«Είμαι ρομαντικός και μου αρέσει να δημιουργώ συγκίνηση. Για να πετύχει ωστόσο η αφήγηση της ιστορίας πρέπει να χτιστούν οι χαρακτήρες που την αφηγούνται. Εκεί είναι το κλειδί της δικής μου παρέμβασης. Με τις μουσικές μου δεν ακολουθώ απλά τους χαρακτήρες. Ακουμπάω την ψυχή τους.»

Ο Μάριος Στρόφαλης ανήκει στους σημαντικότερους Έλληνες δημιουργούς μουσικής για τον κινηματογράφο, το θέατρο και την τηλεόραση.

Ο Μάριος Στρόφαλης με την Ειρήνη Τουμπάκη.

Με σπουδές στο Εθνικό Ωδείο, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετεκπαίδευση στο Παρίσι, έχει υπογράψει μουσική για δεκάδες κινηματογραφικές ταινίες, θεατρικές παραστάσεις και τηλεοπτικές παραγωγές, ενώ το προσωπικό του πρότζεκτ European Taxim έχει διαμορφώσει μια ξεχωριστή μουσική ταυτότητα που παντρεύει το τάνγκο με τη μεσογειακή και ελληνική μουσική παράδοση.

Ο ίδιος μας μίλησε και για την τεχνητή νοημοσύνη και το γιατί τελικά αυτό το πράγμα δεν παράγει κάτι καινούριο, είπε χαρακτηριστικά:

«Νομίζω πως η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι σε θέση να γεννήσει. Ενώνει κομμάτια από υπάρχουσες μουσικές που βρίσκονται στις βάσεις δεδομένων. Αυτό κάποια στιγμή θα πρέπει να κριθεί αν είναι νόμιμο ή όχι. Αν συνεχιστεί ως έχει η ροή της παραγωγής μουσικής με AI, τότε νομίζω πως πολλοί συνθέτες θα χάσουν τη δουλειά τους.»

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη με τον Μάριο Στρόφαλη:

Έχετε ντύσει μουσικά δεκάδες ταινίες, τηλεοπτικές σειρές και θεατρικές παραστάσεις. Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση όταν καλείστε να αφηγηθείτε μια ιστορία όχι με λέξεις, αλλά με νότες;

Μάριος Στρόφαλης: Είμαι ρομαντικός και μου αρέσει να δημιουργώ συγκίνηση. Για να πετύχει ωστόσο η αφήγηση της ιστορίας πρέπει να χτιστούν οι χαρακτήρες που την αφηγούνται. Εκεί είναι το κλειδί της δικής μου παρέμβασης. Με τις μουσικές μου δεν ακολουθώ απλά τους χαρακτήρες. Ακουμπάω την ψυχή τους.

Το European Taxim έχει εξελιχθεί σε ένα προσωπικό καλλιτεχνικό στίγμα, όπου το τάνγκο συναντά τη Μεσόγειο και την ελληνική μουσική παράδοση. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και τι αναζητάτε ακόμη μέσα από αυτό το μουσικό ταξίδι;

Μάριος Στρόφαλης: Στην πραγματικότητα το European Taxim είχε ξεκινήσει να γεννιέται στο Παρίσι, τον καιρό των σπουδών μου. Μολονότι καταπιανόμουν με ατονική μουσική (musique contemporaine), μέσα μου έβραζε ένα παριζιάνικο σάουντρακ που θα συναντούσε το σάουντρακ κάθε ταξιδιού μου σε λιμάνια και μεγαλουπόλεις. Γυρίζοντας στην Ελλάδα όλο αυτό το μουσικό σύννεφο καταγραφόταν ολοένα και περισσότερο σε νότες. Το 2003 γεννήθηκε το κουαρτέτο μου, με το οποίο από τότε δεν σταματήσαμε ποτέ να παίζουμε τις μουσικές από τις συλλογές European Taxim. Ένα ατελείωτο μουσικό ταξίδι που συνεχίζει και τρέφεται από πραγματικά ταξίδια.

Σήμερα η μουσική παράγεται ολοένα και περισσότερο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Πιστεύετε ότι ο συνθέτης κινδυνεύει να αντικατασταθεί ή ότι η ανθρώπινη έμπνευση θα παραμείνει αναντικατάστατη;

Μάριος Στρόφαλης: Νομίζω πως η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι σε θέση να γεννήσει. Ενώνει κομμάτια από υπάρχουσες μουσικές που βρίσκονται στις βάσεις δεδομένων. Αυτό κάποια στιγμή θα πρέπει να κριθεί αν είναι νόμιμο ή όχι. Αν συνεχιστεί ως έχει η ροή της παραγωγής μουσικής με AI, τότε νομίζω πως πολλοί συνθέτες θα χάσουν τη δουλειά τους.

Έχετε συνεργαστεί με σκηνοθέτες διαφορετικής αισθητικής και γενιάς. Πόσο αλλάζει ο τρόπος που συνθέτετε ανάλογα με τον δημιουργό που έχετε απέναντί σας και πόσο επιμένετε στη δική σας καλλιτεχνική ταυτότητα;

Μάριος Στρόφαλης: Οι αισθητικές και οι εκάστοτε τρόποι των σκηνοθετών όντως μπορεί να με οδηγούν σε διαφορετικά μονοπάτια ή και διαφορετικού τύπου χρήση μουσικής. Σε κάθε περίπτωση η ιστορία και οι χαρακτήρες θα πρέπει να αποτυπωθούν με σαφήνεια είτε με τη μία είτε με την άλλη σκηνοθετική ματιά κι εγώ εκεί, με τη δική μου καλλιτεχνική ταυτότητα, να προσδώσω έναν εσωτερικό κόσμο συναισθημάτων που σκάβει για να πάει την αφήγηση σε βάθος.

Αν σας ζητούσαν να γράψετε σήμερα τη μουσική που θα περιέγραφε την Ελλάδα του 2026, χωρίς καμία λέξη ή εικόνα, ποια θα ήταν τα κυρίαρχα συναισθήματα και οι ήχοι που θα επιλέγατε;

Μάριος Στρόφαλης: Μια βεντάλια συναισθημάτων άγριων που θα μαλάκωναν και θα γλύκαιναν αλλά και πάλι θα αγρίευαν μέσα σε μια ατέρμονη ανελέητη καθημερινότητα, θα προσπαθούσα να αφηγηθώ μουσικά με σκληρά ατονικά στοιχεία και ήχους τεχνητούς και βιομηχανικούς, απ’ όπου θα προέκυπταν λιτές ανθρώπινες μελωδίες μιας άλλης εποχής από φυσικά όργανα ορχήστρας. Εναλλαγές από τη σκληρότητα στην ανθρωπιά μέχρι να έλθει μια έστω παρωδική λύτρωση.