Przyszłość wsparcia kobiet w rolnictwie jest jednym z tematów dyskusji o kierunkach unijnej polityki rolnej po 2027 r. W Brukseli trwają negocjacje dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych Unii Europejskiej, które wyznaczą również kontekst dla przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej.

Do tej sytuacji odniosła się Elena Schubert koordynatorka ds. równości (Equality Coordinator) oraz kierowniczka zespołu (Team Leader) w Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI) w Komisji Europejskiej, podczas konferencji AgroWoman Impact 2026. Podkreśliła, że obecny etap prac nad przyszłym budżetem UE jest dobrym momentem, aby przedstawić potrzeby kobiet działających w rolnictwie i sektorze rolno-spożywczym.

- Jak państwo wiedzą, w Brukseli jesteśmy obecnie w trakcie negocjacji nad kolejnymi wieloletnimi ramami finansowymi, które określą ramy Wspólnej Polityki Rolnej od 2028 roku. Dlatego jest to bardzo dobry moment, aby się spotkać. Jestem tutaj dzisiaj, aby uczyć się od państwa i słuchać naszych polskich koleżanek i kolegów. Jak możemy działać lepiej? Jak możemy wzmocnić nasze działania? Jak możemy zwiększyć wsparcie dla kobiet w Unii Europejskiej? - mówiła Schubert podczas AgroWoman Impact 2026.

Jak wskazała przedstawicielka Komisji Europejskiej, mimo że równość płci jest jednym z praw podstawowych w UE, jej realizacja w sektorze rolno-spożywczym nadal wymaga działań.

- Dla informacji: obecnie tylko ok. 30 proc. osób zarządzających gospodarstwami rolnymi w Unii Europejskiej stanowią kobiety. Chociaż równość płci jest w Unii Europejskiej prawem podstawowym, przywiązujemy dużą wagę do praw podstawowych i jesteśmy odpowiedzialni za ich przestrzeganie, równość ta nie jest jeszcze widoczna w całym sektorze rolno-spożywczym. Dlatego musimy zintensyfikować nasze działania - podkreślała.

Dziś prowadzona jest szeroka dyskusja o pozycji kobiet w rolnictwie: ich dostępie do zasobów, możliwościach rozwoju gospodarstw i przedsiębiorstw oraz udziale w gremiach, w których zapadają decyzje dotyczące sektora.

Schubert zaznaczyła, że głosy osób działających w rolnictwie powinny być uwzględniane w rozmowach o przyszłym kształcie polityki unijnej. Zadeklarowała również przekazanie zgłoszonych postulatów kolegom i koleżankom z Komisji Europejskiej.

Przedstawicielka Komisji Europejskiej zwróciła uwagę, że instrumenty wspierające równość płci są obecne również w obecnym okresie Wspólnej Polityki Rolnej. Wskazała na cel szczegółowy nr 8, dotyczący zatrudnienia, wzrostu, równości płci, włączenia społecznego i rozwoju lokalnego na obszarach wiejskich.

Jak wyjaśniła, cel ten umożliwia państwom członkowskim projektowanie interwencji uwzględniających równość płci w rolnictwie i na obszarach wiejskich.

- Poczyniliśmy już znaczne postępy w ramach obecnej Wspólnej Polityki Rolnej. Mamy konkretny cel, określany jako cel szczegółowy nr 8, który kładzie szczególny nacisk na ten obszar i umożliwia państwom członkowskim projektowanie interwencji, które nadają priorytet równości płci w rolnictwie i na obszarach wiejskich - mówiła Schubert.

Jako przykłady wskazała rozwiązania, które pozwalają niektórym państwom członkowskim zapewniać wyższe płatności bezpośrednie kobietom prowadzącym gospodarstwa, w tym młodym rolniczkom. Wymieniła Hiszpanię i Irlandię.

Schubert odniosła się także do inicjatywy LEADER, wspierającej oddolne działania na rzecz rozwoju lokalnego na obszarach wiejskich. Jak zaznaczyła, Komisja zachęca państwa członkowskie do zwiększania udziału kobiet w podejmowaniu decyzji.

- Jestem pewna, że dobrze znają państwo również inicjatywę LEADER, która wspiera inicjatywy oddolne, prowadzone przez lokalne społeczności i służące rozwojowi obszarów wiejskich. Także w tym przypadku zdecydowanie zachęcamy państwa członkowskie do zapewnienia kobietom co najmniej 50 proc. miejsc na stanowiskach związanych z podejmowaniem decyzji - powiedziała.

Jednym z dwóch priorytetów wymienionych przez Schubert jest równy dostęp kobiet do zasobów, w szczególności do finansowania.

W praktyce oznacza to pytania o przyszłość możliwości pozyskiwania kapitału, dostępność instrumentów wsparcia oraz współpracę z instytucjami finansowymi. Chodzi o to, aby kobiety mogły rozwijać działalność gospodarczą i realizować inwestycje na równych zasadach.

- Po pierwsze, kobiety chcą mieć równy dostęp do zasobów, taki sam jak mężczyźni. Dlatego niezwykle ważny jest dostęp do finansowania. Chodzi o pieniądze i wsparcie. Jak możemy zaangażować banki? Jak możemy zapewnić kobietom dostęp do wszystkich form wsparcia dostępnych w ich państwach członkowskich, aby mogły zakładać własne przedsiębiorstwa? - mówiła przedstawicielka Komisji Europejskiej.

Drugim priorytetem jest zwiększenie reprezentacji kobiet na stanowiskach, na których podejmowane są decyzje. Schubert podkreśliła, że ich udział nie powinien ograniczać się do konsultacji, ale powinien obejmować również rzeczywisty wpływ na kierunki działań i podział dostępnych środków.

- Drugą kwestią, która jest mi również bardzo bliska, jest zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach związanych z podejmowaniem decyzji. Kobiety powinny zasiadać przy każdym stole, przy którym podejmowane są decyzje, ponieważ tylko w ten sposób możemy wzmacniać ich pozycję - zaznaczyła.

Zwróciła przy tym uwagę na znaczenie zaangażowania mężczyzn w działania na rzecz równości płci.

- Zazwyczaj, kiedy występuję na wydarzeniach poświęconych równości płci, sala jest pełna kobiet. Widzę jednak, że dzisiaj są tutaj również mężczyźni. Naprawdę cieszę się z ich obecności, ponieważ ważne jest, aby także mężczyźni słuchali. Dlaczego? Ponieważ muszą zrobić miejsce dla kobiet przy stołach, przy których podejmowane są decyzje - mówiła podczas konferencji AgroWoman Impact 2026.

Jednym z narzędzi służących wzmacnianiu pozycji kobiet ma być platforma Women in Farming, ustanowiona przez Komisję Europejską.

Jak wyjaśniła Schubert, jej celem jest tworzenie sieci kontaktów między kobietami pracującymi w rolnictwie i sektorze rolno-spożywczym. Inicjatywa ma sprzyjać budowaniu krajowych sieci w poszczególnych państwach członkowskich, a także współpracy obejmującej całą Unię Europejską.

– Celem tej inicjatywy jest nawiązywanie kontaktów między kobietami pracującymi w rolnictwie i sektorze rolno-spożywczym w całej Unii Europejskiej oraz budowanie rzeczywistych krajowych sieci kobiet w każdym państwie członkowskim, a także sieci obejmujących całą UE. Dzięki temu kobiety będą mogły sobie wzajemnie pomagać i udzielać sobie wsparcia – mówiła Schubert.

Podkreśliła również, że kierunek działań powinien wynikać z potrzeb samych zainteresowanych, a nie wyłącznie z założeń instytucji.

- Naprawdę zależy nam na naszych obywatelach i na tym, czego chcą kobiety. Chcemy słuchać tego, co same kobiety mówią o swoich potrzebach - zaznaczyła.

Ważnym elementem inicjatywy ma być również mentoring, który może pomóc kobietom w rozwoju zawodowym i w zdobywaniu doświadczenia potrzebnego do obejmowania stanowisk decyzyjnych.

W dyskusji o przyszłości unijnej polityki rolnej istotne miejsce zajmować mają nie tylko same instrumenty finansowe, ale również warunki umożliwiające kobietom korzystanie ze wsparcia i wpływanie na decyzje dotyczące sektora. Na ile postulaty te znajdą odzwierciedlenie w rozwiązaniach po 2027 r., zależy od dalszych prac nad przyszłymi ramami finansowymi i WPR.