Er is een brede maatschappelijke en beleidsmatige wens dat werkgevers gezondheid op de werkvloer bevorderen. Deze wens is begrijpelijk. Een gezonde beroepsbevolking is tenslotte essentieel voor het goed functioneren van de organisatie én de arbeidsmarkt als geheel.

Jacob Brouwers (links) en Reinier Rutjens

Wij signaleren een grote discrepantie tussen wat van werkgevers verwacht wordt en wat ze daadwerkelijk kunnen en mogen doen. Er zijn wel oplossingen voorhanden. Zowel op de korte als langere termijn zijn er concrete stappen te zetten om werkgevers te helpen gezondheid op de werkvloer te stimuleren.
Op korte termijn is met beperkte wetswijzigingen of een andere manier van denken al veel te bereiken:

Geef werkgevers meer ruimte om in de vitaliteit van hun werknemers te investeren door de werkkostenregeling zo te hervormen dat werkgevers en werknemers niet ‘bestraft’ worden met extra belasting bij inzet en gebruik van preventieve interventies, maar juist worden gestimuleerd tot gezond gedrag.

Maak het mogelijk voor werkgevers en zorgverzekeraars om op macroniveau geanonimiseerde data te delen om meer inzicht te krijgen in de gezondheidsbehoeften van medewerkers. Werkgevers kunnen hier het gezondheidsaanbod vervolgens beter op afstemmen. Dat verhoogt de effectiviteit van interventies. Dit vraagt om aanpassing van de Zorgverzekeringswet.

Zorg dat de baten voor de arbeidsmarkt ook meegerekend worden in de kostenbaten-analyses van preventiebeleid. Denk hierbij aan vermindering van verzuimkosten als gevolg van de inzet van bepaalde (leefstijl)interventies. Het is onbegrijpelijk dat dit momenteel niet wordt meegewogen want de maatschappelijke baten zijn overduidelijk.

Onderliggend zijn er een paar grote vraagstukken die aangepakt moeten worden om de samenleving klaar te maken voor de gezonde toekomst.

Zorg voor meer samenhang en verbinding tussen de bedrijfsgezondheidszorg en de reguliere zorg en pas de stelsels hierop aan. Behoud van werk krijgt in het verlengde hiervan een grotere rol bij behandelingen in de zorg.

Richt een goed functionerende data-infrastructuur in waarbij niet alleen naar zorggegevens, maar ook naar gezondheidsdata in bredere zin en arbeidsgerelateerde gezondheidsdata wordt gekeken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de koppeling van arboportalen aan persoonlijke gezondheidsomgevingen. Zo komen de gezondheidseffecten van werk beter in beeld en kan waar nodig worden bijgestuurd.

Houd oog voor het collectief bij afspraken over de basis- en aanvullende verzekeringen. Een van de effectiefste manieren waarop werkgevers gezondheid kunnen bevorderen is door hier gerichte collectieve afspraken over te maken met zorgverzekeraars. Werkgeversorganisaties en vakbonden maken ook regelmatig afspraken aan de cao-tafel over het stimuleren van gezond werk. Zorgcollectiviteiten kunnen deze doelstellingen ondersteunen.
Daarnaast zijn zorgcollectiviteiten in staat om onderzoek te doen naar de effecten bij werkgevers en daar weer uit te leren. Bovendien zorgen ze voor minder versnippering van preventie en voor een goede toegang tot zorg en ondersteuning voor alle medewerkers.

Wij zijn ervan overtuigd dat het mogelijk is om ons zorgstelsel ook te laten bijdragen aan een goed werkende arbeidsmarkt. Dit dient uiteindelijk eenieders belang.

Door: Jacob Brouwers, propositiemanager bij stichting IZZ en bestuurslid Verenigd Zorgcollectief, en Reinier Rutjens, directeur WENB en bestuurslid Verenigd Zorgcollectief