• Wojna w cyberprzestrzeni zaostrza się coraz bardziej. Nie jesteśmy w niej do końca skuteczni, choć zbudowaliśmy jeden z najskuteczniejszych systemów obrony.
• Nasi przeciwnicy znają doskonale nasze słabości i wiedzą jak je wykorzystać. To nie jest tylko wojna toczona przez wojsko, ale każdego z nas.
• Jak jest zbudowany polski system walki w cyberprzestrzeni i co jest niezbędne, by system ten działał jeszcze skuteczniej? O tym rozmawiamy dziś w drugim dniu konferencji CYBERSEC EXPO & FORUM 2026.

Skala dezinformacji, kampanii psychologicznych i ataków na infrastrukturę cyfrową czy fałszywych esemesów, których celem jest osłabienie zaufania społecznego, destabilizacja instytucji, wywołanie paniki, testowanie odporności systemów bezpieczeństwa państwa, to dziś nasza codzienność. 

- Rok 2025 definitywnie skończył okres, w którym życie w cyberprzestrzeni było beztroskie - podkreślał już podczas ubiegłorocznego Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach (EEC) wicepremier Krzysztof Gawkowski.

Dyskusja, jak chronić państwo i obywateli przed cyfrowymi zagrożeniami, jest kontynuowana nie tylko na EEC, ale także podczas konferencji CYBERSEC EXPO & FORUM - dużego wydarzenia poświęconego cyberbezpieczeństwu, które w dniach 15-16 czerwca odbywa się w Katowicach.

Jest o czym rozmawiać. Wojna w cyberprzestrzeni wciąż się zaostrza, a specjaliści twierdzą, że na tym nie koniec. 

- Ostatnie godziny to jest nasilenie dezinformacji, dotyczące szczególnie bezpieczeństwa państwa polskiego, dotyczące programu SAFE, modernizacji polskiej armii, budowy silnej Europy, czy też wzmacniania naszych sojuszy. Te wszystkie manipulacje i kłamstwa pojawiają się coraz częściej - mówił podczas briefingu prasowego wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz. 

Fałszywe SMS‑y jako broń. Kto chroni Polskę w cyberprzestrzeni

To dobry moment by przypomnieć, o co chodzi z wojną w cyberprzestrzeni, dlaczego ona jest tak groźna dla zwykłego obywatele i w jaki sposób Polska broni się przez dezinformacją oraz jaką rolę odgrywa w tej walce wojsko. Zwłaszcza że wielu wydaje się, iż zagrożenia te ich nie dotyczą. Nie chcemy myśleć o sobie jako o osobach podatnych na wpływy. To błąd.

Nasi przeciwnicy doskonale znają nasze słabości, rozumieją siłę historycznych doświadczeń, poglądów i przyzwyczajeń, wady i utrwalone nawyki. Zbudowali w cyberprzestrzeni narzędzia tak precyzyjne, że mogą zaskakująco łatwo zdezorientować każdego. Wystarczy dobrze przygotowany komunikat o tajnych decyzjach rządu, spodziewanej mobilizacji do wojska, alarmach powietrznych czy rzekomych awariach infrastruktury, który trafi do milionów odbiorców w kilka sekund.

Fałszywe SMS‑y są dziś jednym z najczęściej stosowanych narzędzi destabilizacji, wywoływania paniki i chaosu, a walka z nimi jest coraz trudniejsza. Dlatego Polska zbudowała jeden z najlepszych systemów obrony przed cyberatakami w naszym regionie Europy. Takie są opinie naszych sojuszników.

Polscy cyberspecjaliści biorą z powodzeniem udział w wielu zawodach na całym swiecie, fot. Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni

Podkreślmy, że system bezpieczeństwa cyfrowego w kraju tworzą trzy duże bloki CSIRT (Computer Security Incident Response Team - zespół, wyspecjalizowana jednostka reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego, która monitoruje, analizuje i zwalcza zagrożenia w cyberprzestrzeni). Wszystkie są zintegrowane z Systemem Cyberbezpieczeństwa RP. Konkretnie są to:

• CSIRT GOV - chroni administrację publiczną,
• CSIRT MON - odpowiada za systemy wojskowe,
• CSIRT NASK - odpowiada za sektor cywilny i operatorów usług kluczowych.

Do tego dochodzą dodatkowe instytucje, jak: system NASK, który monitoruje sieć, analizuje incydenty, prowadzi działania edukacyjne. Kolejne, to CERT Polska - reaguje na incydenty, blokuje kampanie phishingowe, czyli zorganizowane próby wyłudzenia danych poprzez nakłonienie do kliknięcia w link, pobrania pliku lub podania danych, np. loginu, hasła, numeru karty, a także analizuje malware - złośliwe oprogramowanie, którym może być np. wirus czy trojan.

Zorganizowane kampanie dezinformacyjne uderzają w Polskę

W tym systemie jest też Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), odpowiadająca za kontrwywiadowczą ochronę cyberprzestrzeni oraz służby Ministerstwa Obrony Narodowej, które chronią infrastrukturę wojskową i prowadzą operacje defensywne. Te działania prowadzone są non stop, każdego dnia przez 24 godziny.

Incydenty są groźne dla bezpieczeństwa państwa nie tylko dlatego, że np. potencjalnie mogą wyłączyć nawet elektrownię, ale przede wszystkim dlatego, że mogą wywoływać chaos informacyjny, panikę czy np. osłabienie zaufania do państwa. W praktyce mogą być bardzo skuteczne w destabilizowaniu państwa.

Cyberprzestrzeń to front, który trzeba traktować poważnie, zwłaszcza, że Polska jest jednym z głównych celów operacji informacyjnych w Europie. Stąd systematyczne wzmacnianie odporności instytucji, rozwój krajowych kompetencji cyberobronnych oraz edukacja społeczna.

Polska buduje jedną z najsilniejszych cyberarmii w Europie

Ważną rolę w systemie cyberbezpieczeństwa zajmuje Ministerstwo Obrony Narodowej i jego służby, bo cyberprzestrzeń stała się także jedną z kluczowych domen współczesnych działań militarnych. NATO traktuje ją na równi z lądem, morzem, powietrzem i przestrzenią kosmiczną.

W odpowiedzi, zbudowaliśmy jeden z najbardziej zaawansowanych komponentów cyberobrony w Sojuszu - Wojska Obrony Cyberprzestrzeni (WOC). Komponent tych wojsk, najbardziej tajny, najmniej znany, bo podawane dane dotyczące ich działań oparte są na różnych technikach statystycznych, dlatego często się różnią, powstał w 2022 r. na bazie Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni.

Obecnie ten specjalistyczny komponent sił zbrojnych ponosi główny ciężar odpowiedzialności za bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni. WOC mogą prowadzić działania obronne, rozpoznawcze, jak i ofensywne. Codziennie 6,5 tys. żołnierzy CyberWojska wykonuje gigantyczną pracę na rzecz naszego bezpieczeństwa w tej najnowszej domenie.

- My nie przygotowujemy się na wojnę, jak inne jednostki liniowe. My tę wojnę mamy na co dzień, w cyberprzestrzeni ciągle się coś dzieje, a nasi operatorzy codziennie wchodzą w interakcje z przeciwnikiem. Nie ma czasu na długie odprawy, narady i planowanie Niekiedy decyzję trzeba podjąć w kilka minut - podkreślał gen. dyw. Karol Molenda, współtwórca i dowódca WOC, którego po awansie na stanowisko jednego z dwóch najważniejszych dowództw strategicznych NATO zastąpił gen bryg. Mariusz Chmielewski.

Komponent cyfrowy sił zbrojnych - struktura i zadania

Najważniejsze w tej strukturze jest Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni (DKWOC), które odpowiada za bezpieczeństwo teleinformatyczne całego resortu obrony, rozwój technologii kryptologicznych, budowę i eksploatację systemów IT oraz prowadzenie badań i projektów rozwojowych. Tu też działa CSIRT MON - zespół reagowania na incydenty, który monitoruje sieci resortu w trybie 24/7.

Zespoły analityczne i kryptologiczne, specjaliści i analitycy WOC opracowują własne metody wykrywania incydentów, narzędzia kryptograficzne i systemy ochrony informacji, ale też prowadzą działalność naukową, edukacyjną i wdrożeniową.

Według danych rządowych, w 2024 r. w Polsce odnotowano ponad 111 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa - o 23 proc. więcej niż rok wcześniej. CSIRT‑y otrzymały łącznie ponad 627 tys. zgłoszeń, z czego zdecydowaną większość obsłużył CSIRT NASK. To był rekordowy rok pod względem skali zagrożeń.

Pracy WOC nie brakuje. Właśnie w czasie pokoju cyberwojska prowadzą najwięcej operacji: monitorują sieci, reagują na incydenty, wspierają instytucje cywilne i sektor prywatny, a także prowadzą działania kontrwywiadowcze w cyberprzestrzeni. Tylko w 2024 r. w ramach operacji WOC odpowiedziały na 4200 najgroźniejszych incydentów.

Cyber wojsko dostanie niedługo poteżną broń - komputer kwantowy, fot. Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni

- Wojska Obrony Cyberprzestrzeni mają zdolności do realizowania pełnego spektrum działań - od obronnych, przez rozpoznawcze, po ofensywne - podkreśla resort. Do działań ofensywnych, jak na razie, niezbędna jest jednak zgoda polityków.

Od dwóch lat wojsko prowadzi operację Niezłomny Żółw, której celem jest ochrona najważniejszej infrastruktury państwa - nie tylko wojskowej, ale również cywilnej. Według szefa MON, Kosiniaka Kamysza, podpisano około 24 umowy z różnymi jednostkami - część z wojskowymi, a znakomitą większość z cywilnymi - które mogą liczyć na wsparcie Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni.

CyberLegion i aktywna rezerwa – nowy model mobilizacji

MON rozwija również model współpracy z ekspertami cywilnymi. - Cyber Legion to projekt, którego celem jest zachęcenie najlepszych informatyków w Polsce do włączenia się w działania na rzecz bezpieczeństwa państwa - mówił szef MON. W 2025 r. powołano kompanię kadrową Legionu, która ma tworzyć aktywną rezerwę cyberobrony. Na początek ma to być 400 osób - aktywnych rezerwistów. Nie są w służbie, nie noszą mundurów, tylko w ramach tzw. aktywnej rezerwy, w razie potrzeby, wspierają specjalistów WOC w działaniach.

WOC współpracują również z instytucjami międzynarodowymi. Prowadzą wspólne operacje z U.S. Cyber Command - komponentem sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych do walki w cyberprzestrzeni, którego celem jest obrona USA, sieci Departamentu Obrony oraz aktywne zwalczanie wrogich cyberprzestępców - a także z NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence czy Europejską Agencją ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA).

Coraz ważniejsze w tym systemie są Wojska Obrony Terytorialnej, które w 2019 r. zaczęły budowę CyberWOT. W szeregach tej formacji służą przede wszystkim żołnierze niezawodowi (ochotnicy) - eksperci z branży IT, cyberbezpieczeństwa, inżynierii społecznej oraz prawa, którzy na co dzień kontynuują karierę w sektorze cywilnym, a w razie potrzeby wspierają samorządy, szkoły, szpitale i operatorów infrastruktury krytycznej.

W 2025 i 2026 r. zespoły CyberWOT interweniowały kilkadziesiąt razy w poważnych incydentach w samorządach i instytucjach publicznych. W 2025 r. w cyberkomponencie WOT służyło już ponad 600 żołnierzy, a liczba chętnych rośnie.

To właśnie dzięki takiemu modelowi cyberobrony Polska zajmuje wysokie miejsca w rankingach cyberodporności - m.in. 6. miejsce na świecie w Cyber Defense Index MIT Technology Review oraz 4. miejsce w National Cyber Security Index. W 2025 r. Polska drużyna złożona z żołnierzy WOC, ekspertów z NASK i studentów, zajęła 2. miejsce w Europie w ćwiczeniach Locked Shields.

- Tylko skoordynowana współpraca rządu, samorządu i odpowiedzialność za każdego obywatela daje nam szansę, że w 2026 roku i w przyszłości w cyberprzestrzeni będziemy bezpieczni. Jeżeli będziemy bezpieczni w tej przestrzeni, to o wiele bardziej będziemy bezpieczni w państwie, które zbrojąc się musi pamiętać, że nie czołgi i samoloty zrobią nam krzywdę, ale ktoś gdzieś schowany w cieniu będzie chciał sprawić, byśmy nie mogli czuć się bezpiecznie w domu bez żadnego ataku, ale za to bez wody, prądu i gazu. I to jest wyzwanie jak budować wspólny mechanizm odporności państwa w zakresie bezpieczeństwa cywilnego, wojskowego, jak i w cyberprzestrzeni - podsumował jakiś czas temu wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.