• JSW obecnie najbardziej potrzebuje pieniędzy na przeprowadzenie restrukturyzacji. A także wzrostu cen węgla i koksu oraz spokoju - wylicza w rozmowie z WNP prezes spółki Bogusław Oleksy.
• Jak podkreśla, działalność spółki musi być rentowna, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma dla niej przyszłości. - Tylko rentowna działalność pozwoli pozyskać komercyjne finansowanie - mówi nasz rozmówca.
• - Obecnie trwają rozmowy z kilkoma potencjalnymi organizatorami finansowania na rynkach globalnych - zdradza prezes JSW.

W jakiej sytuacji znajduje się obecnie Jastrzębska Spółka Węglowa?

- Z każdym upływającym dniem sytuacja jest coraz trudniejsza, a otoczenie rynkowe, w którym funkcjonujemy, nadal nam nie sprzyja. Obecnie spółka mierzy się z istotnymi wyzwaniami, które wymagają bardzo odpowiedzialnych działań.

"Zawsze należy brać pod uwagę wszystkie możliwe scenariusze"

Reprezentatywne organizacje związkowe działające w JSW alarmują, że jest realne widmo złożenia wniosku o upadłość bądź sanację w najbliższych tygodniach. Przesadzają?

- Przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych, w ramach wypracowanych mechanizmów komunikacyjnych, posiadają bieżącą wiedzę na temat sytuacji spółki.

W przypadku zarządzania spółką funkcjonującą w tak wymagającym otoczeniu rynkowym, w jakim znajduje się obecnie JSW, zawsze należy brać pod uwagę wszystkie możliwe scenariusze.

Działalność spółki musi być rentowna, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma dla niej przyszłości. Tylko rentowna działalność pozwoli pozyskać komercyjne finansowanie. Musimy jak najszybciej doprowadzić do nadwyżki przychodów nad kosztami, a to wymaga zrozumienia organizacji związkowych i ich wsparcia.

Czy Jastrzębska Spółka Węglowa odczuwa jednak ostatni wzrost cen australijskiego węgla koksowego, które są benchmarkiem dla JSW?

- Z uwagi na formułę kontraktów, jaką posiadamy, nie ma to na obecną chwilę wpływu na nasze przychody. Trzeba też nadmienić, że prognozy firm zajmujących się analizami rynkowymi nie wskazują w najbliższym czasie na istotne zmiany cen węgla koksowego i koksu. Rynek węgla koksowego i koksu jest obarczony dużą zmiennością i niepewnością.

Czego obecnie najbardziej potrzebuje Jastrzębska Spółka Węglowa?

- Pieniędzy na przeprowadzenie restrukturyzacji. Wzrostu cen węgla i koksu oraz spokoju.

Jak przedstawiają się kwestie dotyczące pozyskania przez JSW finansowania zewnętrznego?

 - Jak sądzę pytanie wynika z treści z ostatniego pisma reprezentatywnych organizacji związkowych JSW skierowanego między innymi do marszałka Sejmu. Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba wyjaśnić sytuację JSW w kontekście pozyskania finansowania zagranicznego. Proces ten był wcześniej szeroko wyjaśniany organizacjom związkowym, ale jak widać bez efektu.

Myślę, że jest on też ciekawy z punktu widzenia finansowania branży wydobywczej. Proces rozpoznania możliwości pozyskania finansowania na rynkach zagranicznych JSW rozpoczęła w listopadzie 2025 r. Wówczas to przedstawiono jednemu z funduszy zagranicznych memorandum informacyjne dotyczące JSW.

W memorandum wskazano ówczesne główne założenia programu restrukturyzacji, które dotyczyły obniżenia pakietu wynagrodzeń o 25 proc., przeniesienia wraz z częścią aktywów 3000 pracowników do Spółki Restrukturyzacji Kopalń, programu dobrowolnych wcześniejszych emerytur wspieranego przez budżet państwa.

Przedstawione założenia stanowiły podstawę wyrażonego przez fundusz zainteresowania z wstępną indykacją warunków finansowania, jednocześnie spółka zobowiązała się przedstawić program restrukturyzacji wraz ze stosownymi projekcjami finansowymi. Fundusz wskazał jako niezbędny warunek osiągnięcie przez spółkę dodatniej EBITDA oraz uzyskanie listu wsparcia Skarbu Państwa. 

Prace nad programem, który zawierał powyższe główne założenia, zakończono na początku grudnia 2025 r. Trwające w tym samym czasie negocjacje ze stroną społeczną nie potwierdziły możliwości obniżenia pakietu wynagrodzeń o 25 proc., co wstrzymało proces analityczny prowadzony przez fundusz. Dodatkowo w tym czasie spółka złożyła wniosek do funduszu reprywatyzacji w celu pozyskania pożyczki w wysokości 2,9 mld zł w oparciu o przygotowany program restrukturyzacji, który to wniosek ze względu na ryzyko związane z poziomem kosztów wynagrodzeń nie uzyskał aprobaty.  

A zatem?

- Proces negocjacji dotyczący obniżenia pakietu wynagrodzeń zakończono w połowie lutego 2026 r. i dopiero po jego zakończeniu możliwe było przystąpienie do przygotowania nowych projekcji finansowych potwierdzających spłatę długu, uwzględniających także sprzedaż dwóch spółek z grupy kapitałowej i podpisanego w marcu standstilla z instytucjami finansowymi.

Tak więc stwierdzenia mówiące o tym, że pod koniec lutego, czyli przed wojną w Zatoce (Perskiej - przyp. red.) można było uzyskać środki z emisji o najlepszych parametrach, są niedorzeczne i wskazują na brak wiedzy na temat tego rodzaju procesów.

Jak sytuacja przedstawia się obecnie?

- Obecnie prowadzimy szeroki proces weryfikacji możliwości pozyskania finansowania zewnętrznego, do którego zaprosiliśmy kilkanaście profesjonalnych podmiotów.

Trwają rozmowy z kilkoma potencjalnymi organizatorami finansowania na rynkach globalnych w celu wyłonienia takiego podmiotu, z którym przygotujemy strukturę instrumentu i zweryfikujemy możliwości i warunki takiego finansowania. Kluczowa dla tego procesu jest rentowna działalność zapewniająca spłatę kapitału.

Pierwszy etap programu restrukturyzacji zatrudnienia w JSW

Czy obecna realizacja zapisów ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego może dać spółce większy oddech?

- Na tę chwilę z jednorazowych odpraw pieniężnych skorzystało już 600 osób, co jest pierwszym etapem programu restrukturyzacji zatrudnienia w spółce. Obecnie oczekujemy na podpisanie umowy z Ministerstwem Energii dotyczącej urlopów górniczych i przeróbkarskich.

Po jej zawarciu programem mogłoby zostać objętych około 3100 osób. Pierwsze efekty tego rozwiązania byłyby widoczne już od lipca, kiedy to znaczna część uprawnionych będzie mogła skorzystać z tego instrumentu osłonowego. Urlopy są finansowane na podstawie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.

Co z kwestią utworzenia w JSW centrów wydobywczych?

- Utworzenie centrów wydobywczych jest elementem programu naprawczego i ma na celu poprawę rentowności działalności, a co za tym idzie - lepsze wykorzystanie majątku i pracowników.

Cały program naprawczy będzie realizowany w formule projektowej. 22 czerwca zarząd spółki podjął decyzję o powołaniu dedykowanej struktury organizacyjnej odpowiedzialnej za koordynację jego wdrażania.

JSW ma silną konkurencję. Na rynek europejski napływa tańszy węgiel koksowy z USA i koks z Indonezji 

Ile węgla wydobędzie Jastrzębska Spółka Węglowa w 2026 r.?

- Na razie wydobycie idzie zgodnie z planem. Wydobycie na koniec 2026 r. ma wynieść około 13 mln 300 tys. ton. Należy podkreślić, że głównym celem jest przede wszystkim wydobywanie węgla koksowego i ta część wydobycia będzie wspierana.

Jak przedstawiają się obecnie relacje JSW z głównymi kontrahentami? Czy są tu powody do obaw, że zdecydują się oni na zakup węgla koksowego gdzie indziej?

- Przywiązujemy dużą wagę do relacji z naszymi kontrahentami i pozostajemy z nimi w stałym kontakcie. Oczywiście, w związku z obecną sytuacją spółki, pojawiają się pytania dotyczące naszej stabilności i wiarygodności jako partnera biznesowego.

Dlatego prowadzimy z naszymi kluczowymi kontrahentami otwarty dialog, na bieżąco informując ich o sytuacji, wyjaśniając wszelkie pojawiające się wątpliwości, zwłaszcza że na rynku nie brakuje różnych, nie zawsze rzetelnych opinii.

Nasze relacje z partnerami biznesowymi budowaliśmy przez wiele lat i dziś dokładamy wszelkich starań, aby je utrzymać na jak najlepszym poziomie. Nie jest to łatwe, ponieważ na rynku europejskim mierzymy się z silną presją konkurencyjną, wynikającą między innymi z napływu tańszego węgla koksowego z USA oraz koksu z Indonezji. Przekłada się to na rosnącą presję cenową i nowe oczekiwania ze strony odbiorców.

Chciałbym również podkreślić rolę naszych dostawców i wykonawców usług, którzy także są ważnymi partnerami spółki. W obliczu wyzwań związanych z płynnością finansową szczególnie dziękuję im za cierpliwość, zrozumienie i odpowiedzialne podejście.

Ich postawa ma dla nas ogromne znaczenie i realnie wspiera bieżące funkcjonowanie spółki, które w niektórych sytuacjach byłoby wręcz niemożliwe.

Sytuacja Jastrzębskiej Spółki Węglowej jest bardzo trudna. Fot. Dawid Lach/JSW JSW wymaga głębokiej restrukturyzacji

Załóżmy, że mamy teraz czerwiec 2027 r. W jakim położeniu jest wtedy JSW?

- Trzeba pamiętać, że w perspektywie najbliższych dwunastu miesięcy na rynku mogą zaistnieć różne scenariusze. Utrzymanie trendu wzrostowego cen węgla koksowego z pewnością pozytywnie wpłynęłoby na kondycję spółki.

Natomiast w przyszłym roku musimy mieć rentowną działalność.

Za rok o tej porze spółka powinna być po istotnych zmianach, które dotyczą w szczególności zmniejszenia zatrudnienia, ograniczenia poziomu usług obcych oraz zmian organizacyjnych. W efekcie powinniśmy znaleźć się w bardziej stabilnej sytuacji operacyjnej i finansowej.

Rozmawiałem ostatnio z prof. Andrzejem Karbownikiem, który niedawno zrezygnował z szefowania radzie nadzorczej JSW. Prof. Karbownik zaznaczył między innymi, że „straty finansowe JSW nie powinny być pokrywane środkami z pożyczek, ale spółka powinna zostać poddana głębokiej restrukturyzacji”. Jak by się pan do tego odniósł?

- Trudno nie zgodzić się z oceną, że JSW wymaga głębokiej restrukturyzacji, szczególnie w obszarze kosztowym (rentowność działalności) i organizacyjnym. Sposób funkcjonowania kopalń w wielu obszarach wymaga głębokich zmian. Tak, aby kadra zarządzająca mogła koncentrować się przede wszystkim na efektywnym zarządzaniu działalnością operacyjną.

Czego należałoby dzisiaj życzyć Bogusławowi Oleksemu, jeżeli chodzi o funkcjonowanie Jastrzębskiej Spółki Węglowej?

- Przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji spółki.

Rozmawiał: Jerzy Dudała