Dei slimete og trådete algemassane har vorte eit vanleg syn for dei som ferdast ved sjøen.

Varmare hav og meir næringssalt, som nitrogen og fosfor, driv utviklinga.

Oslofjorden har lenge vore i søkelyset. No viser målingar og observasjonar frå Havforskningsinstituttet og Norsk institutt for vassforsking (Niva) at trådalgane er eit like brennaktuelt problem på Vestlandet.

– Det er ikkje sikkert det monnar så mykje for hele fjorden, men plukk gjerne lurv der du pleier å bade, er rådet frå senioringeniør Kim Aalborg ved Norsk institutt for vassforsking.

Effektivt næringsopptak

Ifølgje seniorforskar Hartvig Christie ved Niva har lurven ein biologisk fordel under dei rådande forholda i sjøen.

– Dei fintråda algane har berre eitt cellelag ut mot vatnet. Det gjer at dei tek opp næringssalt langt meir effektivt enn den tradisjonelle taren, som har ein tjukkare, lêraktig struktur, seier Christie.

Algane blomstrar opp om våren og fell saman om hausten.

Når dei døyr, dannar dei eit slamlag på botnen som kan gjere det vanskeleg for nye tareskot å etablere seg neste vår.

Dermed endrar livsgrunnlaget seg for arter som brukar tareskogen som oppvekstområde, til dømes torskeyngel.

Samansette årsaker til utslepp

Det er fleire kjelder til dei auka mengdene med næringssalt i vestlandsfjordane.

Medan avrenning frå landbruk og dårlege kommunale avløpsanlegg er hovudutfordringane på Austlandet, blir det på Vestlandet også peika på påverknad frå havbruksnæringa i dei lukka fjordsystema.

I tillegg fører klimaendringane med seg meir intens nedbør, noko som aukar avrenninga frå land.

Meir utbygging og manglande reinsing av gråvatn frå hytter og hus i strandsona bidreg også.

Kan nyttast til hagegjødsel

Større strukturelle tiltak og betre reinsing må til for å snu utviklinga i fjordane, men forskarar understrekar at publikum også kan bidra lokalt.

Eit konkret råd er å fjerne algane frå lokale badeplassar. Dersom ein skyl algane i ferskvatn for å få bort sjøvatnet, kan massen nyttast som nitrogenrik gjødsel i hagen.

– Alle monner drar, seier Paul Berg, som er insitiuttleder i Niva.