlíček – red.), a firmy nie zrobią wspólnego biznesplanu, to nic to nie da – dodaje wiceminister .

Współpraca z Litwą i Czechami przy gigafabryce AI sięga jeszcze projektu „Baltic AI GigaFactory”, złożonego w czerwcu 2025 roku przez publiczno-prywatne partnerstwo pod wodzą Polski, obejmujące Litwę, Łotwę, Estonię oraz Czechy.

Potem jednak Komisja Europejska zmieniła koncepcję gigafabryk, przechodząc na model wspólnej umowy zakupowej (JPA, z ang.: Joint Procurement Agreement), w którym Komisja i chętne państwa członkowskie deklarują zaopatrywanie się w gigafabrykach AI zbudowanych przez prywatne firmy (lub konsorcja) wyłonione w unijnym przetargu przez europejskie partnerstwo publiczno-prywatne w zakresie obliczeń wielkiej skali (EuroHPC, z ang. European High-Performance Computing Joint Undertaking).

Państwowe zakupy na ponad 100 milionów euro 

Gigafabryki AI mają zapewnić moc obliczeniową do rozwoju, trenowania i wdrażania modeli sztucznej inteligencji. W sumie powstanie ich siedem. Będą to:

• cztery gigafabryki AI średniej skali (tj. co najmniej 75 tys. GPU - procesorów graficznych),
• trzy gigafabryki AI dużej skali (tj. co najmniej 100 tys. GPU).

Polska chce się ubiegać o średnią gigafabrykę i złożyła już w Brukseli stosowną deklarację. Rola państw członkowskich w tym projekcie polega na zagwarantowaniu zakupu usług w pierwszych latach funkcjonowania gigafabryk. Polski rząd przyjął już uchwałę zapewniającą na ten cel ponad 100 milionów euro netto w latach 2028-2033.

Zagwarantuje to popyt na 17 procent mocy obliczeniowych gigafabryki AI. Drugie tyle ma kupić Komisja Europejska. Te zakupy będą realizowane za pośrednictwem EuroHPC.

Jak stwierdza Ministerstwo Cyfryzacji, gigafabryka AI będzie „impulsem dla rozwoju nowoczesnej gospodarki”.

Gigafabryka AI stworzy warunki do realizacji najbardziej wymagających projektów AI przez duże przedsiębiorstwa, w tym trenowania dużych modeli oraz prowadzenia analiz danych na skalę przemysłową. Jednocześnie zapewni startupom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do infrastruktury obliczeniowej, której samodzielna budowa byłaby ekonomicznie nieuzasadniona – podkreśla resort.

W unijnym przetargu na gigafabryki AI będą startowały firmy i konsorcja firm. Fot. Materiały prasowe / Ministerstwo Cyfryzacji Rekordowa inwestycja ICT warta około 3 miliardy euro

Kluczową rolę w tym przedsięwzięciu odegra sektor prywatny. Gigafabryki AI będą bowiem projektowane, finansowane, budowane i eksploatowane przez firmy lub konsorcja firm wyłonione w przetargu przez EuroHPC.

Budowa gigafabryki AI może kosztować około 3 miliardy euro i jeśli taki obiekt powstanie w Polsce, będzie to największa w kraju inwestycja ICT. Europejski przetarg na siedem gigafabryk AI powinien zostać ogłoszony w najbliższych dniach i potrwa 15 tygodni. 

Umowy z jego zwycięzcami będą podpisywane najprawdopodobniej na początku przyszłego roku. Unijny harmonogram przewiduje, że usługi gigafabryki AI muszą ruszyć najpóźniej 18 miesięcy później – czyli około lipca 2028 roku. Do pełnej skali mocy obliczeniowych obiekt będzie dochodzić stopniowo.

Zakupy państw i Komisji Europejskiej w gigafabryce AI będą realizowane za pośrednictwem EuroHPC. Fot. Materiały prasowe / Ministerstwo Cyfryzacji

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin