Từ người xem thành người chơi

Tiếng quân cờ gõ xuống mặt bàn lách cách. Quanh bàn cờ tướng, hàng chục người đứng thành vòng tròn theo dõi từng nước đi. Mỗi khi một kỳ thủ xuống quân bất ngờ, những tiếng bàn luận lại râm ran. Phía sau, vài em nhỏ kiễng chân quan sát, có em còn tranh thủ hỏi người lớn về cách đi quân.

Cách đó không xa, khu vực ô ăn quan luôn rộn rã tiếng cười. Những viên sỏi nhỏ chuyền từ ô này sang ô khác theo đôi bàn tay của các em nhỏ, trong khi phụ huynh kiên nhẫn hướng dẫn luật chơi.

Người dân tham gia thi đấu cờ tướng, tạo thêm hoạt động trải nghiệm tại Không gian văn hóa đường Hùng Vương. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Trên khoảng không rộng giữa tuyến phố, các câu lạc bộ dưỡng sinh và văn nghệ quần chúng lần lượt biểu diễn. Không ít người từ chỗ đứng xem đã nhập vào hàng, cùng thực hiện những động tác quen thuộc trong tiếng nhạc.

Những hoạt động tưởng chừng rất bình dị ấy lại tạo nên sự khác biệt cho Không gian văn hóa đường Hùng Vương. Người đến đây không chỉ ngồi xem chương trình mà có thể trực tiếp tham gia, trải nghiệm và giao lưu với nhau.

Để di sản gần hơn với đời sống

Tiếng đàn tính cất lên giữa phố khiến nhiều người dừng chân. Không cần sân khấu lớn hay khán phòng kín chỗ, những làn điệu then của đồng bào Tày, Nùng vẫn đủ sức níu bước người qua đường.

Trò chơi dân gian thu hút nhiều em nhỏ tham gia, góp phần đưa những nét văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Ngay sau chương trình, nhiều khán giả tiến lại gần các nghệ nhân để hỏi về cây đàn tính, ý nghĩa của lời then hay xin chụp một bức ảnh kỷ niệm. Với nhiều em nhỏ, đây cũng là lần đầu được nhìn tận mắt loại nhạc cụ mà trước đó các em chỉ thấy qua sách báo hoặc màn hình điện thoại.

Ở khu vực trưng bày, các sản phẩm thổ cẩm, trang phục truyền thống và đồ lưu niệm mang đậm bản sắc địa phương thu hút nhiều người ghé xem. Nghệ nhân Hoàng Choóng kiên nhẫn giới thiệu từng chiếc đầu sư tử mèo, kể về cách tạo hình, ý nghĩa của từng chi tiết và những câu chuyện gắn với loại hình nghệ thuật dân gian này.

Nghệ nhân Hoàng Choóng tham gia giới thiệu, quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống tại Không gian văn hóa đường Hùng Vương. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Không ít phụ huynh tranh thủ giải thích cho con về những hiện vật đang trưng bày, để mỗi lần dừng chân cũng trở thành một lần tìm hiểu thêm về văn hóa quê hương.

Chị Trần Thu Hương, du khách đến từ Hà Nội cho biết, điều chị thích nhất không phải là những tiết mục biểu diễn mà là cách các hoạt động được tổ chức gần gũi.

"Các con không chỉ được xem mà còn được chơi, được nghe nghệ nhân giới thiệu và tự mình khám phá. Những trải nghiệm như thế giúp trẻ nhớ lâu hơn rất nhiều", chị Hương chia sẻ.

Những làn điệu then, tiếng đàn tính được giới thiệu trong không gian mở, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận văn hóa truyền thống. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Văn hóa hiện diện trong nhịp sống

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lạng Sơn Lê Hải Yến cho biết, việc xây dựng Không gian văn hóa đường Hùng Vương nhằm tạo thêm địa điểm sinh hoạt cộng đồng, đồng thời đưa các giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với người dân và du khách thông qua những hoạt động trải nghiệm.

Theo kế hoạch, vào tối thứ bảy hằng tuần, tuyến phố sẽ duy trì các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian, giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và giới thiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Kết thúc chương trình, nhiều người vẫn chưa vội ra về. Bên những bàn cờ, các kỳ thủ tiếp tục ván đấu còn dang dở. Ở khu trưng bày, du khách vẫn nán lại chọn mua vài món quà lưu niệm, trong khi một số em nhỏ còn lưu luyến với trò chơi ô ăn quan.

Các sản phẩm thổ cẩm, trang phục truyền thống góp thêm sắc màu văn hóa cho Không gian văn hóa đường Hùng Vương. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Không cần những lễ hội quy mô lớn, cũng không phải những chương trình được tổ chức theo mùa, chính những hoạt động diễn ra đều đặn vào mỗi dịp cuối tuần đang giúp văn hóa xứ Lạng hiện diện tự nhiên hơn trong đời sống. Khi người dân trực tiếp tham gia, lắng nghe, tìm hiểu và trải nghiệm, những giá trị truyền thống cũng có thêm cơ hội được gìn giữ và lan tỏa theo một cách gần gũi nhất.