Globalny rynek ropy znalazł się w punkcie krytycznym. Po zablokowaniu cieśniny Ormuz podaż gwałtownie się załamała, zapasy topnieją w rekordowym tempie, a gospodarki zaczynają ograniczać zużycie paliw. Goldman Sachs ostrzega: to może być najpoważniejszy szok energetyczny od dekad.

Zamknięcie cieśniny Ormuz — przez którą przepływa ok. 20 proc. światowej ropy i LNG — sparaliżowało globalne dostawy. Ruch tankowców praktycznie zamarł, a rynek został odcięty od kluczowego źródła surowca.

Goldman Sachs szacuje, że straty produkcyjne w regionie Zatoki Perskiej sięgają nawet 14 mln baryłek dziennie. Globalne zapasy kurczą się w tempie 11–12 mln baryłek dziennie — to skala bez precedensu w historii rynku.

Wysokie ceny i fizyczne niedobory wymuszają ograniczenie konsumpcji. Bank prognozuje, że już w II kwartale 2026 r. globalny popyt spadnie o 1,7 mln baryłek dziennie.

To klasyczny mechanizm „demand destruction” — rynek nie równoważy się wzrostem podaży, lecz spadkiem zapotrzebowania, wywołanym presją cenową i niedoborami.

W scenariuszu bazowym, zakładającym odblokowanie szlaku do końca czerwca, ceny Brent mają sięgnąć ok. 90 dol. za baryłkę w IV kwartale. Jeśli jednak zakłócenia się utrzymają i z rynku wypadnie ok. 2 mln baryłek dziennie, ceny mogą wzrosnąć do 115–120 dol.

To już poziomy, które zaczynają realnie dławić wzrost gospodarczy.

Sytuację jako krytyczną oceniają także MFW, Bank Światowy i Międzynarodowa Agencja Energetyczna. Wspólne ostrzeżenie wskazuje na rosnące ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego i stabilności gospodarczej w związku z szybkim spadkiem zapasów przed sezonowym szczytem popytu.

IEA podaje, że łączne ubytki podaży z regionu przekroczyły już 1 mld baryłek, a rynek pozostanie niedoborowy co najmniej do III kwartału — nawet przy szybkim wygaszeniu napięć.

Najsilniejsze uderzenie widać w Azji, najbardziej uzależnionej od dostaw z Zatoki. Europa i USA na razie odczuwają skutki w mniejszym stopniu, ale — jak wskazują analitycy — efekt „niszczenia popytu” dopiero zaczyna się tam materializować.

Szef Chevronu Mike Wirth porównuje skalę obecnego kryzysu do szoków naftowych z lat 70.

Źródłem kryzysu pozostaje konflikt wokół Iranu i utrzymująca się blokada cieśniny Ormuz, mimo formalnego zawieszenia broni. Każde wydłużenie zakłóceń wymusza kolejne rewizje prognoz.

Goldman Sachs już czterokrotnie podnosił swoje oczekiwania dla cen ropy na IV kwartał.

Jedno jest pewne: rynek wszedł w fazę, w której to nie podaż dostosowuje się do cen — lecz popyt jest zmuszany do kapitulacji.

BA/S