Здольнасць лёгка прысесці і гэтак жа лёгка ўстаць можа аказацца значна важнейшай, чым здаецца на першы погляд. Апытаныя BBC спецыялісты лічаць, што гэты просты рух адлюстроўвае стан суставаў, мышцаў і агульную рухомасць арганізма, якія вызначаюць якасць жыцця пад старасць.

Фота: Getty Images

Большасць людзей успрымае прысяданне як практыкаванне з трэнажорнай залы. Але насамрэч гэта адзін з самых базавых рухаў чалавечага цела. Мы выконваем яго кожны дзень, калі сядаем на крэсла, устаём з ложка, выходзім з машыны або нахіляемся па рэч, што ўпала на падлогу.

Апытаныя BBC спецыялісты адзначаюць, што без розных формаў прысядання немагчыма ўявіць паўсядзённае жыццё чалавека. Таму здольнасць выконваць гэты рух з'яўляецца своеасаблівым індыкатарам фізічнага стану арганізма.

Асаблівую цікавасць у даследчыкаў выклікае так званы глыбокі ці «азіяцкі» прысед. Ён прадугледжвае прысяданне да таго часу, пакуль калені не будуць цалкам сагнутыя і разведзеныя ў бакі. Пры гэтым ступні расстаўленыя, грудная клетка трымаецца вертыкальна, а задняя частка сцёгнаў шчыльна прылягае да ікраножных цягліц.

Маладая рыбачка ў М'янме. Фота: Getty Images

Як заўважаюць аўтары артыкула, гаворка ідзе не пра нейкую экзатычную звычку жыхароў Азіі. Глыбокае сядзенне на кукішках яшчэ нядаўна было звычайнай часткай жыцця ў многіх рэгіёнах свету — ад Афрыкі да Усходняй Еўропы. Захаваць гэтую здольнасць многім народам дапамаглі побытавыя звычкі — ад сядзення на татамі ў Японіі да выкарыстання ў шэрагу краін прыбіральняў турэцкага тыпу, дзе чалавек знаходзіцца на кукішках, а не сядзіць на ўнітазе.

Індыйскі пастух са сваімі вярблюдамі на Вярблюджым кірмашы ў Пушкары. Фота: Getty Images

Як піша BBC, спецыялісты ўсё часцей разглядаюць страту здольнасці глыбока прысесці не як нязначную асаблівасць ладу жыцця, а як адзін з сімптомаў таго, наколькі сучасны чалавек аддаліўся ад натуральных для цела рухаў.

Фота: Getty Images

Фізіятэрапеўты адзначаюць, што глыбокае прысяданне патрабуе значна большай рухомасці ў тазасцегнавых, каленных і галенастопных суставах. Пры гэтым у працу ўключаецца больш суставаў і груп мышцаў, чым пры звычайным прысяданні. Даследаванні паказалі, што падобная глыбокая расцяжка спрыяе паляпшэнню рухомасці і гнуткасці, памяншае болі ў спіне і дапамагае захоўваць фізічную самастойнасць на працягу жыцця.

Дзеці звычайна без цяжкасцяў прымаюць такую позу. Гэта звязана як з большай рухомасцю суставаў, так і з асаблівасцямі будовы цела. Аднак з гадамі многія людзі губляюць гэтую здольнасць.

Фота: Getty Images

Прычына не толькі ў натуральных анатамічных зменах. Значную ролю адыгрывае сучасны лад жыцця. Крэслы, канапы, высокія ўнітазы і доўгія гадзіны ў сядзячым становішчы азначаюць, што чалавеку больш не трэба рэгулярна прымаць позу глыбокага прысядання. З цягам часу мышцы слабнуць, а суставы становяцца менш рухомымі.

Эксперты падкрэсліваюць: калі сёння вы не можаце выканаць глыбокае прысяданне без страты раўнавагі, гэта яшчэ не азначае, што здольнасць страчаная назаўсёды. Як і многія іншыя фізічныя навыкі, яе можна развіць з дапамогай паступовых трэніровак.

Галоўнае — не спяшацца і не спрабаваць адразу апусціцца як мага ніжэй. Спачатку варта выкарыстоўваць апору — крэсла, стол або іншую ўстойлівую паверхню. Не трэба імкнуцца адразу апускацца максімальна нізка. Лепш паступова павялічваць амплітуду руху, прыслухоўваючыся да адчуванняў у целе.

Фота: Getty Images

Разам з тым спецыялісты папярэджваюць, што глыбокае прысяданне не павінна быць абавязковай мэтай для кожнага чалавека. З узростам рухомасць суставаў натуральным чынам меншае, асабліва ў галенастопных суставах, сцёгнах і хрыбце. Для людзей з праблемамі каленяў, тазасцегнавых суставаў або спіны такія практыкаванні могуць патрабаваць асаблівай асцярожнасці.

У клінічнай практыцы фізіятэрапеўты заўсёды ўлічваюць індывідуальныя асаблівасці чалавека: будову цела, папярэднія траўмы, стан здароўя і пастаўленыя мэты. Тое, што пасуе аднаму чалавеку, можа быць непрыдатным для іншага.

Акрамя таго, фізічныя асаблівасці таксама ўплываюць на здольнасць выконваць глыбокае прысяданне. Людзям з доўгімі сцегнавымі косткамі, абмежаванай рухомасцю галенастопа або асаблівай будовай тазасцегнавых суставаў часам цяжэй утрымліваць раўнавагу ў гэтай позе, нават калі яны знаходзяцца ў добрай фізічнай форме.

Фота: Getty Images

Навукоўцы адзначаюць, што пакуль няма даследаванняў, якія б адназначна даказалі доўгатэрміновыя перавагі штодзённага знаходжання ў глыбокім прысяданні на працягу многіх гадоў. Таму рабіць з яго абавязковы стандарт здароўя пакуль рана.

Тым не менш многія спецыялісты лічаць, што галоўнае пытанне заключаецца не ў тым, ці можа чалавек апусціць сцёгны на некалькі сантыметраў ад зямлі. Важней захаваць здольнасць свабодна рухацца, самастойна ўставаць і абслугоўваць сябе, калі мы старыя.

Нават калі вы не плануеце абедаць на падлозе, захаванне такой рухавасці можа спрыяць падтрыманню сілы, гнуткасці і фізічнай самастойнасці на працягу многіх гадоў.

Усе навіны →