• Polska energetyka jest w trakcie zasadniczych przemian. 2025 rok był obfitował w wiele istotnych wydarzeń składających się na transformację energetyczną.
• Przedstawiciele zarządów (w kolejności alfabetycznej firm) Enei, E.ON. Polska, Orlenu, Polenergii i Respect Energy w komentarzach dla WNP wskazują, co ważnego ich zdaniem stało się w 2025 r. w polskiej energetyce.
• Uzyskane komentarze pokazują złożoność transformacji energetycznej, nową  energetykę w trakcie budowy, mocne i słabe strony tego procesu.
• Szefowie energetyki wskazali m.in. na rozwój OZE z offshorem na czele, inwestycje poprawiające integrację OZE z KSE, umowy PPA,  utrzymanie rynku mocy dla węgla, a także na przystąpienie Polski do platformy Picasso i pojawiające się znużenie transformacją.

Rok 2025 obfitowała w polskiej energetyce w wiele istotnych wydarzeń. O tym, co ważnego stało się w mijającym roku w polskiej energetyce, opowiadają WNP sami uczestnicy tego rynku - przedstawiciele zarządów firm:

• Grzegorz Kinelski - prezes Enei,
• Andrzej Modzelewski - prezes E.ON. Polska,
• Sławomir Staszak - członek zarządu Orlenu ds. energii,
• Piotr Sujecki - wiceprezes Polenergii,
• Sebastian Jabłoński - prezes Respect Energy Holding.

Grzegorz Kinelski, Enea: Kluczowa była zgoda Komisji Europejskiej na derogację rynku mocy do 2028 roku

Grzegorz Kinelski, prezes Enei, mówi, że niezwykle ważny w 2025 roku był wzrost produkcji energii z odnawialnych źródeł energii (OZE).

- Widzimy coraz większą skalę inwestycji w fotowoltaikę i energetykę wiatrową. Jednocześnie rośnie liczba interwencji operatora systemu i nierynkowego redysponowania instalacji PV i farm wiatrowych - mówi Grzegorz Kinelski.

Wskazuje, że bez elastycznych źródeł wytwórczych oraz magazynów energii wskazany trend będzie się pogłębiał, dlatego tak ważne są inwestycje w technologie gazowe oraz magazynowania energii.

Zdaniem Grzegorza Kinelskiego kluczowym wydarzeniem 2025 r. była zgoda Komisji Europejskiej na derogację rynku mocy do 2028 r.

Na jej podstawie źródła wytwórcze przekraczające emisyjność 550 kg CO2/MWh, co dotyczy elektrowni węglowych, mogą nadal uczestniczyć w rocznych aukcjach rynku mocy na lata 2026-2028.

Grzegorz Kinelski, prezes zarządu Enei. Fot. Materiały prasowe / Enea

- To bardzo ważny mechanizm dający szansę wynagradzania takich jednostek w perspektywie kolejnych trzech lat, zapewniający sterowalną moc w KSE w okresie przejściowym transformacji źródeł w kierunku niskoemisyjnych instalacji - komentuje Grzegorz Kinelski. 

Grzegorz Kinelski wskazuje ponadto, że w 2025 r. obserwowane były narastające wyzwania w bilansowaniu KSE, odzwierciedlone w zmianach cen energii na rynku bilansującym.

- Dynamiczne skoki cen są sygnałem, że system wymaga większej elastyczności i zdolności magazynowania energii. Jednocześnie to potwierdzenie, że transformacja musi postępować w sposób kontrolowany i odpowiedzialny – dbając o bezpieczeństwo pracy całego KSE - mówi Grzegorz Kinelski. 

Andrzej Modzelewski, EO.N Polska: Sieci dystrybucyjne stają się prawdziwym kręgosłupem transformacji

Andrzej Modzelewski, prezes spółki E.ON Polska, zwraca uwagę, że w 2025 r. duży przyrost mocy z fotowoltaiki i wiatru przełożył się na większą zmienność generacji, a w konsekwencji na rosnącą zmienność cen na rynku spot.

- To z jednej strony wyzwanie dla odbiorców i sprzedawców energii, z drugiej – ogromna szansa na rozwój nowoczesnych usług i rozwiązań, takich jak m.in. magazyny energii i produkty elastyczności, które pomagają lepiej bilansować system - komentuje Andrzej Modzelewski.

Andrzej Modzelewski, prezes zarządu E.ON. Polska. Fot: Materiały prasowe / E.ON Polska

Wskazuje, że takie instrumenty regulacyjne jak aukcje dla kogeneracji, w rynku mocy i dla morskich farm wiatrowych są potrzebne dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii i transformacji, ale generują dodatkowe koszty, które ostatecznie ponoszą odbiorcy końcowi.

- Dlatego jednym z kluczowych dylematów na 2026 rok będzie pogodzenie konieczności sfinansowania dodatkowych kosztów wynikających z transformacji energetycznej z oczekiwaniami dotyczącymi przystępnych cen energii - wskazuje Andrzej Modzelewski.

Podkreśla, że coraz większe znaczenie zyskują sieci dystrybucyjne, które stają się "prawdziwym kręgosłupem transformacji".

- Rekordowe inwestycje Stoen Operator w modernizację infrastruktury elektroenergetycznej oraz dynamiczne przyłączanie nowych klientów – w tym rozwijającego się segmentu data center – pokazują, że Warszawa ma realną szansę stać się technologicznym hubem w tym obszarze - mówi Andrzej Modzelewski.

Jego zdaniem może to być ważny atut Polski w globalnym wyścigu związanym z rozwojem sztucznej inteligencji i gospodarki cyfrowej "pod warunkiem utrzymania silnych bodźców inwestycyjnych dla operatorów sieci".

Sławomir Staszak, Orlen: Rozpoczęcie instalację w ramach projektu Baltic Power to symboliczny moment

Sławomir Staszak, członek zarządu Orlenu ds. energii, wskazuje trzy zjawiska, które jego zdaniem najmocniej zadecydowały o kierunku zmian w polskiej energetyce i już są wyraźnie widoczne na rynku.

Jako pierwsze z nich wymienia przyspieszenie w morskiej energetyce wiatrowej.

- W 2025 r. rozpoczęliśmy instalację turbin na Morzu Bałtyckim, w ramach projektu Baltic Power. To był symboliczny moment, który stanowił początek nowej gałęzi polskiej energetyki. W 2026 r. nasze działania przełożą się już na realną moc w systemie: uruchomimy farmę Baltic Power o mocy około 1,2 GW - stwierdza Sławomir Staszak. 

Sławomir Staszak, członek zarządu Orlenu ds. Energy. Fot: Materiały prasowe / Energa

Jako drugie z ważnych zjawisk dla polskiej energetyki w 2025 r. wymienia rozwój elastycznych źródeł gazowych.

- Aukcje rynku mocy w 2025 r. pokazały, jak ważne są nowoczesne bloki gazowo-parowe dla bezpieczeństwa KSE. Zakontraktowaliśmy w 2025 r. kolejne duże jednostki CCGT – w Gdańsku i Grudziądzu, a wcześniej w Grudziądzu i Ostrołęce - wylicza Sławomir Staszak. 

Wskazuje, że źródła gazowe zapewniają stabilne dostawy energii, a ponadto, dzięki swojej elastyczności, umożliwiają bilansowanie rosnącego udziału OZE.

Jako trzecie z ważnych zjawisk 2025 roku Sławomir Staszak wymienia zmienność cen energii i potrzebę zaawansowanego bilansowania systemu.

- Dołączenie Polskich Sieci Energetycznych do europejskiej platformy Picasso w 2025 r. otworzyło polski system na transgraniczną wymianę energii bilansującej. To bez wątpienia korzystne dla bezpieczeństwa systemu, ale jednocześnie oznacza też wzrost wahania cen - komentuje członek zarządu Orlen ds. Energy.

Piotr Sujecki, Polenergia: Kluczowe – ryzyko luki mocowej oraz szybka rozbudowa miksu o OZE i źródła stabilizujące 

Piotr Sujecki, wiceprezes Polenergii, mówi, że zjawiskiem kształtującym w 2025 r. polski rynek energii elektrycznej i rynek mocy była trwająca transformacja energetyczna: jednoczesne odchodzenie od węgla (z powodu wieku bloków energetycznych i rosnących kosztów emisji CO2) oraz narastanie perspektywy silnego wzrostu zapotrzebowania na energię i moc wynikające z elektryfikacji transportu, ciepłownictwa i przemysłu oraz rozwoju centrów danych.

- W praktyce oznacza to, że kluczowym tematem rynku stało się ryzyko luki mocowej i potrzeba szybkiej rozbudowy miksu o OZE (w szczególności morską energetykę wiatrową) oraz źródła stabilizujące/sterowalne (gaz, docelowo atom), aby przygotować system na okres niskiej dostępności źródeł synchronicznych i nadchodzące wyłączenia dużej liczby bloków węglowych, szczególnie w horyzoncie 2028-2032 - wyjaśnia Piotr Sujecki. 

Piotr Sujecki, wiceprezes zarządu Polenergii. Fot: Materiały prasowe / Polenergia

Uważa, że ważnym trendem kształtującym w 2025 r. polski rynek energii elektrycznej i rynek mocy był wzrost znaczenia długoterminowego kontraktowania sprzedaży energii (PPA), uzupełnianego mechanizmami CfD – jako odpowiedź na rosnącą zmienność cen i koszty bilansowania.

- W praktyce oznaczało to przesunięcie ciężaru z ekspozycji na rynek spot w stronę stabilizacji i przewidywalności przychodów. Dla rynku ma to znaczenie systemowe: przy rosnących kosztach bilansowania i większej zmienności cen takie umowy długoterminowe stają się jednym z kluczowych mechanizmów porządkowania ryzyk i zapewniania przewidywalnych przychodów, a to z kolei przekłada się na zdolność do realizacji kolejnych inwestycji i rozwoju nowych mocy - mówi Piotr Sujecki.

Jego zdaniem ważnym trendem kształtującym polski rynek energii elektrycznej oraz rynek mocy w 2025 r. był rozwój morskiej energetyki wiatrowej (offshore), wynikający z rosnącej roli tych projektów w planowaniu nowych mocy wytwórczych i wzmocnieniu bezpieczeństwa dostaw.

- W 2025 r. offshore stał się kluczowym kierunkiem transformacji, a szczególnie korzystne warunki na Morzu Bałtyckim (dogodna lokalizacja, stabilne i silne wiatry oraz stosunkowo niewielka głębokość) wzmacniają perspektywę jego udziału w polskim miksie energetycznym - uważa Piotr Sujecki.

Sebastian Jabłoński, Respect Energy Holding: Przystąpienie Polski do Picassa od razu w pełnym wymiarze było błędem

Sebastian Jabłoński, prezes zarządu Respect Energy Holding, uważa, że  do najważniejszych wydarzeń 2025 roku należało przystąpienie Polski via PSE do systemu Picasso, czyli europejskiej platformy wymiany energii bilansującej z rezerw odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną (aFRR).

W ten sposób, jak wyjaśnia, możliwe stało się szybkie używanie zagranicznych mocy do regulacji częstotliwości w Polsce.

Sebastian Jabłoński, prezes zarządu Respect Energy Holding. Fot. Materiały prasowe / Respect Energy

- Polski rynek nie był przygotowany na Picasso, nie miał czasu, żeby się nauczyć działać w nowych warunkach. Automatyczne używanie zagranicznych mocy bilansujących zaowocowało wielką chwilową zmiennością cen na rynku bilansującym, w widełkach od plus 48 tys. zł/MWh do minus 48 tys. zł/MWh - mówi Sebastian Jabłoński.

Wyjaśnia, że problem polega na tym, iż w systemie Picasso niewielkie wolumeny zagranicznych mocy wyznaczają skrajne ceny.

- Przystąpienie Polski do Picassa od razu w pełnym wymiarze było błędem. Uczestnicy rynku tracili na tym. PSE z czasem zaproponowało rozwiązanie ograniczające zmienność cen na rynku bilansującym. Wydaje się ono dobre, ale nie jest to mechanizm bezwzględnie ograniczający zmienność cen, więc możliwe, że nie zadziała - uważa Sebastian Jabłoński.

Jego zdaniem 2025 rok przejdzie też do historii jako kolejny rok sagi wiatrakowej, czyli blokowania branży stosunkowo restrykcyjnymi regulacjami odległościowymi.

- Na poziomie makro warto zwrócić uwagę, że w 2025 r. stało się ewidentnie widoczne znużenie transformacją energetyczną, czemu zaczęła towarzyszyć narracja podająca w wątpliwość celowość transformacji - mówi Sebastian Jabłoński.

Ocenia, że "sceptycyzm wobec transformacji energetycznej, czyli wobec polityki klimatycznej UE, który w ostatnich latach był marginesem głównego nurtu debaty energetycznej, stał się w niej wyraźnie widoczny".

- Myślę, że to wynika z tego, że transformacja energetyczna przebiega wolniej, niż byśmy chcieli, co jest pochodną ograniczeń regulacyjnych, ale też technologicznych - konkluduje Sebastian Jabłoński.