Co piąte dziecko w najbogatszych krajach świata żyje w ubóstwie. Najnowszy raport UNICEF pokazuje, że wzrost PKB nie dociera do dzieci z najuboższych rodzin. I że przepaść między nimi a rówieśnikami z zamożnych domów pogłębia się właśnie teraz.

UNICEF Innocenti przebadał 44 kraje, w tym Polskę i wszystkie państwa OECD. Wynik jest bezlitosny: dochody 20 proc. najbogatszych gospodarstw są średnio pięciokrotnie wyższe niż dochody 20 proc. najuboższych.

To nie jest statystyczna abstrakcja — to konkretna różnica w tym, co dziecko je, jak śpi, czy idzie do lekarza i czy ktoś w domu ma czas, żeby mu przeczytać książkę przed snem.

Raport dokumentuje coś, o czym rzadko się mówi wprost: dzieci z biedniejszych rodzin w zamożnych krajach częściej pomijają posiłki, jedzą gorzej i — paradoksalnie — częściej mają nadwagę, bo przetworzona żywność jest tańsza niż świeże warzywa.

W krajach o największych nierównościach dzieci są niemal dwukrotnie bardziej narażone na problemy z wagą niż ich zamożniejsi rówieśnicy.

W Unii Europejskiej zdrowie bardzo dobre deklaruje 73 proc. dzieci z bogatych rodzin — i tylko 58 proc. z tych najuboższych.

To chyba najbardziej bolesna część raportu. Edukacja, która miała być wielkim wyrównywaczem szans, nie działa. W krajach o dużym rozwarstwieniu aż 65 proc. dzieci kończy szkołę bez podstawowych umiejętności czytania i liczenia. W krajach bardziej egalitarnych — 40 proc.

Biegłość w matematyce i czytaniu osiąga 83 proc. piętnastolatków z najbogatszych domów. Wśród ich rówieśników z najuboższych rodzin — zaledwie 42 proc. Chodzą do tej samej szkoły. Żyją w innym świecie.

Organizacja nie poprzestaje na diagnozie. Wskazuje cztery kierunki wyjścia: podniesienie płacy minimalnej i reformę świadczeń rodzinnych, inwestycje w infrastrukturę uboższych dzielnic, desegregację szkół — równy dostęp do dobrych nauczycieli i darmowych posiłków — oraz coś, czego politycy robią najmniej chętnie: oddanie głosu samym dzieciom w dyskusji o ich losie.

Raport nie mówi, że to łatwe. Mówi, że decyzja o tym, czy co piąte dziecko urodzi się z gorszym startem, należy do dorosłych.

BA/S