• Jak wyjaśnia onkolog, „wbrew obawom wielu pacjentów, obecność portu naczyniowego nie stanowi przeszkody do kąpieli – urządzenie jest w całości wszczepiane podskórnie i nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia”
• Lekarz zaznacza, że „podczas przyjmowania leków silnie fotouczulających należy unikać słońca”, a przy słabszych preparatach konieczne jest stosowanie m.in. kremu z filtrem SPF 50
• Dr MArek Kowalczyk podkreśla, że „czasami lepiej spanikować niż zbagatelizować niepokojący objaw”, a krwawienia, wybroczyny czy łatwe siniaki mogą sygnalizować spadek liczby płytek krwi i wymagać pilnej kontroli
• Choroba onkologiczna nie jest powodem do całkowitej rezygnacji z aktywnego stylu życia i uroków wakacji”, a dbanie o komfort psychiczny przynosi doskonałe rezultaty

Nie każdy objaw to wynik nowotworu. Kiedy reagować natychmiast?

Podczas letniego wypoczynku pacjenci onkologiczni powinni zwracać szczególną uwagę na niepokojące sygnały wysyłane przez organizm. Niekontrolowane krwawienia, wybroczyny czy łatwe tworzenie się siniaków mogą sygnalizować spadek liczby płytek krwi (małopłytkowość) i wymagają pilnej kontroli parametrów hematologicznych. Eksperci zaznaczają jednak, że błędem jest przypisywanie każdego złego samopoczucia wyłącznie samej chorobie.

- Taki tok myślenia może opóźnić prawidłową diagnozę, dlatego w sytuacjach nagłych zawsze należy zachować czujność oraz zdrowy rozsadek i poddać się kompleksowej ocenie lekarskiej. Czasami lepiej spanikować niż zbagatelizować niepokojący objaw - powiedział dr Marek Kowalczyk, specjalista onkologii klinicznej, kierownik Oddziału Onkologii Klinicznej/Chemioterapii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr 5 im. Św. Barbary w Sosnowcu.

Według niego należy pamiętać, że pacjent onkologiczny może również chorować na schorzenia niezwiązane z nowotworem - może u niego wystąpić zawał serca, udar, zatorowość, zakrzepica, uraz czy dowolna infekcja.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z alarmujących symptomów po fachową pomoc można się zgłosić do najbliższej placówki POZ (wypoczynek w miejscu zamieszkania), Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej, Izby Przyjęć lub na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).

Wakacje terapeutyczne i ochrona przed słońcem

Nie oznacza to, że pacjenci onkologiczni nie mogą podróżować - leczenie chorób onkologicznych ma charakter cykliczny (jedno lub kilkudniowe pobyty w Oddziale Onkologii w kilkutygodniowych odstępach czasowych).

- Dlatego zachęcamy pacjentów, aby w miarę możliwości aktywnie spędzali czas na świeżym powietrzu. W okresie letnim w uzasadnionych medycznie przypadkach stosuje się nawet tzw. wakacje terapeutyczne - czasowe przerwy w terapii. W kwestii ekspozycji na słońce kluczowy jest jednak zdrowy rozsądek - zaznaczył lekarz.

Wyjaśnił, że część leków stosowanych w leczeniu systemowym to tzw. fotouczulacze - substancje, które sprawiają, że promieniowanie słoneczne łatwiej i szybciej uszkadza skórę. Podczas przyjmowania leków silnie fotouczulających należy unikać słońca. W przypadku słabszych preparatów korzystanie z pogody jest dozwolone, o ile pacjent stosuje odpowiednią ochronę, np. krem z filtrem SPF 50.

- Zalecamy jednak unikanie przebywania na słońcu w godzinach największej operatywności promieni słonecznych (okołopołudniowych) i wybieranie godzin porannych lub późnopopołudniowych - powiedział onkolog.

Kąpiele nad wodą: co z portem naczyniowym i stomią?

Jeśli chodzi o kąpiele w basenach czy jeziorach, lekarz doradził, by zawsze konsultować się z lekarzem prowadzącym, bo każdy przypadek jest inny.

- Co do zasady zaleca się unikanie dużych skupisk ludzi przy stosowaniu schematów leczenia o wysokim ryzyku wywołania spadku odporności. Przed wyjazdem pacjent powinien skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym i zapytać, czy jego schemat leczenia wiąże się z wysokim ryzykiem immunosupresji. Jeśli nie ma przeciwwskazań, zawsze można wypracować kompromis pozwalający na bezpieczny wypoczynek nad wodą - wyjaśnił dr Kowalczyk.

Wbrew obawom wielu pacjentów, obecność portu naczyniowego nie stanowi przeszkody do kąpieli - urządzenie jest w całości wszczepiane podskórnie i nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia. Podobnie sytuacja wygląda u osób ze stomią. Dostępne na rynku nowoczesne akcesoria zabezpieczające pozwalają na swobodne i bezpieczne korzystanie ze zbiorników wodnych.

Paszport portu i dokumentacja medyczna w walizce

Ważną kwestią jest dokumentacja medyczna, którą pacjent onkologiczny zawsze powinien mieć przy sobie.

- Podstawowym dokumentem jest ostatnia karta informacyjna (z hospitalizacji lub wizyty ambulatoryjnej w ośrodku onkologicznym). Powinny znajdować się w niej kluczowe informacje: rozpoznanie, stopień zaawansowania choroby, stosowany schemat leczenia oraz choroby współistniejące - powiedział dr Kowalczyk.

Dodał, że osoby z centralnym dostępem naczyniowym (portem) powinny pamiętać o zabraniu paszportu portu naczyniowego. Warto też mieć ze sobą poradniki pacjenta otrzymane w ośrodku, które opisują profil toksyczności i specyficzne powikłania danej terapii.

Jak podsumował onkolog, żadna profilaktyka nie daje 100 proc. gwarancji, jednak prawidłowo ocenione ryzyko i odpowiednie zabezpieczenie farmakologiczne pozwalają większości pacjentów na bezpieczne podróżowanie, również samolotem, i spędzanie urlopu nawet w odległych krajach.

- Zachęcamy pacjentów do utrzymywania maksymalnej aktywności i normalnego życia - na ile pozwala na to stan zdrowia. Dbanie o komfort psychiczny i nie skupianie się wyłącznie na chorobie przynosi doskonałe rezultaty. Ruch i przebywanie na świeżym powietrzu poprawiają samopoczucie, dzięki czemu cały proces terapeutyczny przebiega sprawniej. Choroba onkologiczna nie jest powodem do całkowitej rezygnacji z aktywnego stylu życia i uroków wakacji - powiedział.