LET OP: De kandidaat houdt een lekenpraatje, hierdoor start de livestream een kwartier eerder.

Diffuus middellijnglioom (DMG) is een agressieve hersentumor die vooral kinderen treft en vaak in de hersenstam ontstaat. De tumor groeit tussen gezond hersenweefsel en is zeer moeilijk te behandelen. Kinderen met deze diagnose overlijden doorgaans binnen een jaar. Om betere behandelingen te ontwikkelen, zijn onderzoeksmodellen nodig die het ontstaan van deze tumoren en hun omgeving in de menselijke hersenen nauwkeurig nabootsen.

In dit proefschrift zijn uit menselijke stamcellen driedimensionale modellen van de hersenstam gekweekt: organoïden. Door specifieke genetische veranderingen aan te brengen, ontstonden tumoren met belangrijke kenmerken van DMG bij patiënten. Daarbij bleek dat de ontwikkelingsfase en regionale identiteit van de hersencellen bepalend zijn voor het ontstaan van tumoren.

Vervolgens zijn afweercellen aan deze modellen toegevoegd. Daarmee kon worden onderzocht hoe genetisch aangepaste T-cellen, die tumorcellen herkennen en aanvallen, op de tumor reageren. De resultaten laten zien dat microglia, de eigen afweercellen van de hersenen, de werking van deze behandeling kunnen verminderen.

Daarnaast is een betaalbare, vrij na te bouwen bioprinter ontwikkeld om structuren met kleine vloeistofkanalen te maken. Door hersenstamorganoïden te combineren met bloedvatcellen, zachte materialen en vloeistofstroming zijn stappen gezet naar een completere nabootsing van de tumoromgeving. Langdurige doorstroming en volledig aangesloten bloedvaten vragen nog verdere ontwikkeling.

Dit onderzoek biedt nieuwe mogelijkheden om DMG en de wisselwerking met omliggende cellen te bestuderen. Op termijn kunnen deze modellen bijdragen aan betere voorspellingen van behandelresponsen en vermindering van dierproeven.