• Podczas debaty w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej pacjenci i lekarze zgodzili się, że ochrona zdrowia potrzebuje reformy niezależnej od zmian sygnowanych przez rząd
• Wśród postulatów znalazły się zmiany finansowania leczenia: odejście od rozliczania liczby procedur na rzecz jakości opieki, efektów leczenia i opieki koordynowanej
• Uczestnicy debaty apelują o powołanie ogólnopolskiego okrągłego stołu ochrony zdrowia prowadzącego do lepszego planowania kadr, należytej wyceny procedur i do wsparcia pacjentów m.in. w przejściu z opieki nad dziećmi do leczenia osób dorosłych

Polski system ochrony zdrowia wymaga kompleksowych zmian, które będą kontynuowane niezależnie od aktualnego układu politycznego — przekonywali przedstawiciele organizacji pacjenckich i samorządu lekarskiego podczas spotkania w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej.

Wśród najważniejszych postulatów znalazły się:

• reforma finansowania świadczeń,
• lepsze planowanie kadr medycznych,
• zwołanie ogólnopolskiego okrągłego stołu ochrony zdrowia.

W spotkaniu prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej dr. n. med. Łukasza Jankowskiego uczestniczyły organizacje skupiające osoby o różnych potrzebach zdrowotnych i społecznych.

Dyskusja dotyczyła zarówno bieżących problemów pacjentów i personelu medycznego, jak i długofalowych kierunków rozwoju systemu.

Jednym z głównych tematów spotkania był sposób finansowania ochrony zdrowia. Uczestnicy opowiedzieli się za stopniowym odejściem od modelu, w którym placówki są rozliczane przede wszystkim za liczbę wykonanych procedur.

Zdaniem dyskutujących system powinien w większym stopniu premiować jakość opieki, skuteczność leczenia oraz osiągane rezultaty zdrowotne.

Konieczne jest również rozwijanie opieki koordynowanej, dzięki której pacjent nie będzie pozostawiony sam sobie pomiędzy kolejnymi etapami diagnostyki, leczenia i rehabilitacji.

Organizacje pacjenckie zwracały uwagę także na ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów. Poprawa sytuacji wymaga ich zdaniem stworzenia spójnego modelu organizacji ochrony zdrowia oraz analizy rozwiązań, które sprawdziły się w innych państwach.

Istotnym elementem reformy miałaby być również ponowna ocena wyceny procedur medycznych. Obecne stawki wpływają nie tylko na kondycję finansową szpitali i poradni, ale także na dostępność określonych form leczenia.

Przedstawiciele pacjentów zaapelowali o zwołanie ogólnopolskiego okrągłego stołu poświęconego przyszłości systemu.

W rozmowach mieliby uczestniczyć:

• przedstawiciele najważniejszych sił politycznych,
• eksperci,
• samorządy zawodowe,
• organizacje pacjenckie.

Potrzebne jest jednoczesne określenie najpilniejszych działań oraz przygotowanie długofalowej strategii uwzględniającej:

• starzenie się społeczeństwa,
• wzrost liczby osób przewlekle chorych,
• zmieniające się uwarunkowania społeczno-ekonomiczne.

Dużą część dyskusji poświęcono nierównomiernemu rozmieszczeniu personelu medycznego. Uczestnicy wskazywali na potrzebę przygotowania aktualnego bilansu kadr w każdym województwie oraz stworzenia mapy niedoborów i nadwyżek lekarzy poszczególnych specjalności.

Obecny system kształcenia specjalizacyjnego sprzyja koncentracji lekarzy w największych ośrodkach akademickich. Tymczasem szpitale powiatowe i mniejsze placówki mają coraz większe problemy z pozyskiwaniem pracowników.

Jednym z proponowanych rozwiązań jest ściślejsze powiązanie liczby miejsc rezydenckich z rzeczywistymi potrzebami zdrowotnymi poszczególnych regionów. Pozwoliłoby to lepiej planować rozwój kadry i ograniczać różnice w dostępie do świadczeń pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi miejscowościami.

Podczas spotkania rozmawiano także o konieczności stałego aktualizowania wiedzy medycznej przez lekarzy. Pierwszym krokiem powinno być wprowadzenie obowiązkowych, cyklicznych kursów doskonalących.

Takie rozwiązanie miałoby wspierać lekarzy w poznawaniu nowych metod diagnostycznych i terapeutycznych, a jednocześnie poprawiać jakość i bezpieczeństwo leczenia.

Uczestnicy spotkania podkreślali, że skuteczna opieka nad pacjentem nie kończy się w gabinecie lekarskim ani na oddziale szpitalnym. Szczególnie osoby starsze, przewlekle chore i niesamodzielne potrzebują jednoczesnego wsparcia medycznego i socjalnego.

Konieczna jest lepsza współpraca placówek ochrony zdrowia z:

• ośrodkami pomocy społecznej,
• domami pomocy społecznej,
• samorządami,
• organizacjami pozarządowymi.

Rozwijane powinny być również usługi środowiskowe, umożliwiające pacjentom jak najdłuższe funkcjonowanie we własnym otoczeniu.

Zwracano uwagę, że w wielu gminach pomoc społeczna nadal nie jest dostępna w wystarczającym zakresie. Brak lokalnych usług opiekuńczych utrudnia zachowanie ciągłości leczenia i powoduje, że ciężar opieki często spada wyłącznie na rodziny pacjentów.

Osobnym problemem jest przechodzenie młodych pacjentów z opieki pediatrycznej do systemu przeznaczonego dla osób dorosłych. Dotyczy to szczególnie chorych przewlekle oraz osób z chorobami rzadkimi.

Po ukończeniu 18. roku życia pacjenci często tracą dotychczasowych lekarzy i wypracowaną ścieżkę leczenia. W systemie dla dorosłych nie zawsze istnieje placówka, która może płynnie przejąć ich opiekę.

Zdaniem uczestników spotkania konieczne jest stworzenie formalnych rozwiązań zapewniających bezpieczne przekazywanie pacjentów między zespołami medycznymi. Proces ten powinien być wcześniej zaplanowany i koordynowany, tak aby osiągnięcie pełnoletności nie prowadziło do przerwania terapii.

Spotkanie pokazało, że wiele postulatów środowiska pacjenckiego i lekarskiego jest zbieżnych. Obie strony oczekują systemu opartego na jakości, rzetelnych danych, właściwym planowaniu kadr i lepszej koordynacji opieki.

Trwała reforma będzie możliwa wyłącznie przy partnerskiej współpracy pacjentów, lekarzy, ekspertów i decydentów. Jej początkiem miałby być ogólnopolski okrągły stół ochrony zdrowia — forum, na którym powstałaby strategia realizowana niezależnie od kolejnych zmian politycznych.

Wspólny głos organizacji pacjenckich i samorządu lekarskiego ma być sygnałem, że dalsze wprowadzanie fragmentarycznych zmian nie wystarczy. Polski system ochrony zdrowia potrzebuje całościowej przebudowy, odpowiadającej na potrzeby starzejącego się społeczeństwa oraz rosnące oczekiwania pacjentów.