Podczas Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan rozstrzygnięto: modernistyczne śródmieście Gdyni wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa. "To dzień, który zapisze się w historii Gdyni. Wielki powód do dumy i jednocześnie zobowiązanie do dalszej troski o to wyjątkowe miejsce dla przyszłych pokoleń" - mówi Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.

• Podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan rozstrzygnięto wpis modernistycznego centrum Gdyni na listę UNESCO.
• To 18. polski obiekt znajdujący się na prestiżowej liście i jednocześnie jedno z najważniejszych wyróżnień w historii Gdyni.
• Władze Gdyni przekonywały, że o sile kandydatury decydują spójność urbanistyczna, związek z portem i morzem oraz autentyzm modernizmu zachowany mimo upływu lat.
• Władze Gdyni podkreślają, że wpis na listę UNESCO nie powinien oznaczać rewolucji dla mieszkańców, bo śródmieście jest już objęte ochroną konserwatorską i planami miejscowymi.

Gdynia doczekała się jednego z najważniejszych werdyktów w swojej najnowszej historii. W dniach 26-27 lipca, podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan w Korei Południowej, zapadła decyzja w sprawie wpisu modernistycznego centrum miasta na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Jak zaznacza gdyński magistrat, starania o wpis nie były wyłącznie procedurą administracyjną. To wielomiesięczny proces obejmujący analizy, konsultacje eksperckie, rozmowy z instytucjami, działania edukacyjne oraz zabiegi dyplomatyczne prowadzone na arenie międzynarodowej. W projekt zaangażowali się specjaliści od architektury, historii miasta, ochrony zabytków, samorządowcy, dyplomaci oraz osoby od lat popularyzujące wiedzę o gdyńskim modernizmie.

To dzień, który zapisze się w historii Gdyni. Wielki powód do dumy i jednocześnie zobowiązanie do dalszej troski o to wyjątkowe miejsce dla przyszłych pokoleń. To także potwierdzenie, że wizja, od której ponad sto lat temu rozpoczęła się historia nowoczesnej Gdyni, zachowała swoją siłę i uniwersalne znaczenie. Wpis jest przede wszystkim hołdem dla ludzi odważnych: urbanistów, architektów, inżynierów i budowniczych, którzy uwierzyli, że z niewielkiej wsi można stworzyć nowoczesny port i miasto. Ten sukces należy również do kolejnych pokoleń Gdynianek i Gdynian, którzy przez dziesięciolecia troszczyli się o swoje miasto i czynią to nadal – mówi Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.

Jak podkreślają władze miasta, kandydatura Gdyni nie wzięła się znikąd. Jej fundamentem jest wieloletnia praca na rzecz ochrony i promocji modernistycznego dziedzictwa. Początki tej drogi sięgają ponad dwóch dekad wstecz, kiedy zaczęto konsekwentnie budować świadomość wyjątkowości gdyńskiej architektury i podejmować pierwsze działania służące jej zachowaniu. Dziś centrum miasta jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych przykładów modernistycznego założenia urbanistycznego w Polsce.

Gdynia starała się o wpis jako miejsce wyjątkowe w skali międzynarodowej. Chodziło nie tylko o pojedyncze budynki, lecz o spójną koncepcję urbanistyczną modernistycznego miasta, którego rozwój był ściśle związany z budową portu, morzem i ambicjami odrodzonego państwa polskiego. To właśnie ten związek miasta, portu i morza jest jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za kandydaturą.

Dr Joanna Leman cytowana przez gdynia.pl wyjaśnia, że kluczowym elementem starań było wykazanie tzw. wyjątkowej uniwersalnej wartości, czyli cechy, która pozwalałaby uznać modernistyczne centrum Gdyni za dobro istotne nie tylko lokalnie czy krajowo, ale również w wymiarze światowym.

Ważnym elementem w całym procesie wpisywania albo ubiegania się o wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO jest znalezienie takiej wartości wyjątkowej, wartości uniwersalnej, która wyróżniałaby miejsce, dobro w odniesieniu do innych miejsc już znajdujących się na liście światowego dziedzictwa. Oczywiście mówimy tutaj o kategorii miejsc, które reprezentują architekturę modernistyczną i w przypadku Gdyni po długich analizach zdecydowaliśmy, że modernistyczne centrum Gdyni jest takim obszarem, które reprezentuje spójną koncepcję urbanistyczną – wyjaśniała dr Joanna Leman.

Wśród argumentów przywoływanych przez wnioskodawców znalazły się trzy najważniejsze elementy. Pierwszym jest właśnie spójność urbanistyczna śródmieścia. Drugim, unikatowe połączenie miasta z portem i morzem, widoczne zarówno w układzie przestrzennym, jak i w architekturze nawiązującej do motywów morskich. Trzecim, autentyzm modernistycznego centrum, które mimo upływu dekad zachowało czytelny charakter i pozostaje żywą częścią miasta.

Władze Gdyni podkreślają jednocześnie, że wpis na listę UNESCO nie oznacza rewolucji dla mieszkańców. Centrum miasta od lat jest objęte ochroną konserwatorską. Historyczny układ urbanistyczny wpisano do rejestru zabytków już w 2007 roku, a zasady dotyczące remontów czy nowych inwestycji regulują miejscowe plany. Wpis na listę UNESCO jest raczej potwierdzeniem skuteczności dotychczasowej ochrony i uznaniem rangi gdyńskiego dziedzictwa niż wprowadzeniem zupełnie nowych ograniczeń.

Taki wpis wzmocnia międzynarodową rozpoznawalność Gdyni. Miasto zyskuje kolejny argument w promocji historii, architektury i tożsamości. Modernizm, który przez lata był dla mieszkańców powodem dumy, może stać się jeszcze mocniejszym symbolem Gdyni na świecie.

Decyzja zapadła podczas trwającej od 19 do 29 lipca sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan. Głosowanie dotyczące modernistycznego centrum Gdyni miało miejsce 26-27 lipca. Z kolei 4 sierpnia ma odbyć się konferencja prasowa, podczas której miasto przedstawi dalsze działania.

Podobał się artykuł? Podziel się!