• Resort rolnictwa nie wyklucza wsparcia dla producentów trzody, ale wskazuje, że proste dopłacanie do niskiej ceny żywca jest problematyczne.
• Stefan Krajewski odniósł się do sprawy rolnika wystawiającego jedno z gospodarstw na sprzedaż i zaapelował o weryfikowanie takich informacji.
• Mirosław Maliszewski przekonywał, że branża powinna szukać rozwiązań także w technologii produkcji, dywersyfikacji dochodów i udziale w kolejnych segmentach łańcucha dostaw.

Minister: trzeba weryfikować informacje o sprzedaży gospodarstw

W ostatnich dniach jednym z głośnych przykładów kryzysu w trzodzie chlewnej była wypowiedź Huberta Ojdany, rolnika z Podlasia, który poinformował, że wystawia na sprzedaż jedno ze swoich gospodarstw. Sam rolnik mówił o braku opłacalności i braku perspektyw dla hodowli świń.

Tak jak mówiłem, jedno z trzech gospodarstw wystawiam na sprzedaż. Nie opłaca się na razie. Ten biznes nie skleja, nie widzę w tym przyszłości – powiedział Hubert Ojdana.

W jego ocenie dalsze inwestowanie w produkcję świń przy obecnych warunkach nie ma ekonomicznego uzasadnienia.

Po co się męczyć, po co inwestować, skoro to jest nieopłacalne – stwierdził Hubert Ojdana.

Do sprawy sprzedaży gospodarstwa odniósł się podczas konferencji minister rolnictwa Stefan Krajewski. W jego ocenie tego typu informacje powinny być sprawdzane, bo mogą być przedstawiane w sposób uproszczony.

– Te informacje, które się pojawiają, ta narracja, ona nikomu nie służy. Rolnik, który ogłasza, że będzie sprzedawał gospodarstwo, nie ogłasza swojego podstawowego gospodarstwa. To jest siedlisko, które w międzyczasie zakupił, z którego nie wiem, czy mniej, czy bardziej korzystał i jako jedno z siedlisk, które ma do tej pory sprzedaje. A taka jest narracja, że on sprzedaje swoją działalność, jego podstawowe gospodarstwo. Działalność wygląda zupełnie inaczej, jak to, które jest do sprzedania – powiedział Stefan Krajewski.

Nie tylko bieżąca cena

Minister podkreślał, że rynek trzody chlewnej ma charakter cykliczny i nie powinien być oceniany wyłącznie przez pryzmat aktualnej ceny skupu. W jego ocenie potrzebna jest szersza perspektywa.

– I te informacje powinniśmy weryfikować. Im bliżej wyborów, tym większy atak będzie, krytyka różnych działań, różnych sytuacji. Bo tak jak wiemy doskonale, rynek trzody charakteryzuje się górkami i dołkami. Trzeba to rozpatrywać w dłuższej perspektywie, nie tylko tą ceną aktualną – dodał Stefan Krajewski.

Krajewski odniósł się także do porównań cen w Polsce i w innych krajach Unii Europejskiej. Jak wskazał, jednolity rynek nie oznacza identycznych stawek w każdym państwie.

Nie możemy też porównywać się do wszystkich innych krajów. Bo tutaj rolnicy, którzy byli, porównywali te ceny w skupie do cen, które otrzymują niemieccy rolnicy za sprzedaną trzodę. Myślę, że podobnie na rynku owoców. Gdybyśmy każdy kraj indywidualnie brali pod uwagę, to nie jest tak, że w całej Europie ceny są identyczne. Jesteśmy na jednolitym rynku europejskim, ale na nim funkcjonują zasady wolnorynkowe – mówił minister rolnictwa.

„Jest duży problem, żeby dopłacać do niskiej ceny”

Najmocniej wybrzmiał fragment dotyczący oczekiwań dopłat do niskich cen. Minister nie wykluczył wsparcia, ale zaznaczył, że prosty mechanizm dopłacania do ceny jest trudny.

Tutaj tą sytuację oczywiście analizujemy, jeżeli będzie taka możliwość wsparcia, takiego wsparcia udzielimy, ale też jest duży problem, żeby dopłacać do niskiej ceny. Też inne mechanizmy rozpatrujemy i to tak naprawdę dotyka całości rolnictwa – powiedział Stefan Krajewski.

Jednym z rozwiązań, o których mówił minister, mogą być zmiany w ubezpieczeniach rolniczych. Chodzi o system, który pozwalałby reagować na kryzysy w bardziej uporządkowany sposób.

– O tym też rozmawiamy z rolnikami i coraz więcej rolników zgłasza, że wszyscy są zainteresowani, w większości może nie wszyscy, bo pewnie się znajdą tacy, którzy nie będą, ale żeby wprowadzić zmiany w ubezpieczeniach, żeby ubezpieczenia były powszechne i obowiązkowe, żeby w przypadku wystąpienia różnych kryzysów można było reagować w ten sposób – mówił minister.

Jak dodał, przy bardzo dużych stratach nadal konieczna byłaby reakcja państwa.

Oczywiście, jeżeli rozmiar strat jest ogromny, wtedy powinna być reakcja państwa – dodał Stefan Krajewski.

Maliszewski: nie tylko proste dopłaty

Do dyskusji o opłacalności produkcji trzody odniósł się także Mirosław Maliszewski, prezes Związku Sadowników RP i przewodniczący Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jego zdaniem problemu nie da się sprowadzić wyłącznie do dopłat wyrównujących różnice cen między Polską a innymi krajami.

– Bo dzisiaj rozwiązanie tego problemu, jak powiedział Pan Minister, to nie jest tylko proste danie dopłat do wyrównania ceny między krajem, którego rolnicy otrzymują nieco mniej, a krajem tym, który otrzymuje trochę lepszą cenę, tylko może też warto przeanalizować, i to też jest zadanie dla środowisk, dlaczego w innych krajach te ceny są wyższe i gospodarstwa tam nie bankrutują, nie mają problemów. Otóż taka pierwsza analiza to jest dotycząca samej technologii produkcji, druga też to jest dywersyfikacja dochodów, czyli tamtejsi rolnicy nie tylko uzyskują przychody do gospodarstwa z tytułu sprzedaży żywca, ale też mają udział w kolejnych segmentach, w łańcuchu dostaw, łącznie z tym, że sami też organizują zaopatrzenie konsumentów – mówił Mirosław Maliszewski.

Maliszewski podkreślał, że branże rolnicze powinny szukać rozwiązań wykraczających poza oczekiwanie na dopłaty.

Taką dyskusję powinniśmy prowadzić, a nie tylko bardzo prostą dyskusję, taką, która wyraża oczekiwania: Panie Ministrze, proszę nam dopłacić, bo nam się nie opłaci – dodał Mirosław Maliszewski.

W jego ocenie przykładem innego podejścia może być branża sadownicza, która szuka przewagi w produktach wyspecjalizowanych, jakościowych i lepiej dopasowanych do rynku.

– Za produkt wyspecjalizowany, bardzo dobrej jakości, spełniające oczekiwania konsumentów, można uzyskać na rynku wyższą cenę i poprawić dochodowość swojego gospodarstwa – powiedział Mirosław Maliszewski.

Kryzys wymaga szerszej odpowiedzi

Z wypowiedzi uczestników konferencji wynika, że resort nie zapowiada prostego mechanizmu stałego dopłacania do niskiej ceny żywca. Minister wskazuje na konieczność analizy sytuacji, uzgodnień z Komisją Europejską i rozważania innych narzędzi, w tym powszechnych ubezpieczeń.

Jednocześnie przypadek rolnika, który wystawia jedno z gospodarstw na sprzedaż, pokazuje skalę frustracji części hodowców. Nawet jeśli minister apeluje o weryfikowanie kontekstu takich informacji, problem braku opłacalności pozostaje jednym z najważniejszych tematów w produkcji trzody chlewnej.