Wereldbeelden zijn fundamentele kaders van betekenisgeving, of ‘lenzen’, waarmee ieder mens de wereld begrijpt en ermee omgaat. Toch wordt er in psychotherapie zelden naar gevraagd. In zijn promotieonderzoek onderzocht Sashank Nyapati de rol van wereldbeelden in mentale gezondheid en psychotherapie.

Een literatuuroverzicht van 110 studies liet zien dat leven in overeenstemming met het eigen wereldbeeld lijkt samen te hangen met een betere mentale gezondheid.

Het onderzoek richtte zich daarna op antroposofische psychotherapie, een van de weinige therapievormen die expliciet en operationeel met wereldbeelden werkt. Psychotherapeuten uit 15 landen hadden een gedeelde, consistente opvatting van hun benadering: een integratieve benadering die voortbouwt op de reguliere psychotherapie. Cliënten die voor depressie werden behandeld, beschreven transformaties van hun wereldbeeld in integratieve richting als enkele van de veranderingen die hen het meest hadden geholpen.

Studies naar depressie lieten zien dat wereldbeelden vormgeven aan hoe mensen depressie begrijpen en wat ze er het pijnlijkst aan vinden. Depressie werd het zwaarst ervaren waar die mensen belette volgens hun waarden te leven: voor wie veel waarde hechtte aan controle, was dat het verlies van grip op de eigen emoties; voor wie veel waarde hechtte aan verbondenheid, was dat isolement.

Het proefschrift sluit af met het ontwerp van een grootschalige internationale studie om deze ideeën te toetsen in verschillende vormen van therapie. De kernboodschap is dat betekenisgeving in de geestelijke gezondheidszorg geen optionele toevoeging is. Een behandeling die voorbijgaat aan hoe mensen betekenis geven aan hun lijden, loopt het risico te missen wat voor hen het belangrijkst is.

Sashank Nyapati verdedigt zijn proefschrift, Op het Kruispunt van Zingeving: Antroposofische Psychotherapie, Wereldbeelden en Depressie, op 2 november 2026 aan de Universiteit Utrecht.