Cơ quan chuyên môn vừa đề xuất chính sách phát triển hệ thống sàn giao dịch công nghiệp văn hóa, nhằm thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm, quyền sở hữu trí tuệ và tài sản liên quan.

Theo dự thảo, sàn giao dịch dự kiến được tổ chức theo ba mô hình: sàn sản phẩm công nghiệp văn hóa; sàn quyền sở hữu trí tuệ và quyền khai thác tài sản trí tuệ; sàn tổng hợp. Trong đó, sàn giao dịch quyền sở hữu trí tuệ và sản phẩm văn hóa là mô hình chuyên biệt, đảm nhận việc niêm yết, môi giới, chuyển giao, cấp phép khai thác, đấu giá cùng các dịch vụ hỗ trợ.

Các tài sản hay quyền sở hữu trí tuệ khi đưa lên sàn phải có đầy đủ cơ sở pháp lý. Trường hợp tài sản đang dùng để bảo đảm nghĩa vụ hoặc có tranh chấp, quá trình giao dịch phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định hiện hành.

Sàn giao dịch công nghiệp văn hóa dự kiến được tổ chức theo ba mô hình. Ảnh: Nhà hát Múa rối Việt Nam.

Hoạt động của các sàn phải bảo đảm tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại, giao dịch điện tử, bảo vệ dữ liệu và cạnh tranh. Việc vận hành đòi hỏi tính công khai, minh bạch, bình đẳng; đồng thời phải xác thực thông tin chủ thể, truy xuất nguồn gốc giao dịch, an toàn thông tin và chia sẻ dữ liệu quản lý.

Đơn vị vận hành có nghĩa vụ bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, an ninh mạng và tính minh bạch. Đơn vị phải kiểm tra thông tin do bên tham gia cung cấp, công khai quy chế vận hành và cơ chế giải quyết tranh chấp. Việc lưu trữ dữ liệu, kết nối với cơ quan chức năng, ngăn chặn hành vi xâm phạm bản quyền và báo cáo định kỳ là bắt buộc. Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết về điều kiện thành lập và cơ chế giám sát.

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2018 - 2022 ước đạt bình quân gần 1,06 triệu tỷ đồng/năm (khoảng 44 tỷ USD). Trong 5 năm, số cơ sở hoạt động tăng 7,2%/năm, đạt 70.321 đơn vị vào năm 2022, lực lượng lao động cũng tăng khá nhanh ở mức 7,4%/năm.

Thực tiễn quốc tế chỉ ra sức cạnh tranh của công nghiệp văn hóa phụ thuộc nhiều vào tốc độ hoàn thiện thể chế. Dự thảo luật sẽ tập trung vào các nhóm chính sách về hệ sinh thái, tài sản trí tuệ, hạ tầng, nhân lực và sàn giao dịch nhằm tạo khuôn khổ pháp lý dài hạn, khơi thông nguồn lực và biến tiềm năng văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia.