Wat mij verraste tijdens deze vijfdaagse trip is hoe veelzijdig Polen in de winter blijkt. Je staat het ene moment tussen de kerstsferen in de stad en een dag later kijk je uit over de besneeuwde bergen in Zakopane alsof je in een winters sprookje bent beland. En daartussenin eet je de allerlekkerste Poolse maaltijden, ontdek je eeuwenoude zoutkamers onder de grond en warm je op in thermen met uitzicht op de sneeuw.
In dit artikel neem ik je mee langs de plekken en momenten die deze trip zo bijzonder maakten. Misschien denk jij straks ook: Polen in de winter, dat is eigenlijk helemaal geen gek idee.

Dag 1: Krakau in kerstsfeer

In nog geen twee uur vlieg ik met easyJet van Amsterdam naar Krakau en voor ik het weet schuif ik voor de lunch aan in een traditioneel Pools restaurant, Pod Baranem, waar het menu vol staat met stevige wintergerechten. Ik bestel paddenstoelensoep die tot mijn vreugde in een uitgehold broodje wordt geserveerd. Het ziet er zó leuk uit dat ik bijna vergeet dat het ook nog eens heerlijk smaakt. Daarna volgen pierogi, de Poolse dumplings. In mijn geval zijn ze gevuld met kaas, precies goed voor een vegetariër die in december op zoek is naar comfort-food.

Onze gids voor de middag schuift aan. Hij is vriendelijk, enthousiast en duidelijk dol op zijn vak. Misschien wel iets té dol, want nog voordat we het restaurant verlaten zitten we al midden in de volledige geschiedenis van Krakau. Inclusief jaartallen, familienamen en wie de favoriete hofschilder van welke koning was. We knikken braaf en concluderen dat we de rest van de dag vooral veel zullen leren. Heel veel.

Vanaf het restaurant lopen we richting het Wawel kasteel. Het ligt iets hoger en kijkt prachtig uit over de stad. Al van buiten zie je dat het geen strak geheel vormt, maar een eclectische mix van stijlen. Iedere heerser wilde er zijn eigen sausje overheen gooien en dat levert een bonte verzameling op van middeleeuwse muren, renaissancebalkons en latere toevoegingen die op een of andere manier toch kloppen.

Binnen gaat het vrolijk verder. De ene vleugel oogt middeleeuws, de andere renaissancistisch, en onze gids legt met iets te veel details uit wie welke aanbouw heeft gefinancierd. De zalen zijn prachtig versierd maar helaas mogen we binnen geen foto’s maken. In de toren hangt een enorme klok. Volgens de traditie mag je een wens doen als je de klok met je linkerhand aanraakt en je ogen dicht doet. Ik wens stiekem dat de gids heel even stopt met praten. Helaas, mijn wens wordt direct genegeerd.

Aan het einde van de middag bezoeken we de St. Mary Basiliek. Buiten is het al donker, maar binnen word je meteen omringd door diepe blauwe plafonds en rijke details. Het voelt een beetje alsof je een sprookjesboek binnenstapt. Even zitten en rondkijken is hier meer dan genoeg.

Zodra we weer buiten staan ruik ik de geur van warme drank en kaneel. De kerstmarkt is in volle gang. Verlichte kraampjes, handgemaakte versieringen, gezellige muziek en mensen die met een beker glühwein langs je schuifelen. Het heeft iets knus en gemoedelijks, zonder overweldigend te zijn. Zeker in de vroege avond wanneer de lichtjes het mooist zijn.

Krakau is meteen een fijne binnenkomer voor een wintertrip. Warm, sfeervol en vol plekken waar je zomaar even stil blijft staan om te kijken. En het mooiste: bijna alles is makkelijk te voet bereikbaar zodat je vanzelf van highlight naar highlight wandelt.

Dag 2: Zoutmijn en Joodse wijk

Het is mistig in Krakau, maar dat mag de pret niet drukken, want vandaag gaan we ondergronds. We rijden in twintig minuten naar de Wieliczka zoutmijn. Zodra we uitstappen staat onze gids, Veronika, ons al op te wachten met een enorme glimlach. Ik voel meteen dat dit een ander soort gids is dan gisteren. Rustiger, luchtiger, enthousiast op de juiste momenten. Dat belooft wat.

We beginnen met veertig(!) trappen naar beneden. Het idee van onder de grond gaan vind ik altijd een beetje spannend. Ik krijg spontaan Thaise-grot-zweethanden. Maar eenmaal beneden zie ik hoe stevig alles eruitziet. En Veronika drukt me op het hart dat er niks kan gebeuren. Slechts tien procent van de mijn is toegankelijk voor toeristen en die delen zijn helemaal aangepast en perfect onderhouden. Je kan gewoon overal staan.
Oké, ademen… het komt goed.

Binnen ruikt het naar een bijzondere mix van hout, zout en… nou ja, nog meer zout. De gangen zijn volledig verstevigd met hout. Het enorme gangenstelsel leidt van kamer naar kamer en onderweg komen we allerlei kapelletjes tegen. Sommige klein en knus, andere zo groot dat je je afvraagt hoe ze dit ooit onder de grond hebben gebouwd. Dan komen we bij de bekendste zaal, met beelden die zo mooi zijn dat je even vergeet dat je 135 meter onder de grond staat. Alles is gemaakt van zout. De vloer, de reliëfs, zelfs de kroonluchters.

De Wieliczka mijnen zijn al honderden jaren in gebruik en waren ooit een van de grootste inkomstenbronnen van Polen. Nu zijn ze UNESCO-werelderfgoed en lopen er jaarlijks miljoenen bezoekers doorheen. Het voelt een beetje alsof je door een ondergrondse stad wandelt.

Mijn verwachtingen vooraf waren eerlijk gezegd laag, maar mede door de enthousiaste Veronika vond ik het heel leuk en interessant. Precies genoeg informatie ook. Na anderhalf uur ben ik wel blij dat we weer boven zijn.

We lunchen in een traditioneel houten restaurant, Pod Wielką Solą, waar de open haard gezellig knappert. Ik bestel knoflooksoep die ik de rest van de dag nog blijf proeven. Lekker was het zeker.

Terug in de stad besluit ik nog even op pad te gaan richting de Joodse wijk Kazimierz. Hier hangt een heel andere sfeer dan in de binnenstad. Creatief, een beetje rauw, maar toegankelijk. Ik slenter langs hippe koffietentjes, vintage winkels en kleine ateliers. Bij de grote synagoge sta ik even stil om te kijken naar de mensen die naar binnen en naar buiten gaan.

Ik loop nog een rondje over de kerstmarkt en trakteer mezelf op een pistache-croissant die er geweldig uitziet, maar eigenlijk veel te groot blijkt te zijn voor één persoon. Na een paar happen geef ik het op. Krakau is duidelijk geen plek waar je met honger rondloopt.

’s Avonds eten we bij Noah, een restaurant in de Joodse wijk. Hummus, pita en heel veel vega-opties waar ik blij van word. Ik merk dat ik langzaam in een ritme kom: iets leren, iets lekkers eten, iets moois zien, nog iets lekkers eten, slapen.

Na het eten wandelen we nog even door de wijk. We duiken een klein café in waar de wierooklucht net iets te aanwezig is om echt ontspannen te zitten, maar het hoort allemaal bij de ervaring. Terug in het hotel plof ik op bed en ben ik in no time vertrokken. Morgen gaan we de bergen in.

Dag 3: Op naar Zakopane, waar het wintersprookje verder gaat

We vertrekken vandaag iets later, dus ik neem de tijd voor een rustig ontbijt. Ik besluit een wandeling te maken door de Joodse wijk en beland in een klein koffietentje waar zachte kerstmuziek draait en mijn thee eruitziet als een perfect ingepakt kerstcadeautje. De sfeer is meteen goed.

Niet veel later stappen we in het busje richting Zakopane. De rit duurt ongeveer twee uur en laat mooi zien hoe snel Polen verandert zodra je de stad uitrijdt. Eerst passeren we de wat grauwe buitenwijken, maar daarna verschijnen de eerste heuvels vol besneeuwde sparren. De mist trekt langzaam weg en voor het eerst deze week zie ik een strakblauwe lucht.

We rijden door kleine dorpjes die met een laag sneeuw opeens ongelooflijk knus ogen. Ik voel het aan mijn oren: we gaan steeds hoger. We rijden langs de skipiste. De sneeuwmachines staan al klaar. Het skiseizoen kan hier volgens mij elk moment beginnen.

Ons hotel, Nosalowy Park, blijkt echt een parel te zijn. Een vijfsterrenhotel dat luxe uitstraalt zonder overdreven te worden. De lobby glanst, de kamers zijn ruim, het bed is gigantisch en de vloerbedekking is zo zacht dat het lijkt alsof je op wolken loopt. Ik ben onder de indruk en eerlijk gezegd ook een beetje verbaasd dat dit hotel zo betaalbaar blijkt te zijn. Vanaf € 145,- per nacht kan je al een prachtige kamer boeken en gebruikmaken van het zwembad en de sauna.

Onze gids voor de komende twee dagen, Jacek, haalt ons op bij het hotel. Hij is volledig in outdoor-kleding gehuld, dus ik schrik een beetje. Gaan we hiken? Nee hoor, stelt hij ons gerust. Maar trek wel warme kleding aan.

We lopen door het pittoreske centrum van Zakopane. Overal zie ik kraampjes waarvan ik dacht dat ze broodjes verkochten, maar het blijkt Oscypek te zijn, traditionele schapenkaas. De hoofdstraat is autovrij en we slenteren rustig verder.

We stoppen bij een klein winkelcentrum en Jacek vraagt ons naar binnen te gaan omdat we hier gaan lunchen. Ik denk meteen aan een ongezellige foodcourt, maar eenmaal boven ben ik positief verrast.

Het restaurant op de bovenste verdieping, Góralski Browar, is volledig van houtwerk, tot in de kleinste details bewerkt in traditionele Poolse stijl. Het ziet er tegelijk hip en authentiek uit. Maar dat is niet eens het hoogtepunt. Het uitzicht over de bergen is fantastisch. En dan het eten… Ik bestel weer pierogi, dit keer gevuld met zuurkool. Heerlijk. De gids laat ook de lokale schapenkaas op tafel zetten en Moskole; fluffy aardappelpannenkoekjes. Ook weer veel te lekker en veel te veel.

Na de lunch wandelen we verder door het dorp. Jacek wijst ons op de traditionele houten architectuur en vertelt hoe belangrijk deze bouwstijl is voor de identiteit van de regio. In de sneeuw oogt het allemaal nog sprookjesachtiger.

Het voelt alsof we in een kerstfilm lopen.

We lopen verder langs een marktje waar, je raadt het al, weer heel veel schapenkaas wordt verkocht. Daarna stappen we in een funiculaire, het treintje dat ons de berg op brengt. Het is inmiddels donker en zodra we uitstappen worden we bijna verblind door een restaurant dat is behangen met ongeveer een miljoen lampjes. Voor mij een tikkeltje over the top, maar de Polen lijken het fantastisch te vinden. Gelukkig hoef je alleen om te draaien om het prachtige uitzicht over Zakopane te zien liggen. Het dorpje glinstert tussen twee bergen in.

’s Avonds eten we bij Bąkowo Zohylina Niżna, een traditioneel restaurant waar lokale highlander-muzikanten live spelen. Veel houten meubels, veel warmte, veel eten. De sfeer is echt fantastisch. Het haardvuur knappert zacht op de achtergrond, onze wangen gloeien van de warmte en de muziek vult de hele ruimte met een winterse vrolijkheid die precies past bij deze plek. Het eten blijft maar komen, alles is heerlijk. Dit is precies de sfeer die maakt dat Zakopane voelt als een wintersprookje.

Dag 4: Sneeuw in de Tatra en opwarmen in de thermen

Ik word wakker met het gevoel dat dit een mooie dag gaat worden. Zakopane ligt onder een heldere hemel en de sneeuw glinstert al zachtjes op de velden. Voor het ontbijt maak ik nog een kleine ochtendwandeling. De zon komt net op vanachter de bergen en alles ziet er zó idyllisch uit dat ik bijna vergeet dat ik eigenlijk ook nog wil eten. Gelukkig is het ontbijt in het hotel een feestje op zich. Luxe, uitgebreid, en ik bak zelfs mijn eigen wafeltjes.

Onze gids Jacek haalt ons weer op en we gaan de Tatra-bergen in. De lucht is nog redelijk helder wanneer we de enorme kabelbaan instappen. Hoe hoger we komen, hoe sneller de wereld verandert. Het wordt mistig, het zicht wordt slechter en helemaal boven begint het ineens te sneeuwen. Niet een beetje, maar echt best hard. Het ziet er sprookjesachtig uit, maar het is te gevaarlijk om verder te lopen, want je ziet letterlijk niks meer. Met één been in Polen en het andere been in Slowakije geniet ik even van de koude sneeuw op mijn gezicht.

We duiken snel het restaurant bij het bergstation in voor een mok winterse thee. Mijn wangen ontdooien langzaam.

Eenmaal weer beneden moet er uiteraard weer geluncht worden, dus we rijden naar een schattig, knus restaurantje, genaamd Leśniczówka u Zięby, waar het alweer heerlijk eten is.

De Poolse keuken blijft me verrassen deze week.

Daarna is het tijd voor ontspanning. We gaan naar de Chochołowskie thermen. De grootste van de regio.
Ze zeggen dat het thermale water goed is voor je huid en voor je gewrichten, en dat het allerlei andere gezondheidsvoordelen heeft… maar eerlijk, ik kom gewoon voor het warme water en de sfeer.

Onze berggids had ons wel gewaarschuwd. Het zou een tourist-soup zijn. En zodra we binnen stappen weet ik precies wat hij bedoelt. Duizenden kluisjes, mensen die door elkaar heen lopen, kinderen die op slippers voorbij glijden, ouders die proberen te onthouden in welke rij hun kluisje zat… Ik ben even flink overprikkeld.

Gelukkig is het complex enorm groot, binnen én buiten, en verspreidt iedereen zich vanzelf. Het water is heerlijk warm en omdat het al vroeg donker wordt hangt er een soort mystieke, stille sfeer over de buitenzwembaden.

Mocht je hier ooit in de buurt zijn en je reist met kinderen, dan is dit best een leuke plek. Veel glijbanen, een poolbar, restaurants, genoeg te doen. Maar als je echte rust zoekt kan je misschien beter voor een kleinere thermen kiezen in de omgeving.

Na twee uurtjes is het wel genoeg geweest. We rijden terug naar het hotel, waar we eten in het luxe restaurant dat via een brug met het hotel verbonden is. Handig, want na het eten, rol ik zo terug mijn kamer in.

Dag 5: Een rustige terugreis na een week vol winterse indrukken

De volgende ochtend begint rustig. Nog één keer genieten van het uitgebreide ontbijt, nog één zelfgebakken wafel, en dan is het tijd om mijn spullen te pakken. Buiten liggen de besneeuwde velden er nog steeds betoverend bij. Terwijl we Zakopane uitrijden kijk ik nog even goed naar de witte heuvels en houten huisjes.

Op de luchthaven blijkt dat een groot deel van Europa in dikke mist is gehuld, waardoor het vliegtuig niet op tijd kan vertrekken. Ik vind het eigenlijk niet zo erg. Het geeft me de kans om terug te blikken op de afgelopen dagen. Wat was het leukst?

Er is genoeg om uit te kiezen, want we hebben in korte tijd veel gedaan en gezien.

• Tour door het oude centrum van Krakau
• Slenteren over de kerstmarkt
• Ons laten verrassen door de zoutmijn
• Tour door Zakopane met de typische houten architectuur
• In het donker met de funiculaire naar boven om over de lichtjes van Zakopane te kijken
• Met de kabelbaan omhoog en verse sneeuw in je gezicht krijgen
• De ietswat drukke, maar wél heerlijk warme thermen

Ik heb het deze week al vaker gezegd, dat ik na het eten terug naar het hotel rolde… maar echt. Ik heb deze week zó lekker gegeten. En zó veel. En er was niet één gerecht dat níét in de smaak viel. Altijd enorme porties, en veel ‘zwaar’ eten: aardappels, kaas, heel veel kaas, pierogi, de Poolse dumplings, zuurkool. Maar echt heerlijk. En had ik al gezegd: veel?

Misschien is dat juist wat deze trip zo bijzonder maakte: de combinatie van alles. De knusse kerstsfeer van Krakau, de houten huizen in Zakopane, de verse sneeuw hoog in de Tatra en al dat comfort-food tussendoor. Samen voelt het als een klein winterwonderland.

Uiteindelijk mogen we gaan boarden en zodra we het vliegtuig binnenstappen worden we vrolijk verwelkomd door de easyJet-crew. Of we even in de cockpit willen kijken? Ja hoor. Ik mag meteen plaatsnemen op de stoel van de piloot. Ik straal als een klein kind, maar ben stiekem een beetje bang dat ik per ongeluk op een verkeerd knopje druk. Gelukkig voor de rest van de passagiers neemt de echte piloot het weer over voordat we vertrekken.

Na een rustige vlucht en een korte treinrit is de winterwereld ineens weer ver weg. Als ik thuis mijn koffer uitpak en door mijn foto’s scroll, zie ik hoe divers deze vijf dagen eigenlijk waren. Van glinsterende kerstlichtjes tot ondergrondse zoutkamers, van houten bergdorpjes tot verse sneeuw op mijn wangen.

Polen in de winter had ik nooit zo bedacht, maar het bleek een bestemming die alles in zich heeft. Warm, sfeervol, verrassend en heerlijk voor een paar dagen in de winter.

Deze trip blijft nog wel even in mijn hoofd hangen en is er eentje die ik zonder twijfel nog eens zou maken.

Meer informatie

Deze trip maakte ik op uitnodiging van easyJet en de Małopolska Tourism Organisation. De reis is op hun gezamenlijk initiatief samengesteld. Zoals altijd lees je hier alleen mijn eigen eerlijke ervaring.

Je boekt in de wintermaanden al een enkeltje Amsterdam – Krakau vanaf € 66,-.