Đây là nội dung rất đáng chú ý trong báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về tình hình hoạt động ngân hàng 7 tháng đầu năm và định hướng những tháng cuối năm 2026.

NHNN đã nhận được kiến nghị của các tập đoàn kinh tế lớn và các UBND tỉnh, thành phố về một số cơ chế tín dụng cho khoảng 35 dự án quy mô lớn. Ảnh tư liệu.

35 dự án 1,7 triệu tỷ đồng gây sức ép lớn cho hệ thống ngân hàng

Vừa qua, một số doanh nghiệp lớn đề xuất vay khoảng 955.000 tỷ đồng cho 17 dự án. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành cơ chế tín dụng đặc biệt đối với 18 dự án trọng điểm của các doanh nghiệp với tổng nhu cầu vốn huy động hơn 752.000 tỷ đồng. Tổng 35 dự án có tổng vốn đầu tư hơn 1,7 triệu tỷ đồng.

Trong báo cáo, NHNN cho biết đã kịp thời triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc cung ứng vốn cho các công trình, dự án có quy mô lớn, trọng điểm.

Cụ thể, thời gian qua, NHNN đã nhận được kiến nghị của các tập đoàn kinh tế lớn và các UBND tỉnh, thành phố về một số cơ chế tín dụng cho khoảng 35 dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng.

“Trước những kiến nghị, đề xuất mới chưa có tiền lệ, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã kịp thời triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp như cho phép các ngân hàng thương mại tham gia cấp tín dụng được loại trừ/cấp bổ sung tăng trưởng tín dụng.

Bên cạnh đó, NHNN đã nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn (từ 30% lên 40%) để các ngân hàng thương mại có nhiều dư địa hơn để tài trợ vốn cho nền kinh tế cũng như các dự án lớn”, báo cáo nêu.

NHNN đánh giá, sức ép cung ứng vốn cho nền kinh tế của hệ thống ngân hàng vẫn lớn trong bối cảnh thị trường tài chính phát triển chưa cân xứng, tỷ lệ tín dụng/GDP ở mức cao (khoảng 145% GDP vào cuối năm 2025), tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong khi nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục gia tăng, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán chưa phát huy vai trò là kênh cung ứng vốn trung dài hạn chủ yếu của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, nhu cầu vốn trung, dài hạn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia rất lớn, tạo áp lực cho các ngân hàng trong việc huy động vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng, đồng thời làm gia tăng rủi ro kỳ hạn do nguồn vốn chính để các ngân hàng thực hiện cho vay chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn ngắn.

Trong bối cảnh đó, NHNN đã chủ động điều chỉnh, hoàn thiện nhiều quy định nhằm hỗ trợ, tạo thuận lợi cho hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ mục tiêu tăng trưởng “2 con số”. Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng cũng làm gia tăng các rủi ro tiềm ẩn đối với an toàn hoạt động ngân hàng, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải chú trọng nâng cao công tác quản trị rủi ro, kiểm soát chặt chẽ các tỷ lệ bảo đảm an toàn phù hợp với năng lực quản trị rủi ro của từng ngân hàng.

Tín dụng đang chảy vào đâu?

Theo thống kê, tính đến ngày 31/7/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,26 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với tháng cuối năm 2025.

NHNN đánh giá, cơ cấu tín dụng phù hợp với cơ cấu ngành kinh tế, vốn tín dụng tiếp tục hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Cụ thể, khoảng 77,3% dư nợ nền kinh tế phục vụ lĩnh vực sản xuất kinh doanh; một số lĩnh vực ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chiếm tỷ trọng lớn. Lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn chiếm 21,79%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 20%. Một số ngành có tốc độ tăng trưởng cao như xuất khẩu, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao có tốc độ tăng trưởng lần lượt là 28,26%, 38,98%.

Tín dụng bất động sản mặc dù đã tăng chậm lại so với năm 2025 nhưng vẫn tăng nhanh (8,3%), cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống; chiếm 25,5% trong tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế. Đáng lưu ý, nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản tiếp tục tăng (+10,5%).

Tín dụng bất động sản chủ yếu là trung, dài hạn trong khi nguồn vốn huy động phần lớn là ngắn hạn, tiềm ẩn rủi ro mất cân đối kỳ hạn; khi thị trường bất động sản có biến động sẽ làm ảnh hưởng đến giá trị tài sản bảo đảm và khả năng thu hồi nợ.

NHNN chỉ đạo các ngân hàng cần tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản, đồng thời cần chủ động điều tiết dòng vốn tín dụng bất động sản vào các phân khúc phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

“Tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro tiếp tục được theo dõi chặt chẽ”, NHNN cho biết.

Nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản đang tăng nhanh. Ảnh minh họa. 

Đến cuối tháng 7/2026, tổng tài sản của hệ thống các ngân hàng là 29,6 triệu tỷ đồng, tăng 5,4% so với cuối năm 2025. Vốn chủ sở hữu là 2,59 triệu tỷ đồng, tăng 8,4% so với cuối năm 2025.

Huy động vốn từ tổ chức kinh tế và dân cư (thị trường 1) đến 27/7/2026 đạt 18,67 triệu tỷ đồng, tăng 5,75% so với đầu năm.

Dư nợ tín dụng và huy động đang chênh khoảng 2 triệu tỷ đồng. Đây là một áp lực lớn lên thị trường tài chính.

NHNN cho biết, trong bối cảnh áp lực ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát rất thách thức, ngành ngân hàng đồng thời phải thực hiện nhiều mục tiêu đan xen, có tính chất đánh đổi nhau: Điều hành vừa đáp ứng nhu cầu vốn hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa kiểm soát lạm phát, vừa giảm lãi suất đồng thời ổn định tỷ giá, nhất là trong điều kiện nhu cầu sử dụng vốn cao hơn khả năng huy động vốn (chênh lệch tín dụng - huy động VND hiện đang ở mức khoảng 2 triệu tỷ đồng) là tiềm ẩn rủi ro, gây ra các hệ lụy về thanh khoản, lãi suất, đe dọa đến an toàn hoạt động hệ thống các tổ chức tín dụng và ổn định hệ thống tài chính - tiền tệ.

“Tốc độ tăng trưởng tín dụng hiện cao hơn huy động vốn mặc dù chênh lệch giữa tốc độ huy động vốn và tăng trưởng tín dụng đã thu hẹp còn khoảng 2%, bối cảnh giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp so với kế hoạch, làm giảm một phần nguồn vốn huy động từ nền kinh tế của tổ chức tín dụng. Điều này có thấy rủi ro cân đối nguồn vốn vẫn còn hiện hữu”, NHNN đánh giá.

Mặt bằng lãi suất thời gian tới vẫn còn nhiều sức ép do lãi suất tiền gửi, cho vay đã có xu hướng tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục tăng đáng kể trong 3 tháng đầu năm 2026, từ đó tạo nên mặt bằng lãi suất mới. Nhu cầu vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng dự kiến gia tăng trong thời gian tới để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số”, trong khi đó tăng trưởng huy động vốn toàn hệ thống luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng. Đặc biệt, sức ép lạm phát trong nước có xu hướng gia tăng. Các ngân hàng trung ương trên thế giới đã điều chỉnh tăng lãi suất hoặc tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao.