• Polacy wciąż popierają neutralność klimatyczną, ale z mniejszym przekonaniem niż wynosi średnia w innych krajach Europy.
• Nad Wisłą wyraźnie ubyło osób, które pozytywnie odnoszą się do idei płacenia za emisje dwutlenku węgla.
• Zarówno w Polsce, jak i w reszcie Europy, obywatele coraz częściej oczekują, by to rządy wzięły na siebie ciężar walki o klimat i koszty związanej z tym transformacji.

Badanie przedstawione przez E.ON pokazuje jasno: zarówno w Polsce, jak i innych państwach Europy, wyraźnie osłabł entuzjazm dla wielu inicjatyw proklimatycznych czy transformacyjnych. Głównym napędem zmiany tych postaw był gospodarczy pragmatyzm, co wyraźnie widać od kilku miesięcy w kolejnych raportach tego typu.

Tyle że nie przesądza to o końcu wsparcia dla inicjatyw na rzecz klimatu i transformacji. Miejsce idei zajął wspomniany pragmatyzm, a więc podejście bardziej ekonomiczne i nie przekreśla ono dotychczasowego dorobku i strategii.

Okazuje się, że 63 proc. Polek i Polaków popiera cel osiągnięcia neutralności klimatycznej (unijna średnia wynosi 70 proc.). 72 proc. z badanych uważa, że transformacja zapewni długoterminowy dobrobyt, czyli – po prostu się opłaca.

Jednocześnie maleje poparcie dla np. systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂ (EU ETS). Jeszcze w 2025 roku ten mechanizm popierało 59 proc. badanych, gdy w 2026 roku – już tylko 44 proc. W 2026 roku aż 56 proc. było przeciwnych.

Z 37 do 25 proc. spadło poparcie dla energetyki jądrowej, ale wskazywanej jako preferowane źródło energii przyszłości (wybierano najlepsze zdaniem ankietowanych).

Co 10. respondent i respondentka wybierali węgiel, co autorzy raportu odczytują raczej jako sentymentalne przywiązanie do tego paliwa ze względu na to, jaką rolę wciąż odgrywa w energetyce. Tyle że Polska ma inną pozycję w porównaniu do reszty europejskiej stawki, ponieważ nad Wisłą w 2025 roku 52,2 proc. energii elektrycznej pochodziło z węgla. Mało który kraj Starego Kontynentu ma taki miks energetyczny.

Wśród Polek i Polaków – w porównaniu do reszty Europy – odnotowano niższy poziom czegoś, co można nazwać "klimatycznym niepokojem", czyli obaw o to, że zmiany klimatyczne będą destruktywne dla przyszłych pokoleń. Takie obawy wyraziło 69 proc. respondentów, gdy średnia europejska to 75 proc.

Towarzyszy temu zmęczenie wyrzeczeniami, które można ponosić na rzecz klimatu. Chociaż wciąż 72 proc. badanych Polaków wierzy, że ich działania mają wpływ na ograniczenie zmian klimatycznych, to spada np. zainteresowanie produktami ekologicznymi (spadek z 47 proc. w 2025 roku do 42 proc. w 2026) czy zakupem odzieży z drugiej ręki (z 50 proc. do 43 proc.).

Podobne trendy zaobserwowano w reszcie Europy. We Francji odsetek osób, które wybierają dietę wegetariańską bądź wegańską, zmalał z 14 do 7 proc., w Niemczech – z 20 do 13 proc. Tąpnięcia zaobserwowano też w kwestii chęci wpłacania pieniędzy na cele środowiskowe. Najmocniej odczuły to organizacje w Hiszpanii (spadek o 8 punktów procentowych) i Szwecji (spadek o 6 punktów procentowych).

Co ważne: w Europie dominuje oczekiwanie, że rząd powinien robić więcej na rzecz transformacji – tak twierdzi 82 proc. respondentów. W Polsce takie oczekiwanie jest mniejsze, wynosi 78 proc. Ciekawy w tym kontekście jest paradoks, że wśród Polaków odnotowano mniejsze obawy o obciążenie finansowe wynikające z polityki klimatycznej – 61 proc. wyraziło takie obiekcje (w Europie – 65 proc.).

Wniosek, zarówno dla Polski, jak i reszty, jest następujący: doszło do schłodzenia nastrojów, a ochrona klimatu stała się – w optyce obywateli – tematem dla rządu, a nie elementem ich codziennych działań.

Badanie przeprowadzono w 11 państwach, więc kiedy mowa o średniej, to uśredniony wynik z 11 państw, są to: Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Włochy, Hiszpania, Polska, Holandia, Czechy i Szwecja (w tych krajach przebadano po około 1000 osób) oraz Węgry i Słowacja (tam przebadano grupy 500-osobowe).

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin