Dodaj do zaufanych źródeł w Google

Dzięki temu zobaczysz w Google więcej informacji od portalu InfoDent24.pl

• Lekarze dentyści mają obowiązek przyjęcia pacjenta „bólowego” w trybie nagłym w dniu zgłoszenia, co bywa wykorzystywane do omijania kolejek do stomatologa
• NFZ odsuwa w czasie refundacje za ponadlimitowe świadczenia i rozlicza je w coraz niższych kwotach, co przerzuca koszty leczenia na gabinety stomatologiczne
• Dane NFZ za I półrocze 2026 r. pokazują zróżnicowane kolejki w poradniach stomatologicznych. Najgorzej wypada ortodoncja i periodontologia z terminami sięgającymi dwóch  lat

Wiele osób stara się skorzystać z leczenia stomatologicznego, pomijając nieraz wielotygodniową kolejkę. Taka możliwość pojawia się w momencie przedstawienia się w roli pacjenta bólowego.

Lekarze dentyści ustawowo zobowiązani są do przyjęcia takiego pacjenta w trybie nagłym - w dniu zgłoszenia. Tymczasem trudno zweryfikować, bez dokładnego badania, rzeczywisty stan chorego. 

Lekarze dentyści:

• muszą prowadzić planowe systematyczne leczenie pacjentów w granicach limitów świadczeń,
• mają obowiązek przyjęcia poza kolejką pacjentów w trybie nagłym,
• powinni przyjąć poza kolejką oczekujących osoby, które maja takie uprawnienia. 

Nikt jednak nie wie, jak w związku z licznymi przypadkami takich wizyt przesuwać kolejkę oczekujących w wyniku czego każdy, uprzednio zarejestrowany pacjent, przesuwany będzie na bliżej nieokreślony termin.

NFZ odsuwa w czasie refundację za ponadlimitowe świadczenia, przy czym dokonuje jej w coraz niższych kwotach (ok. 70 proc.). Oznacza to, że na lekarzy dentystów nałożono dodatkowe obowiązki wobec pacjentów. Za ponadlimitowych pacjentów lekarze dentyści w coraz większym stopniu muszą płacić sami.

Czy istnieje drugi taki obszar w przestrzeni publicznej, gdzie ustawowo przedsiębiorca jest zmuszony do świadczenia usług nieodpłatnie – zadają retoryczne pytanie lekarze dentyści i wskazują, że istnieje konieczność wprowadzenia precyzyjnych regulacji prawnych na poziomie ogólnokrajowym.

Umieszczenie pacjenta na liście oczekujących powinno następować zgodnie z kryteriami medycznymi dotyczącymi stanu zdrowia i rokowaniami opartymi na aktualnej wiedzy medycznej.

Obowiązujące rozwiązania, polegające na rejestracji pierwszorazowych pacjentów w stomatologii z podziałem na nagły, pilny i stabilny przypadek nie odzwierciedla w żaden sposób potrzeb zdrowotnych pacjentów.

Bez badania pacjenta lekarz dentysta nie jest w stanie określić stanu zdrowia jamy ustnej pacjenta i zaplanować leczenia. Natomiast po badaniu pacjent traci status pierwszorazowego i do tej kolejki już się nie kwalifikuje.

Sytuacja pacjenta, zakwalifikowanego do leczenia choroby próchnicowej lub choroby przyzębia i oczekującego na kolejną wizytę (słaba dostępność i odległe terminy) w sposób nagły może ulec zaostrzeniu. Bez kolejnego wywiadu lekarskiego i badania nie sposób określić rzeczywisty stan chorego.

Ponadto lekarze dentyści nie mają możliwości weryfikacji, czy pacjent nie jest objęty leczeniem stomatologicznym w innej poradni, czy zatem zgłasza się do określonej lecznicy jako pierwszorazowy, czy jako osoba kontynuująca leczenie.

W przypadku AOS weryfikację potrzeb leczniczych pacjenta przeprowadza lekarz podstawowej opieki zdrowotnej i to on w skierowaniu określa status pacjenta jako pilny lub stabilny.

W sytuacji nagłej pacjentowi przysługuje zgłoszenie się:

• na nocną pomoc lekarską,
• SOR,
• na oddział szpitalny.

Lekarze dentyści od wielu miesięcy wnosili o wyłączenie podstawowych świadczeń stomatologicznych z obowiązku prowadzenia kolejki oczekujących jako rozwiązanie niepraktyczne, dodatkowo utrudniające życie pacjentom i lekarzom dentystom.

Optymalne wykorzystanie lekarzy specjalistów w stomatologii, a co za tym idzie poprawa dostępności do świadczeń specjalistycznych mogą nastąpić poprzez wprowadzenie skierowania do specjalistów stomatologicznych głównie w zakresie:

• protetyki stomatologicznej,
• chirurgii stomatologicznej i periodontologii

W I półroczu 2026 r. współpracujące z NFZ poradnie stomatologiczne (poza specjalistycznymi) przyjęły 334,4 tys. pacjentów.

W ocenie NFZ 62,6 proc. spośród nich czekało na wizytę u lekarza dentysty nie dłużej niż miesiąc. Co piąta osoba musiała uzbroić się w większą cierpliwość (do dwóch miesięcy). Nieznaczny odsetek (2,5 proc.) miało wyznaczony termin przyjęcia w okresie od pół do dwóch lat.

Podobnie sytuacja kształtowała się w przypadku poradni stomatologicznych dla dzieci. Na leczenie do miesiąca czekało 77,8 proc. dzieci. Co dziesiątemu pacjentowi wyznaczano termin od jednego do dwóch miesięcy

Zdecydowanie gorzej sytuacja wyglądała w przypadku poradni periodontologicznych oraz chorób błon śluzowych przyzębia. Tam mniej niż połowa pacjentów przyjmowana była w ciągu miesiąca od rejestracji (47,6 proc.). 21,2 proc. pacjentów czekało na przyjęcie od 1 do 2 miesięcy.

Jeszcze gorzej było w poradniach ortodontycznych, bo tam zaledwie co trzeci chory mógł otrzymać poradę w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Co czwarty pacjent czekał na swoją kolejkę od pół roku do nawet dwóch lat.

Niewiele lepiej sytuacja przedstawiała się w poradniach ortodontycznych dla dzieci, w których kolejki miesięczne dotyczyły czterech na dziesięciu uprawnionych. Reszta musiała czekać znacznie dłużej. Pięciu na dziesięciu czekało na swoją kolej od dwóch do trzech miesięcy

Taka sama sytuacja kształtowała się w poradniach protetyki stomatologicznej, w których 45,4 proc. pacjentów czekało nie dłużej niż miesiąc na leczenie. Bardzo zbliżony odsetek występował w przypadku poradni chirurgii stomatologicznej (42,6 proc.).

Liczba osób z listy oczekujących, którym udzielono świadczenia (rzeczywisty czas oczekiwania w miesiącach)

• Poradnia stomatologiczna
  Ogółem 334 365 pacjentów
  Do jednego miesiąca 208 975 (62,6 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 63 592 (19,0 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 26 646 (7,9 proc)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 25 764 (7,7 proc)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 7 494 (2,2 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 1 614 (0,48 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy 280 (0,08 proc.)
• Poradnia stomatologiczna dla dzieci
  Ogółem 44 859 pacjentów
  Do jednego miesiąca 34 881 (77,8 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 4 523 (10,0 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 1 810 (4,0 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 2 720 (6,1 proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 817 (1,8 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 108 (0,24 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy bd
• Poradnia periodontologiczna oraz chorób błon śluzowych przyzębia
  Ogółem 4 344 pacjentów
  Do jednego miesiąca 2 076 (47,6 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 921 (21,2 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 661 (15,2 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 470 (11 proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 105 (2,4 proc)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 111 (2,6 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy bd
• Poradnia ortodontyczna
  Ogółem 27 031 pacjentów
  Do jednego miesiąca 9 956 (36,9 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 2 842 (10,5 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 3 475 (12,9 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 4 091 (15,1proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 2 897 (10,7 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 3 001 (11,1 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy 769 (2,8 proc.)
• Poradnia ortodontyczna dla dzieci
  Ogółem 9 521 pacjentów
  Do jednego miesiąca 3 893 (40,8 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 1 617 (17,0 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 1 914 (20,1 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 1 300 (13,7 proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 412 (4,3 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 310 (3,3 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy 75 (0,79)
• Poradnia protetyki stomatologicznej
  Ogółem 8 022 pacjentów
  Do jednego miesiąca 3 635 (45,4 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 1 131  (14,1 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 598 (7,5 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 1 138 (14,1 proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 1 163 (14,5 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 322 (4,0 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy 35 (0,43 proc.)
• Poradnia chirurgii stomatologicznej
  Ogółem 30 961 pacjentów
  Do jednego miesiąca 13 165 (42,6 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 5 864 (18,9 proc.)
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 4 308 (13,9 proc.)
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 4 508 (14,5 proc.)
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 2 160 (7,0 proc.)
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 894 (2,9 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy 62 (0,2 proc.)

• Poradnia stomatologiczna
  Ogółem 2 277 poradni
  Do jednego miesiąca 2 031 (89 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 1 473
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 1 014
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 791 
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 306
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 138
  Powyżej 24 miesięcy 56 (2,5 proc.)
• Poradnia stomatologiczna dla dzieci
  Ogółem 313  poradni
  Do jednego miesiąca 285 (91,0 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 186
  Powyżej 2 do 3 miesięcy  129
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 104
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 48
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 10 (3,2 proc.)
  Powyżej 24 miesięcy bd
• Poradnia periodontologiczna oraz chorób błon śluzowych przyzębia
  Ogółem 33  poradni
  Do jednego miesiąca 28 (85 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 24
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 22
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 18
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 9
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 6
  Powyżej 24 miesięcy bd
• Poradnia ortodontyczna
  Ogółem 256  poradni
  Do jednego miesiąca 172 (67 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 145
  Powyżej 2 do 3 miesięcy 145
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 163
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 122
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 101
  Powyżej 24 miesięcy 41
• Poradnia ortodontyczna dla dzieci
  Ogółem 51 poradni
  Do jednego miesiąca 43 (84 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 34
  Powyżej 2 do 3 miesięcy  33
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 31
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 19
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 13
  Powyżej 24 miesięcy 6
   
• Poradnia protetyki stomatologicznej
  Ogółem 147 poradni
  Do jednego miesiąca 115 (78 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 81
  Powyżej 2 do 3 miesięcy  62
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 67
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 52
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 34
  Powyżej 24 miesięcy 8
• Poradnia chirurgii stomatologicznej
  Ogółem 248 poradni
  Do jednego miesiąca 210 (86 proc.)
  Powyżej 1 do 2 miesięcy 193
  Powyżej 2 do 3 miesięcy  176
  Powyżej 3 do 6 miesięcy 161
  Powyżej 6 do 12 miesięcy 92
  Powyżej 12 do 24 miesięcy 33
  Powyżej 24 miesięcy 6