21 lipca 1856 roku urodziła się Louise Blanchard Bethune, kobieta, która nie tylko zapisała się w historii jako pierwsza zawodowo praktykująca architektka w Stanach Zjednoczonych. Projektowała hotele, szkoły i budynki publiczne, walczyła o równe wynagrodzenie kobiet, odmówiła udziału w prestiżowym projekcie w proteście przeciw dyskryminacji, a także kupiła pierwszy damski rower.

• Louise Blanchard Bethune urodziła się 21 lipca 1856 roku i jako pierwsza kobieta w USA wykonywała zawód architekta na profesjonalnym poziomie.
• Była pierwszą zawodowo praktykującą architektką w USA i projektowała m.in. szkoły, banki, hotele oraz budynki publiczne.
• W Buffalo prowadziła pracownię z mężem Robertem A. Bethune, a Hotel Lafayette stał się jedną z najgłośniejszych realizacji architektury przełomu XIX i XX wieku.
• Odmówiła udziału w konkursie na Woman's Building w Chicago z powodu nierównego wynagrodzenia.
• Louise Blanchard Bethune zmarła w wieku 57 lat, 18 grudnia 1913 roku.

21 lipca 1856 roku urodziła się Louise Blanchard Bethune, kobieta, która nie tylko zapisała się w historii jako pierwsza zawodowo praktykująca architektka w Stanach Zjednoczonych, ale również stała się symbolem odwagi, niezależności i walki o równe prawa kobiet. W czasach, gdy architektura była niemal wyłącznie męskim zawodem, projektowała hotele, szkoły, banki i budynki publiczne, przecierając szlaki kolejnym pokoleniom architektek.

W 1881 roku wraz z Robertem A. Bethune założyła własną pracownię architektoniczną w Buffalo. Był to krok odważny, ponieważ kobiety rzadko prowadziły wówczas działalność w zawodach technicznych. Pracownia Bethune projektowała szkoły, kościoły, budynki mieszkalne, obiekty przemysłowe, banki oraz hotele. Jednym z najbardziej znanych dzieł architektki pozostaje luksusowy Hotel Lafayette w Buffalo. Zlecenie opiewało wówczas na kwotę 1 miliona dolarów. Hotel ten został uznany za jeden z najwspanialszych hoteli w kraju po otwarciu w 1904 roku. Nadal jest uznawany za jedną z ważniejszych realizacji amerykańskiej architektury przełomu XIX i XX wieku. 

Co ciekawe, choć pracownia Bethune realizowała również projekty domów mieszkalnych, architektka największe uznanie zdobyła dzięki budynkom publicznym, edukacyjnym i komercyjnym. W trakcie kariery Louise Blanchard Bethune brała udział w projektowaniu stu pięćdziesięciu budynków w Buffalo i Nowej Anglii. To właśnie szkoły, hotele oraz obiekty instytucjonalne dawały większe możliwości projektowe i zapewniały lepsze wynagrodzenie niż typowe realizacje mieszkaniowe. Dzięki takim inwestycjom firma Bethune wypracowała silną pozycję jako jedna z najważniejszych pracowni architektonicznych Buffalo przełomu XIX i XX wieku. 

Bethune była nie tylko utalentowaną architektką. W 1888 roku została pierwszą kobietą przyjętą do American Institute of Architects, a już rok później jako pierwsza kobieta uzyskała prestiżowy status Fellow tej organizacji. Było to wydarzenie o ogromnym znaczeniu dla całej branży, pokazujące, że kobiety mogą z powodzeniem funkcjonować na najwyższym poziomie zawodowym. 

Jej niezależność i konsekwencję najlepiej pokazuje historia związana ze Światową Wystawą Kolumbijską w Chicago. W 1891 roku odmówiła udziału w konkursie na projekt Woman's Building, który miał zostać zaprezentowany podczas wystawy w 1893 roku. Powód był prosty: organizatorzy oferowali architektkom wynagrodzenie wielokrotnie niższe niż mężczyznom projektującym pozostałe pawilony, a dokładnie 1 tys. dolarów vs. 10 tys. dolarów.

Bethune uważała, że prawdziwa emancypacja oznacza równe wynagrodzenie za równą pracę, dlatego nie chciała firmować przedsięwzięcia, które zaprzeczało tej zasadzie. Aktywnie promowała też profesjonalizację zawodu architekta oraz angażowała się w działalność organizacji branżowych. W epoce, gdy większość kobiet nie miała jeszcze praw wyborczych, Bethune otwarcie domagała się równego traktowania w miejscu pracy i oceny kompetencji wyłącznie na podstawie jakości wykonywanej pracy. 

Co ciekawe, przełamywała stereotypy nie tylko przy desce kreślarskiej. Według historycznych źródeł kupiła pierwszy damski rower sprzedany w Buffalo i była współzałożycielką Buffalo Women's Wheel and Athletic Club, jednego z pierwszych kobiecych klubów rowerowych w Stanach Zjednoczonych.

Dziś może wydawać się to błahostką, ale pod koniec XIX wieku rower był symbolem kobiecej niezależności i emancypacji. Sam fakt, że kobieta samodzielnie poruszała się po mieście na rowerze, budził kontrowersje. Bethune należała jednak do grona kobiet, które świadomie łamały społeczne konwenanse.

Mało znanym epizodem w karierze Bethune jest jej udział w jednym z najważniejszych projektów technologicznych końca XIX wieku. W 1896 roku zaprojektowała budynek Terminal A dla Cataract Power and Conduit Company w Buffalo, stanowiący kluczowy element pionierskiego systemu przesyłu energii elektrycznej z wodospadu Niagara. Obiekt był związany z wdrażaną przez Nikolę Teslę technologią prądu przemiennego, która ostatecznie zwyciężyła w słynnej "wojnie prądów" z koncepcją Thomasa Edisona. Według historyków architektury Bethune współpracowała przy tym przedsięwzięciu z zespołem Tesli, projektując jeden z pierwszych na świecie obiektów przeznaczonych do transformacji i dystrybucji prądu przemiennego.

Dziś Louise Blanchard Bethune jest pamiętana jako pierwsza amerykańska architektka, pionierka praw kobiet i... rowerowa emancypantka. Zanim świat zaczął mówić o szklanych sufitach i wyrównywaniu szans, ona już skutecznie je burzyła.

Podobał się artykuł? Podziel się!