Een hartjesposter van Vluchtelingenwerk die oproept tot samenleven, werkt in Brabant als een rode lap voor sommige azc-tegenstanders. In de dorpen Engelen en Bokhoven zijn woningen met zo’n poster beklad met leuzen tegen asielzoekers en scheldwoorden. Ook auto’s, scooters en een jeugdhonk zijn ondergespoten. Een auto is gestolen en in het water beland: de politie onderzoekt of er een verband is.

Het is een schandalige, onacceptabele vorm van intimidatie van onschuldige bewoners, een grove en beangstigende inbreuk op hun huiselijke sfeer. Het is ook een nieuw en zorgelijk dieptepunt in de asieldiscussie. Want hier ís geen discussie meer, en keren boze burgers zich naast de overheid ook tegen andere burgers.

Hopelijk worden de daders door justitie snel opgespoord, vervolgd en passend bestraft voor deze laffe acties. Maar de problemen in Engelen zijn groter dan een groepje vandalen, beschreef NRC vorige week.

Het dorp is tragisch verdeeld tussen voor- en tegenstanders van de geplande komst van een opvang voor minderjarige asielzoekers. Ze hebben ieder hun eigen appgroep, met stiekeme meelezers uit beide kampen die de tegenpartij ‘bespioneren’. Azc-tegenstanders hebben tientallen borden met teksten opgehangen bij de ingang van het dorp. Er zijn confrontaties geweest met burgers die deze teksten niet meer konden verdragen en wilden verwijderen. Andersom zeggen sommige azc-tegenstanders dat zij ook geïntimideerd worden door ‘links’.

Rob Jetten is premier van alle Engelnaren en premiers zijn er om te de-escaleren en verbinden. Maar zijn veroordeling op X kwam laat, vier dagen na de bekladdingen, en was niet erg overtuigend. „Lelijk vandalisme’’ noemde Jetten het, dat samenleven een kernwaarde is, en dat intimideren nooit gerechtvaardigd is.

Die reactie kwam bovendien pas nadat Pro-leider Jesse Klaver op LinkedIn een dringende oproep aan het kabinet had gedaan. Als intimidatie, haat en ontmenselijking niet worden tegengesproken, ontstaat ruimte voor geweld, schreef Klaver in een politiek, maar raak statement. Telkens lijkt de grens op te schuiven.

De gemeenteraad van Den Bosch reageerde wel direct, met een gezamenlijke verklaring om een „stevige grens” te trekken voor de democratische samenleving. Tekenend is dat alleen de PVV en FVD niet wilden ondertekenen: „Een beetje deugen voor de bühne”, noemde de lokale PVV-fractievoorzitter het. Het zijn deze uiterst rechtse partijen die angstbeelden over migranten verspreiden en de escalatie voeden.

Een kabinet dat zelf weinig moreel leiderschap toont, geeft een podium aan de hardste schreeuwers. Een falend asielbeleid creëert een vacuüm waarbinnen boze burgers zich gaan organiseren tegen de overheid, en nu tegen elkaar.

In Engelen hebben de nare gebeurtenissen de sociale cohesie aangetast, zeggen sommige bewoners. Zij wonen minder prettig in hun eigen dorp – laat staan de minderjarige asielzoekers die hier straks een veilig thuis moeten krijgen. Er wordt op straat gesproken over bewapening en eigenrichting, zegt het anti-azc-kamp.

Een schrikbeeld is dat Engelen het voorland wordt van andere asiellocaties. Zulke terreur moeten politici én burgers gezamenlijk voorkomen. Met een werkende, humane asielopvang en een permanent en duidelijk geluid tegen intimidatie en agressie. Met dialoog en luisteren naar elkaar, en hartjesposters voor het raam voor wie dat wil.